lalka, ale ta prawdziwa

[soova]

Oglądałam sobie wczoraj odcinek o procesie o lalkę i nasunęły mi się takie pytania:

1) Wokulski dwukrotnie podkreśla, że lalka sprzedana pani Stawskiej to towar wybrakowany: raz w sklepie, żeby uzasadnić istotnie niską cenę (fakt, że w filmie robi to sam Wokulski, bo w powieści wg relacji pana Rzeckiego obaj wytłumaczyli to p. Helenie wspólnie, ukrywając przed nią, że była to zapewne tylko dla niej promocja ;)), drugi raz przed sądem. Tymczasem w dalszej części powieści nie ma mowy, jakoby lalka Mimi miała jakikolwiek defekt. Zatem z jednej strony: czy to ładnie ze strony Wokulskiego sprzedawać pani Stawskiej wybrakowaną lalkę, skoro właściwie można było podarować dziecku nową, np. pod pretekstem, że jest to ostatni egzemplarz w sklepie? Z drugiej strony: co to znaczy, że jest to towar "wybrakowany", skoro dalej nie ma ani słowa o tym, na czym te braki polegają? Czy może w tamtych czasach "brakiem" był sam fakt, że nie było zainteresowania danym towarem czy ze "schodził z półki"? Gdy mowa o lalce w sklepie, Rzecki właśnie taki argument podnosi.

2) W sądzie mowa o tym, że firma Wokulskiego sprowadza lalki tego typu w częściach, oddzielnie głowy, oddzielnie korpusy. Żeby znaleźć wewnątrz bilecik z firmą "Jan Mincel & Stanisław Wokulski", sędzia odpruwa lalce Mimi głowę scyzorykiem. Czy była to operacja nieodwracalna? :) A jeżeli tak, to ciekawe, czy Helunia dostała nową lalkę?...

[matylda1001]

1. Lalka chyba była dobra, a Wokulski w Sądzie nie mógł podważyć
swoich wcześniejszych słów. Nie mógł też powiedziec publicznie, że
sprzedał lalkę tanio z powodu biedy pani Stawskiej. Pani Stawska
mogła zareagować podobnie, jak Izabela w kontekście kamienicy :)
Była biedna, ale ambitna.

2. Lalki w tamtych czasach były szmaciane, a tylko główki miały
porcelanowe. Myśle, że ta lala była do uratowania. Gdyby jednak pani
Stawska nie chciala, żeby Helusia miała lalke po tak traumatycznym
przeżyciu, jak utrata głowy, to napewno Wokulski podarował inną.
Zresztą pani Stawska wtedy juz pracowała w sklepie i być może stac
ją było na smodzielny zakup lalki. W każdym razie Klarcia, której
historia posłużyla Prusowi do podjęcia tego wątku, nowa lalke
dostała.

[soova]

matylda1001 napisała:

> 1. Lalka chyba była dobra, a Wokulski w Sądzie nie mógł podważyć
> swoich wcześniejszych słów. Nie mógł też powiedziec publicznie, że
> sprzedał lalkę tanio z powodu biedy pani Stawskiej. Pani Stawska
> mogła zareagować podobnie, jak Izabela w kontekście kamienicy :)
> Była biedna, ale ambitna.

Skoro lalka była bez wad, to dlaczego od początku z Rzeckim mówili o niej jako o "towarze wybrakowanym", zamiast po prostu powiedzieć prawdę: towar już schodzi z półki, więc się go wyzbywamy za niską cenę? Przyznam, że gdybym sama była niezamożna, niczym pani Stawska, przykro by mi było, że ktoś sprzedaje dla mojego dziecka wybrakowaną lalkę, nawet za niską cenę. I to namawia wcześniej na kupno: nie było przecież tak, że Stawska akurat przechodziła Krakowskim Przedmieściem, weszła do sklepu porozmawiać z Rzeckim i zobaczywszy przecenioną (z powodu wad) lalkę, ją kupiła, co byłoby wydarzeniem towarzysko obojętnym. Rzecki najpierw wysłuchał jej opowieści o lalce nieboszczki baronówny, wpadł na pomysł, jak sprawić Stawskiej przyjemność, zaprosił ją do sklepu, gdzie sprzedał jej lalkę tłumacząc, że cena jest niska, bo "jest to towar wybrakowany, którego się wyzbywamy". Nawet, gdyby pani Helena chciała odmówić, widząc, że lalka istotnie np. nie ma jednej nogi ;), byłoby jej bardzo niezręcznie.

Jedyne wytłumaczenie tego dziwnego zachowania, jakie przychodzi mi do głowy, to takie, że lalka, istotnie, była pełnowartościowa (lub że miała jakiś naprawdę drobniutki defekt), promocje na "końcówki serii" ;) nie były w tamtych czasach stosowane, a całe to gadanie o brakach to tylko taki towarzyski konwenans, w który gra Rzecki, żeby zrobić Stawskiej przyjemność, a Stawska, żeby udawać, że w to wierzy. :)

[rozdzial43]

Lalka była pelnowartościowa. Helunia marzyła o lalce, a matka postanowiła taką
lalkę córce sprawić, choćby była droga, bo być może już nie będzie miała okazji
uszczęśliwić swego dziecka w zyciu tak bardzo, jak tą lalką. Pani Stawska
chciała uszczęśliwić Helunię. Gadanina o brakach lalki jest wynikiem dobrego
serca i ogromnego taktu Wokulskiego i Rzeckiego, ktorzy nie chcą upokorzyc pani
Stawskiej prezentem, a jednocześnie bardzo chca, żebyu Helunia lalkę dostała.
dlatego kłamią jeden przez drugiego o rzekomych wadach lalki. Kłamstwo - jak to
z kłamstwami bywa - ma krótkie nogi i wychodzi na jaw przy procesie.
Mam nadzieję, że lalkę po egzekucji naprawiono, chociaz nie ma o tym wzmianki w
"Lalce".

[matylda1001]

Nawet Rzecki wspomina, że sam chętnie kupiłby Heluni tę lalkę, gdyby
nie przekonanie, iz matce będzie miło jeśli będzie to prezent od
niej. Obaj z Wokulskim wiedzieli, że prawdziwa cena lalki jest dla
pani Stawskiej zbyt wysoka, i albo kupi za "ostatne pieniądze", albo
nie kupi wcale i będzie jej przykro.

[minerwamcg]

Popieram. Pani Stawskiej nie wypadało przyjmować prezentów od obcych
facetów. A nawet gdyby potraktować to jako prezent dla Heluni od
pana Rzeckiego, prawdą jest, że lepiej było, żeby to był prezent od
mamy.
Dlatego Wokulski i Rzecki szlachetnie łżą o rzekomych wadach Mimi i
chwała im za to. Poza tym "towar wybrakowany, którego się pozbywamy"
mogło oznaczać po prostu "towar niechodliwy, który zawala nam
magazyn i który zbywamy ze stratą, żeby w ogóle sprzedać" - kupcy o
tym, że coś im nie schodzi mówią raczej niechętnie :)
Zawsze ponadto można było powiedzieć, że lalce od długiego stania na
półce wypłowiała sukienka albo przygniótł się loczek, stąd przecena.
Lalki w tamtych czasach składały się z porcelanowej główki i
szmacianego korpusu z rękami i nogami. Dlatego służąca baronowej
mówi, że ich lalka "się stłukła". Podejrzewam, że w porcelanowej
szyi były dziurki, za pomocą których była przytwierdzona do
tułowia - więc jak pan sędzia odpruł głowę, można ją było z powrotem
przyszyć. Gdyby zaś nie było można, Wokulski stanąłby na głowie,
żeby dostarczyć Heluni identyczną lalkę - choćby miał ją kupić u
Lessera :) W końcu obiecał, że "Mimi będzie zdrowa i jeszcze
ładniejsza".