Tragiczne tłumaczenie

[mela54]

Zaczęłam ostatnio czytać "Anię z Zielonego Wzgórza" wydaną przez Zieloną Sowę
(roku nie podali, albo ja nie doczytałam)w tłumaczeniu Katarzyny Jakubiak.
Powiem wam, że to tragedia. Kupiłam tę książkę jakiś czas temu tylko dlatego,
że mój poprzedni egzemplarz Ani był rozwalony i,że była tania. Nie
przeczytałam jej jeszcze całej, ale przytoczę wam kilka "kwiatków". Np. Ania
patrzyła jak "zafascynowana" na panią Blewett, której panicznie się bała. Nie
lepiej byłoby napisać ,że była jak "zahipnotyzowana"? Uważam też za tragiczne
nazwanie Zacisza Słowika Puszczą Lenistwa. Maud pewnie w grobie się przewraca
na takie nazewnictwo.Albo ten fragment, gdzie Ania każe kląć się Dianie, że
ta zostanie na zawsze jej przyjaciółką. Nie lepiej było to nazwać od razu
przysięgą? Uważam za karygodne wyrzucanie na pewno niemałych pieniędzy na
tłumaczenie czegoś co było już dawniej zrobione i to całkiem nieźle! A
tłumacz poza znajomością języka powinien mieć chociaż odrobinę wyobraźni.No ,
trochę sobie ulżyłam, chociaż zdaję sobie sprawę , że takich
literackich "skarbów" jest więcej, ale ja na szczęście ich wszystkich
jeszcze nie spotkałam. Najlepiej byłoby znać angielski na tyle, żeby
Montgomery czytać w oryginale!
Pozdrowionka...

[narewa]

no własnie..na temat tłumaczeń czy nawet różnych tytułów,już też były
dyskusje..ja niedawno kupiłam sobie w Allegro ',.,. Dzban ciotki Becky ,potem
niedługo 'W pajęczynie życia',a potem okazało się,że to to samo,tylko zupełnie
inne przekłady no i tytuły..
A wydania Zielonej Sowy jakoś mi nie leza,nawet patrząc tylko na obrazki
tytułowej strony..Zupełnie mi nie pasują..i widzę,że odczucia miałam dobre..A
przy okazji,jesli będziesz kupowała 'Błękitny zamek"/o ile nie masz jeszcze/.to
tylko wydanie z Joanną i Edwardem..Tam jest ten klimat..poczytaj sobie nasze
opinie zresztą..

[mela54]

Mam wydanie Błękitnego zamku z Edwardem i Joanną i nie mam nic, że tak powiem -
"na przeciw", jest super. Innych wersji nawet nie będę próbowała czytać, bo po
ostatnich doświadczeniach aż się boję!

[supervixen]

A bo z tą przysięgą Diany to w ogóle jest problem. Po angielsku kląć i
przysięgać to to samo słowo - swear. Diana się oburza na sugestię Ani, bo
myśli, że ma kląć, a Ania jej tłumaczy, że ma przysiąc:) Tak naprawdę
w 'klasycznym' tłumaczeniu, tym najstarszym, to nie za bardzo wiadomo o co
chodzi w tej scenie:) Jak byłam młodsza to zawsze się zastanawiałam, dlaczego
Diana uważała, że nie wolno przysięgać:)

Naprawdę jest tam Puszcza Lenistwa?:) To w sumie bardziej podobne do oryginału
(Idlewild), ale brzmi paskudnie:D

[herbarium]

Polskim odpowiednikiem byłoby chyba "zaklnij się".
A ja też się zastanawiałam jako dziecko, dlaczego Diana uważa, że to brzydko
przysięgać, ale myślałam, że to może biblijne - protestanckie (o nie
przysięganiu).

[supervixen]

ja też miałam jakieś religijne skojarzenia!:) jednak teraz mi się wydaje, że
ta 'wykładnia językowa' jest bardziej poprawna i po prostu zmyliło nas
tłumaczenie.

I masz rację, chyba to zaklinanie się bardziej by pasowało, ale może tłumaczce
przysięga ładniej brzmiała... Tylko wyszła z tego taka mała zagadka:) (bo
widzę, że nie tylko mnie to zastanawiało:))

[ab7777]

No wlaśnie ja też myslałam,że to ma apekt religijny i wydaje mi sie ,że gdzieś
pozniej też natknełam się na tego typu tłumaczenie.Co do kolorów ,których Ania
nie mogła nosić oprócz czerwonego była też chyba mowa o
błekitnym....Tlumaczenie:Puszcza lenistwa -faktycznie paskudne ,wątpie,żeby
Ania na to wpadła ,to przecież nie brzmi romantycznie;)

[mela54]

Rozumiem, że kląć się i przysięgać to mniej więcej to samo znaczy, ale myślę,
że Maud miała na myśli to,żeby nie przysięgać bez ważnej przyczyny.Bo ja w
dzieciństwie spotkałam się właśnie z takim podejściem do przysięgi. A jeżeli
chodzi o tę nieszczęsną Puszczę Lenistwa, to nie jest dla mnie
usprawiedliwienie, że jest zgodna z oryginałem - brzmi paskudnie i, jak już
pisałam, tłumacz powinien mieć na Boga trochę wyobraźni!

[supervixen]

teraz już tego nie rozstrzygniemy:) nie wiemy co Maud chciała napisać:) Ja
osobiście po prostu stawiam na to, że Diana zrozumiała 'swear' jako używanie
niecenzuralnych wyrazów:)

melu, absolutnie nie bronię nowych tłumaczeń. wręcz przeciwnie: gdzieś tutaj na
forum w wątku o tłumaczeniach są moje wypowiedzi, gdzie bronię zażarcie
kanonicznego tłumaczenia pani Bernsteinowej, a krytykuję nowe wersje:)

inna sprawa, że akurat Zielona Sowa w ogóle słynie ze słabych tłumaczeń i
oprawy graficznej, jeśli chodzi o literaturę dla dzieci.

A mogłabyś podać jeszcze inne wersje nazw nadawanych przez Anię? Jestem
ciekawa, co tam powymyślali;)

[mela54]

Na razie natknęłam się tylko na tą nieszczęsną Puszczę, bowiem nie przeczytałam
jeszcze całości, ale jak natknę się znowu na coś super to nie omieszkam Ci
napisać. Biedna Maud - tak uwielbiała piękne zwroty, a tu ktoś wyjeżdza z
czymś takim!
Dobranoc, miłego spanka!Do poduszki poczytam jeszcze kawałek tego arcydzieła
sztuki przekładu...

[madzialena16]

no, to rozwiązałyście mi zagadke z przysięgą diany... a zawsze mnie to nurtowało;)
a co do wydawnictwa zielona sowa, nie polecam. tłumaczenia bywaja naprawde
koszmarne, jak sie mozna własnie przekonać...

[mela54]

Ostatnio wyczytałam w wiadomej już książce, że Fontanna Driad to...Kipiel
Driad. Jak to przeczytałam to oczami wyobraźni zobaczyłam czarownice latające
na miotłach nad kipielą ziejącą ogniem. Ale może ja jestem przewrażliwiona?
Zdecydowanie wolę też nazwę domu Diany jako Sosnowe Wzgórze niż jak tu -
Zbocze
Jabłoni.

[elwinga]

Ja też stawiam na interpretację biblijną w duchu protestanckim. :)

A co do jakości tłumaczeń, to rekord (przynajmniej w moim wydaniu Ani) bije
wzmianka o "historii o Elizie i dzieciach" (nie pamiętam, czy to w 'Ani na
uniwersytecie', ale chyba tak). Kolejny dowód na to, że tłumacząc literaturę
anglosaską dobrze jest mieć pewne pojęcie o Biblii. :)

[ab7777]

W Ani na Uniwersytecie była mowa o "Elizie i niedźwiedziach" ,chyba Tadzio o
tym wspominał w liście do Ani.

[mela54]

A swoją drogą dziwię się , że tyle razy tlumaczone sa ksiązki o Ani(i poco?). A
3 i 4 częsci pamiętników Maud jakoś nikt nie przetłumaczył. Marzę, żeby je
przeczytać!Zróbcie coś...

[madzialena16]

a mogłybyście mi podać tytuły częśći 1. i 2.? nigdy jeszcze się na nie nie natknęłam

[mela54]

Pierwsza część pamiętników to "Krajobraz dzieciństwa", a drugi to "Uwięziona
dusza". Dostaniesz chyba bez problemu w bibliotece. Miłej lektury...

[elwinga]

> W Ani na Uniwersytecie była mowa o "Elizie i niedźwiedziach" ,chyba Tadzio o
> tym wspominał w liście do Ani.

No właśnie.
A tu chodzi o proroka Elizeusza ze Starego Testamentu... :)))

[mela54]

Ostatnio dowiedziałam się ze wspominanego już tutaj przekładu "Ani z Zielonego
Wzgórza", że Avonlea to...miasteczko!
Dobrze, żę nie czytałam tego w dziciństwie, bo pewnie nie polubiłabym tak
książek Maud. Tłumaczka zupełnie nie oddaje odpowiedniego klimatu, a i
znajomość gramatyki chyba szwankuje, bo główna bohaterka w pewnym momencie
mówi, że jest w niej kilka różnych Ani.Myślę, że lepiej byłoby ...Ań, ale może
się mylę?

[narewa]

zastanawiam się,czy jednak nie powinno byc ANI,nie AŃ.to drugie bardzo
sztucznie brzmi..Przecież odmienia się ..kilka postaci,a nie kilka postać..może
tak i w tym przypadku winno być..

[elwinga]

Przykład nietrafiony, bo mianownik brzmi POSTAĆ, a nie POSTACIA.
A forma prawidłowa to właśnie "(kilka) Ań". Tak samo jak (kilka) Kaś i Maryś.

[narewa]

hmmmmm,być może.nie będę sie spierac.

[ab7777]

mnie tez bardziej pasuje Ani niz Ań;)

[mela54]

Najlepiej zapytać byłoby p.Miodka. Mnie forma Ań wydaje się bardziej naturalna,
choć wygląda rzeczywiście dziwnie.

[mela54]

Ale w końcu jest np. kilka pań, a nie pani, ale jedna pani, a jedna Ania.
Wiecie co? Sama nie wiem, bo znowu jedna kania i kilka kani, a nie kań! Ale ten
nasz język zagadkowy...

[dragonfly15]

Czytałam "Anię" w oryginale i tam jest naprawdę kilka rzeczy inaczej. Wcale na
przykład nie chodziło o kolor czerwony, którego bała się nosic [bo nietwarzowy],
lecz o różowy. Pies Jema nie miał na imię Wtorek, tylko Poniedziałek (a raczej
Dog Monday - obydwa słowa zawsze pisane wielką literą). I takie różne. :)

[biljana]

Dragonfly, jsl by Ci sie chcialo, napisz moze o ronicach miedzy orginalem a
tlumaczeniem Ani cos wiecej. Jestem strasznie ciekawa!

[icegirl]

I to by się zgadzało. Rude osoby zazwyczaj źle wyglądają w różowym, a różowy był
preferowany dla młodych dam ;-)

[dragonfly15]

Jak tylko sobie przypomnę o czymś jeszcze, to dam znać:)))Nie ma problemu.

[jessy3]

Według mnie, kilka Ań jest poprawne, ale nie sprawdzałam tego ani fakt, że
właśnie dziś dostałam się na polonistykę niczego nie mówi ;) (chciałam się
pochwalić, a co? :))

"Anię z Zielonego Wzgórza" wydaną przez Zieloną Sowę niestety kupiłam. Czytałam
ją wcześniej z wydawnictwa Nasza Księgarnia( i chwala Bogu!), więc jak już na
pierwszej stronie zobaczyłam Rachelę zamiast Małgorzaty szoku niemałego
doznałam. Skończyło się na tym, że książkę tę kupiłam po raz drugi, już
wydawnictwa NAsza Księgarnia, a za pierwszą częścią poszedł cały cykl.

[biljana]

jessy3 napisała:

> Według mnie, kilka Ań jest poprawne, ale nie sprawdzałam tego ani fakt, że
> właśnie dziś dostałam się na polonistykę niczego nie mówi ;) (chciałam się
> pochwalić, a co? :))
>

Serdeczne gratulacje!

[jessy3]

Dziękuję :)

[ab7777]

a gdzie bedziesz studiować?

[jessy3]

W Tarnowie. PWSZ.

[supervixen]

Ja odkryłam pewną różnicę w Błękitnym Zamku, z której się bardzo cieszę;) W
polskiej wersji, tej z Joanną, w jednej z ostatnich scen mamy napisane tak:
-Nie wierzysz mi, bo nie chcesz! - głos jego był PISKLIWY, drżący od
niepohamowanej pasji.

Nawet nie wiecie, jak mi ta piskliwość zawsze przeszkadzała i nie pasowała do
Edwarda:D

Natomiast w oryginale jest tak:
"You don't want to believe it," said Barney in the silk-smooth voice of
ultimate rage.

No przyznajcie, że jest pewna różnica pomiędzy piskliwym a silk-smooth;)


Hm, czy to już obsesja?;)

[ab7777]

Mialam to ,samo!!! ,zawsze mi to przszkadzało i nie pasowało do
końcowej ,dramatycznej sceny ich pojednania.Slik-sooth? czyli jedwabiście-
gładkim?

[ab7777]

boże,za szybko piszę oczywiście:silk-smooth

[supervixen]

dokładnie, jedwabiście gładkim.

Cieszę się, że nie jestem sama w negatywnej opinii o piskliwym głosie:D

[icegirl]

Oj, to i ja się dopiszę. Piskliwy głos kojarzył mi się z podskakującym
facecikiem i miał się nijak do obrazu Edwarda.
Smieszy mnie też to, ze w pewnym momencie Edward przedstał być Eddym, a stał się
Edwardem :)

[ab7777]

jedno slowo a ile może zmienić ,slówko piskliwy odbierało dramatyzm scenie i
dodawało jej niezamierzonego komizmu.
A gdzie Edward byl nazwyany Eddym?w oryginalnej wersji?

[icegirl]

W tej wersji od Joanny.
Dobrze, że nie Edek...
W oryginalnej wersji był to Barney.

[biljana]

albo Edi :))) dopiero by bylo:)

[supervixen]

icegirl, prawie monitor oplułam przez tego Edka:D

Po Błękitnym Zamku zabrałam się za oryginalne Emilki, no i natknęłam się na
kolejny kwiatek z serii "zawsze mnie to irytowało, a teraz się okazuje, że to
tylko tłumaczenie"

Z tym, że dotyczy to Emilki wydanej przez KAW, to te z brązowymi okładkami.
Konkretnie druga część, Emilka dojrzewa, tłum Maria Rafałowicz-Radwanowa. Scena
dzieje się po uwolnieniu Emilki przez Tadzia z zamkniętego kościoła.

Wersja polska:
Emilce przyszło na myśl, że Tadzio jest jej tak bliski, jak gdyby był jej
braciszkiem, że powinni się pocałować jak brat i siostra. Tadzio jednocześnie
myślał to samo.


Oczywiście w tej scenie irytował mnie zawsze ten cały braciszek. Dlaczego
Emilka w wieku 14 lat uważała, że powinna całować kolegów jak siostra - było
dla mnie zagadką. No i nie bardzo to do romantycznej sceny pasowało.

A oryginał mówi tak:
It is quite conceivable and not totally reprehensible that the next thing that
happened might have been a kiss. Emily thought Teddy was going to kiss her:
Teddy knew he was: and the odds are that he wouldn't have had his face slapped
as Geoff North had had.


Skąd tłumaczka wzięła te siostrzane uczucia?! Jak dla mnie to co dodała zmienia
zupełnie wymowę tego fragmentu i takie przeróbki są poniżej krytyki. Czy
tłumacze nie mają jakiego kodeksu etycznego?:P Człowiek się po latach takich
rzeczy dowiaduje;)
Swoją drogą z Ani na uniwersytecie też parę 'romantycznych' zdań wycięto w
wydaniu NK... Taki trend chyba był;)

[ab7777]

czytasz w moich myslach;) ,ten fragment mnie rownież wydawal sie zawsze
dziwny ,no ale może tłumaczka myslala,ze w ksiązkach dla dziewczynek nie
powinny sie pojawiac takie rzeczy;).Mam oczywiscie tylko takie tlumaczenie
Emilki ( w brązowej okładce).w tym momencie zastanawiam sie ile jeszcze
pominieto chociaz sprawdzalam kiedys wg e-bookow i np..tlumaczenie Tangled web
( czyli dzban ciotki Becky) jest dosc porzadnie przełożone.

[emdziejka]

to ja się tez dołącze z moimi watpliwościami- otóż zawsze zastanawiałam się,
jak to było z pierścionkiem zaręczynowym Ani. wiadomo, że nie chciała
brylantów. ale potem zaczynają się nieścisłości - bo raz jest mowa
i 'pierścionku z perłą', innym razem o 'pierścionku z perełek', a jeszcze inym
o 'obrączce z perłą' i bodajże (tu nie jestem pewna) 'obrączce z
perełek'(szumiące topole). i masz babo placek :) nie potrafię sobie wyobrazić
pierścionka Ani i to mnie wkurza bo czuje imperatyw wewnetrzny. choc myśle, ze
pewną pomoc mogłaby stanowić znajomość wyglądu takich piercionków z epoki. no
ale tłumaczenie też jest winne, więc post zasadny:)

[icegirl]

circlet of pearls
Tak jest w Szumiących topolach.
I tu pojawia się problem, ponieważ circlet obecnie tłumaczone jest głównie jako
diadem.
Stawiam jednak na obrączkę z perełek.:)

[emdziejka]

czyli takie wysadzane dookoła perełkami? hm.. muszę to przetrawić :) dzięki
Icegirl

[icegirl]

Ja widziałam to jako perełki razem połączone.

no zaraz:)

[jottka]

po pierwsze to trzeba posprawdzać daty wydań, bo w tej chwili niektóre
wydawnictwa radośnie przedrukowują wydania przedwojenne, bo nie trzeba wtedy
płacić ani tłumaczom, ani za prawa autorskie (czasem z tego właśnie powodu
pojawia sie na rynku kilka przekładów tego samego dzieła)


wracając do dat wydań - obyczaj translatorski sie zmienił, wielekroć wytykana
tłumaczce małgorzata w miejsce racheli nie była dowodem wyjątkowego debilizmu
tłumaczki, a tylko tego, że kwestia przekładu imion i w ogóle nazw własnych
zależy od epoki. kiedyś (kiedyś to jest jeszcze po wojnie, ale dokładnej granicy
nie podam:) uważano, że imiona, zwłaszcza w tekstach dla dzieci, należy
spolszczać czy zastępować polskimi odpowiednikami. obecnie na ogół uważa sie
wprost przeciwnie i tyle, sztywnych reguł brak:) zasadniczo chodzi o to, czy
podkreślać, czy też niwelować efekt obcości.


oryginalnego wydania 'ani' nie mam, ale mnie zaintrygowałyście, może w
bibliotece znajde, to popatrze sobie. a tak na marginesie - 'circlet' to jest w
podst znaczeniu wąska obrączka ze złota, srebra czy czegoś takiego, noszona na
głowie, ręku itp., czyli można tym mianem określić i naszyjnik, i bransoletkę, i
cokolwiek w kształcie kółeczka. stawiałabym na perełki osadzone na obrączce z
metalu, bo jednak same perełki na sznurku, to by zbyt niepraktyczne było i
świadczyło o przesadnym skąpstwie gilberta:)


a co do przysięgi, to faktycznie należałoby spojrzeć w oryginał - może chodzić o
obydwa podawane znaczenia, bo i katolicki katechizm przykazuje, by nie przyzywać
imienia boskiego nadaremno:) przysięga natomiast jest przywołaniem boga na
świadka prawdziwości naszych słów, więc dzieciom sie niegdyś zakazywało takich
bluźnierstw - ale przekładu 'zaklnij się' czy 'przysięgnij się' (niegramatyczne,
ale w języku dziecięcym spotykane) bym sie nie czepiała przesadnie, bo nie są to
może dziś powszechnie używane zwroty, ale swego czasu występowały

[lilimeye]

Cieszę się, jottko, że poruszyłaś kwestię tłumaczenia imion w książkach. Sama
miałam właśnie coś na ten temat napisać : ). Dodam jedynie, że mnie, gdy jako
dziecko czytałam "Anię", te spolszczane imiona wprowadzały w błąd, bo byłam
przekonana, że dzieci w Kanadzie mają takie same imiona jak w Polsce...i dlatego
jestem przeciwna tłumaczeniu imion.(Jednakże nadal nie rozumiem, dlaczego pani,
w oryginale Rachel Lynd, zmieniono nie tylko imię, ale i nazwisko.)
A już spolszczanie imion w książkach dla dorosłych uważam za pomysł kuriozalny
(mnie drażni strasznie), a spotyka się takie praktyki np. w poradnikach z cyklu
psychologia dla laików, gdzie realia opisywanych przypadków są ewidentnie
amerykańskie, a osoby noszą imiona: Basia, Ania, Małgosia, Jurek itp.

Pozdrawiam wszystkie miłośniczki LMM

[amalasunta]

Dla mnie denerwujące było (i jest nadal), że nie ma konsekwencji, właściwie w żadnym tłumaczeniu. Część imion jest spolszczona, część angielska. Jeśli zmieniamy Rachel na Małgorzatę, to powinniśmy też zmienić Gilberta, Jerrego, Ruby, Priscilla, Billy itp. W żadnym tłumaczeniu nie ma zachowanej konsekwencji - w żadnym nie ma wszystkich angielskich ani wszystkich spolszczonych :)

[aniadm]

Jest logika, przynajmniej w tych nasjtarszych.
Zmienione zostały imiona, które byłyby dla polskiego czytelnika (standardowo nie obznajomionego wtedy z angielskim) byłyby trudno wymawialne lub niezrozumiałe. (Marjorie, Faith, etc., to z głowy, nie chce mi się sprawdzać). Oraz imiona, które ze względów kulturowych u polksiego czytelnika wywoływałyby skojarzenia zupełnie inne niż w oryginale i niepasujące do książki (ta nieszczęsna Rachel).

Jeżeli chodzi o Gilberta, można uznać, że został przetłumaczony :) Przecież po polsku jest tak samo. Jerry, Billy, Ruby nie są co prawda polskie, ale nie są trudne. Priscilla to łacińskie imię i figuruje chyba w kalendarzu katolickim, więc też jakoś mogło się komuś obić o uszy.... Chociaż po polsku to w zasadzie Pryscylla.

[sherman-doberman]

Wychowałam się na dawnych tłumaczeniach Ani i jakoś wcale nie miałam potem
kłopotów z zaakceptowaniem wersji oryginalnej. Z przytoczonych przykładów
widzę, że z nowymi tłumaczeniami kiepsko.
Pewnie niektórzy uznali, że konieczne jest unowocześnienie języka, a przy okazji
jeszcze dodatkowe umoralnienie czytelnika... to a propos tej historii z całowaniem Emilki i Tadzia.
Tłumaczenie jest też swoistą interpretacją i w tym wypadku cenzurą.
Mam wrażenie, że starsze tłumaczenia są bliższe oryginałom, ale wynika to nie tylk ze znajomości
języka, a i realiów życia. Dzisiejsi tłumacze, bardzi źle opłacani, to z reguły
bardzo młodzi ludzie. pomijając brak doświadczenia i braki językowe, tudzież ew. brak talentu
literackiego, co też jest w tłum,lit,konieczne, nie mogą mieć żadnego pojęcia o życiu
w Kanadzie w owym czasie, gdyż dla nich już lata 70te są zamierzchłą historią.
Natomiast w starym tłumaczeniu, po przeczytaniu oryginału, znalazłam zabawny błąd:
Kiedy Ania jest w na kursie nauczycielskim, dziewczęta rozmawiają o jakimś profesorze, chyba
frncuskiego?
I mówią w polskim przekładzie:(cyt z pamięci) a jakie ma wąsy. Wygląda zupełnie jak kaczka.
Zawsze mnie to dziwiło, kto widział kaczkę z wąsami?!
A w orginale wprawdzie prof. ma wąsy, choć dopiero w następnym zdaniu. A inkryminowane wyrażenie
brzmi He is simply a duck!, czyli jest kochany, milutki, uroczy. Dziś powiedzielibyśmy, że jest cool.
Którego to idiomu w słownikach polsko ?angielskich dawniej nie bywało.

[emdziejka]

poruszając sie dalej w obrębie Emilki - przypomniałam sobie taki fragment z
listu Ilzy do Emilki, w którym pisze o swoich zaręczynach z Tadziem i tam było
mniej więcej coś takiego: byliśmy właśnie od dwóch tygodni na jednej z tych
naszych niedorzecznych wycieczek....
jak to byli razem? wydaje mi sie, że wówczas młode panny i kawalerowie nie
wyjeżdżali razem na wycieczki, zwłaszcza dwutygodniowe - czy to wina
tłumaczenia, czy ja tkwię w obyczajowym błędzie?

[supervixen]

To wina tłumaczenia. Sprawdziłam - w oryginale jest 'two weeks AGO', czyli byli
na tej wycieczce dwa tygodnie temu, a nie od dwóch tygodni...

[carolee]

stary wątek, ale musiałam go wyciągnąć. Jejjj, o tłumaczeniach Ani można by
pisać i pisać i pisać i pisać. Jeśli ktos czytał na przykład stare tłumaczenia
Rilli ze Złotego Brzegu - tam brakuje kilku rozdziałów ku końcowi. Mam
wrażenie, że tłumacz nie zdążył, więc trzy czy cztery rozdziały poleciały, a
przetłumaczył tylko te ostatnie, żeby przynajmniej wojna się skończyła. Innych
przyczyn tego nie potrafię znaleść. Ale ostatnio czytałam w księgarni jakieś
nowe wydanie Rilli. Tam już wszystko jest, ale styl bardzo kiepski.

Tłumaczenie imion to tutaj temat - rzeka :) nawet nie chodzi o to, że kiedyś
tłumaczono, teraz sie nie tłumaczy i dlaczego i bo tak. W Ani po prostu jedne
spolszczają (Marilla -> Maryla, Matthew -> Mateusz), inne nie (Ruby, Gilbert),
inne wymieniają na jakieś zupełnie oderwane polskie (Rachel -> Małgorzata, Davy
i Dora -> Tadzio i Tola, Leslie -> Ewa), a już moim ulubionym przypadkiem jest
najstarszy z rodzeństwa Blythe'ów, któremy wymieniono imię angielskie na imię
angielskie (Jem -> Jim). Właśnie o brak konsekwencji głównie chodzi, mogli się
już trzymac jednej teorii.

I zawsze mnie zastanawiało dlaczego Norman Davis mówi Florze Meredith, że jej
imię do niej nie pasuje i zamiast nazywa ją Różyczką :)) Wiecie? Flora miała na
imię Faith, czyli dosłownie "wiara".

A jeszcze wracając do tłumaczenia lub nie imion, to tłumaczenie Ani z Zielonego
Wzgórza jest jednym z argumentów na nie - bo czy komuś z Was kiedyś
przeszkadzało, że bohater nazywał się Gilbert?

Tłumaczenia książek Montgomery są w większości kiepskie, fakt. Z drugiej strony
większość tłumaczeń literatury pięknej jest kiepska. Ale jaka płaca, takie i
tłumaczenie. Wydawnictwa płacą tłumaczom byle jak, niestety.

[benedyktanka]

carolee napisała:
>W Ani po prostu jedne spolszczają (Marilla -> Maryla, Matthew -> Mateusz), inne nie (Ruby, Gilbert), inne wymieniają na jakieś zupełnie oderwane polskie (Rachel -> Małgorzata, Davy i Dora -> Tadzio i Tola, Leslie -> Ewa), a już moim ulubionym przypadkiem jest najstarszy z rodzeństwa Blythe'ów, któremy wymieniono imię angielskie na imię angielskie (Jem -> Jim). Właśnie o brak konsekwencji głównie chodzi, mogli się już trzymac jednej teorii. <

Jako osoba nowa na forum, przede wszystkim pozdrawiam wszystkich miłośników i miłośniczki Lucy Maud Montgomery.

Wydaje mi się, że konsekwencja jest dość dobrze widoczna. Należy jednak brać pod uwagę okoliczności, w jakich powstawały tłumaczenia.
Imię znane w Polsce w oryginalnej formie pozostaje niezmienione: Gilbert, Diana, Walter, Berta.
Podobnie nie jest zmieniane imię nie występujące w języku polskim, ale nie mające swojego odpowiednika: Ruby, Norman.
Nie są zmieniane imiona angielskie, które już występowały w literaturze tłumaczonej z angielskiego: Jim, Mary.
Jeśli istnieje odpowiednik imienia w języku polskim - zostaje ono zmienione na takie imię. Stąd Ania, Mateusz, Janka, Józia, Maryla.
Jeśli odpowiednik tego imienia istnieje, ale budzi zbędne skojarzenia, zostaje zastąpiony. Rachela to imię typowo żydowskie, podobnie Dawidek - czytelnik z początku XX wieku czytając o osobie o takim imieniu przedstawiał go sobie jako Żyda.
Jeśli imię nie ma swojego odpowiednika, ale z jakiegoś powodu tłumacz uznał, że nie powinno zostać w formie oryginalnej - zostaje zmienione. Imię Leslie w czasie, gdy tłumaczono "Wymarzony dom Ani", zapewne kojarzyło się z amerykańskim aktorem Leslie Howardem (słynny Ashley z "Przeminęło z wiatrem") - a więc stanowczo nie z kobietą. Zabawne, że zostało zmienione na imię pierwszej kobiety...
Imię Filipa w rodzinach ze śmietanki towarzyskiej - a taką była rodzina Philippy Gordon - w Polsce nie występowało. Dlatego otrzymała arystokratyczne imię Izabeli.
Imię "Faith" jako dziwaczne odbierali już współcześni młodej pastorówny, było spadkiem po czasach purytańskich. Podejrzewam, że tłumacz wybrał "Florę" ze względu na wypowiedź Normana Douglasa, przytaczającego opowieść o siostrach Faith, Hope and Charity, bo trudno był znaleźć odpowiedniki w języku polskim. Inna sprawa, że Flora zupełnie niepotrzebnie uczyniła pastora wielbicielem antyku :-)
Jeszcze innym przypadkiem jest Jem: może być czytany jako czasownik w pierwszej osobie liczby pojedynczej od słowa "jeść", lub - jako "dżem" - tłumacz uniknął możliwej śmieszności odbioru takiego imienia.

Zdaje się, że wyciągnęłam bardzo stary wątek :-) Ale tu właśnie kwestia tłumaczenia imion została zebrana w jednym poście.
Ostatnio po raz pierwszy miałam do czynienia z tłumaczeniem innym niż wydawnictw NK z lat 1970-1990 i zaskoczyło mnie, że nie znam niektórych bohaterów książek o Ani... A już Philippa Gordon wręcz mnie poraziła. Pippa Gordon, dajcie spokój :-)

[ananke666]

Dlaczego Pippa? W książce jest Philippa prosi, aby zdrabniać jej imię na Phil.

[benedyktanka]

Jasne, lepsza Phil niż powszechnie stosowana Pippa, gdyby nie Phil Collins, Phil Bosmans, Phil Heath (zwłaszcza on!). Piękna i bardzo kobieca Miss Gordon z męskim imieniem? Wiem, LMM takie zdrobnienie przewidywała, ale chyba mogę woleć Izę?

[ananke666]

Możesz. Ale w krajach anglojęzycznych jest duża grupa imion, gdzie nie ma takiego dzikiego parcia na rozróżnienie na męskie i żeńskie. Moim zdaniem najlepiej jednak oddać cesarzowi co cesarskie i pozostawić imiona takie, jak wymyślił autor. Zresztą uważam, że w większości przypadków niechęć do oryginalnych imion to li i jedynie kwestia przyzwyczajenia do znanych z dzieciństwa przekładów. Lubię Joannę i Ewę, ale kiedy się dowiedziałam, jak naprawdę się nazywały, po pierwszym zdziwieniu i pewnym dyskomforcie jak nożem uciął przestawiłam się na Valancy i Leslie.

[slotna]

Leslie przelknelam bez trudu, ale Valancy jakos nie moge ;)

[ananke666]

A ja odwrotnie - rzadkie, melodyjne imię Valancy o wiele bardziej mi się podoba niż ładne, ale zwyczajne Joanna.

[yo-a-ko]

Tłumaczka "od Joanny" uwzględniła oryginalne imię bohaterki, nazywając ją Joanną Walencją. Czy imię Valancy można przetłumaczyć jako Walencja?

[lululilu]

Popieram, popieram ,popieram.