OPOL plusy i minusy.

[jan.kran]

Ja jestem zdecydowana zwolenniczką OPOL ale sa różne zdania.
Na fejsie znalazlam ciekawy wpis na temat , mam pozwolenie autorki na zalinkowanie tutaj:


dwujezycznie.wordpress.com/2014/08/24/opol/

[jan.kran]

### 1) zdaje się “niepraktyczny”; mogą pojawić się pytania, po co dziecku znajomość języka tak egzotycznego, jak np. rumuński, chorwacki, polski, baskijski czy gruziński, a nawet zarzuty, że zagraca się dziecku pamięć czy mózg taką całkiem zbędną wiedzą. Podejście takie jest zupełnie rozbieżne z rzeczywistością, bo przedstawia jako wadę czy przeszkodę coś, co tak naprawdę jest zaletą i ułatwieniem. Dla dziecka każdy kolejny język – jaki by on nie był – to cała gama plusów. Przede wszystkim każdy język jako system opisywania świata wyrósł z charakterystycznych dla danej kultury uwarunkowań społecznych i historycznych oraz charakterystycznego dla niej światopoglądu, w związku z czym daje on dodatkową perspektywę, z której można spojrzeć na każdy aspekt rzeczywistości. Już Goethe mówił, że “ile znasz języków, tyle razy jesteś człowiekiem”. I coś w tym jest, a wie o tym każdy, kto przez dłuższy czas funkcjonuje “dwujęzycznie”. Ja sama po sobie widzę, że ja “angielskojęzyczna” i ja “polskojęzyczna” to dwie zupełnie inne osoby i trudno mi powiedzieć, czy któraś z nich jest prawdziwsza, choć z pewnością ta polskojęzyczna jest mi bliższa. Dodatkowo jednak nauka drugiego (i każdego kolejnego) języka już we wczesnym dzieciństwie to nic innego, jak tworzenie dodatkowych połączeń w mózgu, którego ogólna sprawność dzięki temu zwiększa się, a liczba badań to potwierdzających stale rośnie.

-------------> Ja widzę jak moja córka tłumaczy zpolskiego na niemiecki kompletnie odruchowo i bez zastanowienia a do tego poprawnie. Budowa zdania w języku polskim i niemeickim jest bardzo różna. Ona będąc dwujęzyczna inaczej funcjonuje w języku niż ja mając jezyki wyuczone. Zdarza sie że nie wie w jakim jezyku mówi , odpowiada automatycznie na zadane pytania w danym języku . Mnie sie zdarza chwile czasem pomyśleć jak mam komu odpowiedzieć albo odpowiadam nie w tym języku ,ona nigdy.
Poza tym rzadkie języki w kombinacji z jezykami popularnymi to duży plus na rynku pracy.
Do tego moje dzieci nauke każdego kolejnego jezyka traktują jako coś zupełnie naturalnego , nie maja barier przed nowym.
I poniewaz znają języki zbardzo róznych grup językowych kolejne jezyki daja sie zawsze podpiąć pod to co znaja.
Np. moja córka szybko nauczyła sie podstaw rosyjskiego i nie uczac sie nigdy tych języków daje spokojnie radę z duńskim i szwedzkim , zna bdb norweski.

[jan.kran]

###2) źle się kojarzy; nie wierzę w poprawność polityczną i mieszkałam w różnych krajach na tyle długo, aby wiedzieć, że potęgi stereotypu nie można zignorować. I tak, język polski póki co w Europie Zachodniej nie kojarzy się niestety z elitą intelektualno-zarobkową krajów rozwiniętych, ani z szeroko pojętym postępem. Jeśli na swojej drodze spotkamy tam Polaka, to większe są szanse, że jest on pomywaczem niż profesorem i mówiąc z polskim akcentem trzeba naprawdę włożyć wiele pracy w to, aby ludzie postrzegali nas takimi, jakimi jesteśmy naprawdę i docenili oraz uznali za fakt naszą inteligencję, wykształcenie czy wiedzę.

--------> Ja wyjechałam z PL w 1983 roku i nigdy sie nie identyfikowałam z Polonią , nie szukałam kontaktów z Polakami dlatego że są Polakami i nie czułam się odpowidzialna za to że sa Polcy którzy piją , kradną i szargają polskiemu narodowi opinię.
Moi niemieccy znajomi postrzegali mnei jako mnie a nie przedstwicielkę danego narodu.
Oczywiście że Polacy mieli i częściowo maja kiepskie papiery ale to sie bardo zmienai.
W Norwegii Polacy są największa grupą imigrantów, początkowo postrzegni jako tania i dość tępa sila robocza teraz coraz bardziej się integrują.
Czytalam wiele artykułów w norweskiej prasie bardzo pozytywnych o Polakach i pozycji PL w Europie.
W Monachium jest coraz więcej polskich studentów , zresztą w ogóle w Europie.
Ja nie miałam żadnych polskich kompleksów, moje dzieci zawsze uważały wyyjazdy do Polski za super. Pokazywałam im piekny Wrocław , kina , muzea , przejażdżki po Odrze.
Moja rodzina i znajomi to ludzie wykształceni , mówicy pięknie po polsku i taki na pewno wyidealizowany obraz Polski ,miały moje dzieci.
I mają do dziś.
Znają polską historię , literaturę , kulturę , pokazałam im to co w byciu Polakiem jest pozytywne.

[jan.kran]

###3) pochodzi tylko od jednej osoby; czyli w języku tym mówi w otoczeniu dziecka tylko i wyłącznie mama/tata, a poza tym nie ma z nim styczności – brak kontaktu z dziadkami czy innymi członkami rodziny, brak wyjazdów do kraju, w którym rozmawia się w tym języku, brak znajomych, mówiących tym językiem itd. W takim wypadku po pierwsze – dziecko skazane jest poniekąd na monolog rodzica, przez co z góry jest składane na pewne ubóstwo językowe. Przecież każdy z nas ma swoje ulubione powiedzonka, których nadużywa, każdy popełnia jakieś błędy językowe (nawet jeśli jest przeświadczony o tym, że tak nie jest), buduje wypowiedzi w określony sposób, ma swoją intonację, akcent, naleciałości związane z regionem, wykształceniem, wykonywanym zawodem, zasobem słownictwa itp. Dziecko chłonie język jak gąbka i z im większą liczbą osób mówiących danym językiem ma styczność, tym dla niego lepiej. Dobrze jest porozmawiać od czasu do czasu z panią z warzywniaka, nauczycielem matematyki, artystą, bezrobotnym, wiejskim filozofem, lekarzem, prawnikiem, profesorem, dzieckiem, nastolatkiem i studentem – każdy z nich językowo może wnieść coś istotnego w życie rozwijającego się człowieka. Biedne dziecko skazane na jednego rodzica nie tylko jest ubogie, bo nie poznaje innych perspektyw językowych, ale także nie obserwuje interakcji językowych. Stąd często samo mówienie nie wystarcza i dobrze jest wspomagać się czym się da – książki, filmy, bajki, Skype, a może aktywne poszukiwanie znajomych tej samej narodowości? Tylko że w tym celu potrzeba czasu, a także niejednokrotnie nakładu sił i środków, no i oczywiście determinacji, jeśli trzeba to wszystko pogodzić z pracą i codziennymi obowiązkami.

---------------> Moje dzieci miały w większości kontakt z polskim ludzi dorosłych , wykształconych. Jeździły do PL przez wiele lat na całe wakacje , miały kontakt z polskimi dziećmi ale ten dorosły polski przeważał , zwłaszcza że generalnie ja byłam głównym źródłem języka.
Czytalam im polskie bajki , oglądały polskie filmy i kreskówki ale język polski był zawsze bardzo staranny i bezbłedny , poprawiam do dziś ciagle
Efekt jet taki że moja córka ( to zdnaie wielu osób ) mówi po polsku jezykim nieco satroświeckim i wyszukanym co zabawnie czasem brzmi bo w zaszdzie w PL jest uważana z Polkę.
Ale plusem jest to że szybko chłonie polski jezyk codzienny a zarazem mówi pięknie po polsku.
Poza tym dzięki temu że wychował sie na moich wspomnieniach , moim i mojej rodzinyi etosie Polski , oglądała ze mną seriale polskie , filmy. zna historię Polski zwłasza współczesna wybierając sobie temat pracy magisterskiej z lingwistyki o nowomowie w PRL ma juz połowE pracy poukładaną w głowie , masę cytatow . Jej promotor uważa że praza zapowiada się bdb , pisze po niemeicku w Monachium.
Syn ma akcent po polsku ale słownictwo bardzo bogate co powoduje zabawny kontrast.Zarazem ponieważi zna się na muzyce i to jego pasja poznaje polski codzienny będąc fanem polskiego punku i metalu
Moja córka jest aktualnie we Wrocłaiu i nie ma żadnych problemów w kontatach z panią kwiaciarką , kontrolerem biletów , kelnerem ( to spotkania z ostatnich dni ).
Współczesny polski chłonie jak gąbka mając dobre podstawy w języku polskim.
Syn też miewa kontaty z mlodymi Polakami i widze że czasem ma chwilowe kłopoty komunikacyjne ale szybko się to wyrównuje.
Poza tym znają całe masy cytatow z polskich kultowych filmów ksiazek , piosenek , nie uważam żeby im to przeszkadzało w poznawaniu codziennego polskiego a mina ludzi kiedy moja i urodzona poza krajem córka cytuje Kabaret Starszych Panów a syn kawalki Seksmisji jest bezcenna
Poza tym w rodzinach jednojęzycznych też są niszowe zwroty przekazywane z pokolenai na pokolenie , sposoby intonacji , domowy kod jezykowy.

[kocianna]

W moim przypadku właśnie "poprawność polityczna" szwankowała. Byłam "ruska" i wykluczona z tego powodu do końca podstawówki, a i na studiach się czasami zdarzało, i nawet dorosłej. Młoda usłyszała w szkole, że "prawdziwy Polak nie powie słowa po rusku". I takie tam.
Pewnym drobnym problemem bywa interferencja.
Dużym problemem - mała znajomość zagadnienia dwujęzyczności naturalnej u specjalistów: nauczycieli, logopedów, pediatrów. Potrafią w dobrej wierze i bardzo stanowczo nakłaniać do postępowania wbrew zasadom OPOL ze szkodą dla dziecka. A nie zawsze jest możliwa zmiana osoby prowadzącej dziecko.

[effie1980]

Ciekawy punkt widzenia, wedlug mnie opol ma swoje slabosci. Dla mnie najwazniejsze jest wlasnie wykluczanie innych z komunikacji. Na codzien maz rozumie podstawowe komunikaty I jak mowie np. Ze Idziemy sie kapac to rozumie o co chodzi, ale teraz rozmowy z corka sa bardziej skomplikowane I kiedy jestesmy w trojke jest wiele takich sytuacji, w ktorych jest wylaczony z rozmowy. Jest to sztuczna I niewygodna sytuacja. W towarzystwie innych osob w ogole nie mowiacych po polsku sytuacja jest czesto niezreczna .
Co do tego, ze od jednej osoby dziecko sie uczy specyficznego jezyka to oczywiste, ale nie jest to kwestia opol tylko ograniczonej ekspozycji na jezyk I jesli dziecko ma dobre podstawy to aktualne powiedzonka czy specyficzna terminologie szybko podchwyci.

[zojka33]

Fajny tekst. Ja jestem ogromna zwolenniczka opol, wiem ze to jedyny sposob na osiagniecie czegos dla mnie niezwykle waznego ? aby moje dzieci mowily bardzo dobrze po polsku. Oczywistym jest, ze opol ma swe slabe strony, wszelkich jego wad doswiadczam bolesnie na wlasnej skorze, choc chyba coraz mniej bolesnie, bo jestesmy w trakcie stawania sie rodzina dwujezyczna, w ktorej kazdy z nas powoli zaczyna wladac oboma naszymi jezykami, moze za pare lat juz tak bedzie w pelni, to dosc powolny proces u nas.
Najwiekszym dla mnie obecnie problemem jest postawa moich tesciow (to opowiesc na wielotomowa ksiege co najmniej) oraz ogolnie negatywne nastawienie Francuzow do wielojezycznosci. Mysle, ze są kraje gdzie opol jest latwiejszy i takie gdzie jest trudniejszy. Np. polskie dziecko z Anglii może spokojnie o sobie powiedziec: I am Polish oraz I am British, bo ?British? obejmuje wiele narodowosci i nie wyklucza się z przynaleznoscia gdzies indziej. We Francji aby polskie dziecko moglo powiedziec o sobie ?je suis français? to musi byc juz Polakiem w trzecim pokoleniu, znajacym po polsku jedynie slowo ?pierogi?. Wlasciwie to jak o polskim pochodzeniu swiadczy juz wylacznie polskobrzmiace nazwisko to wtedy spoleczenstwo francuskie akceptuje cie jak swojego. Choc i są tacy co zmieniaja sobie polskobrzmiace nazwisko.
Jak wracam z wakacji w Polsce do Francji to potrzebuje paru tygodni zeby sie na nowo przyzwyczaic do spojrzen na ulicach i placach zabaw, zdarza się nawet, ze milkna rozmowy jak wpadam tam z moja rozgadana po polsku dwojka i po chwili już tylko my gadamy, inni wydaja mi sie czesto skrepowani. A moze jestem przewrazliwiona, ale w kazdym razie nie czuje się w pelni swobodnie. Staram się to ignorowac, bo tylko tyle moge zrobic. Nie dziwie sie, ze wiele osob rezygnuje z opol. Rzadko się zdarza we Francji, gdzie sa miliony imigrantow, aby stosowali oni restrykcyjny opol (czyli zawsze i wszedzie), mieszkalam wczesniej pare lat pod Paryzem, gdzie było mnostwo imigrantow, ale bylam jedyna matka na tamtejszych placach zabaw mowiaca do dzieci w swoim jezyku ? oprocz paru Turczynek, podejrzewam, ze po prostu nie mialy wyboru, bo nie znaly francuskiego. Natomiast matki arabskie, afrykanskie, polskie, rosyjskie, portugalskie itp. itd. mowily do dzieci przy ludziach po francusku. Moja sasiadka Niemka tez mowila do swojego dziecka po francusku z silnym niemieckim akcentem, ale mowila mi, ze w domu mowi do niego po niemiecku. Podobnie teraz w przedszkolu mojej corki ? jest kilka mam innojezycznych ale tylko ja na terenie przedszkola mowie do moich dzieci w moim języku.
Francuzi o dwujezycznosci nie wiedza nic, panuje kult jedynego slusznego języka. Jedna moja francuska znajoma zapytala mnie dlaczego mowie do dzieci po polsku, przeciez skoro wakacje spedzam w Polsce to tam sie naucza bo beda zmuszeni mowic a dziadkami. I mysle, ze tak mniej wiecej Francuzi postrzegaja dwujezycznosc: jest ok, o ile ich nie dotyczy i nie muszą wysluchiwac wkolo siebie jakichs ?imigranckich? jezykow.

[zojka33]

Cos mi sie z tekstem porobilo, zamiast znakow zapytania powinny byc myslniki i cudzyslow

[kuragan]

Oj zojka, to naprawde masz trudno... Jak na razie w Niemchech nie mam zadnych problemow (poza tym, ze dzis komputer zwariowal i nie chce przestawic klawiatury na polska, dlatego brak polskich znakow). ja slzsze wylacznie pozytywne komentarze, jak mowie do malej po polsku w przedszkolu czy na placu zabaw - jak to dobrze, bo to taki skarb ta dwujezycznosc. I wszyscy sasiedzi juz umieja sie po pollsku z Jasia przywitac i dobranoc powiedziec i dziekuje... Normalnie mam farta.

[effie1980]

U nas w Anglii tez podobnie jak u kuragan, generalnie pozytywne i wspierajace nastawienie, nawet u mnie na prowincji, gdzie stosunkowo malo jest obcokrajowcow. No, ale Francuzi to specyficzny narod.

[jan.kran]

Polecam:

bilingualhouse.com/

[jan.kran]

bilingualhouse.com/zagraniczny-ojciec-polonijny/

[kj-78]

Zgadzam sie co do tych minusow. Zwlaszcza wspolne rozmowy, a raczej ich brak to duzy problem moim zdaniem. I to ciagle tlumaczenie wszystkiego przy stole, strasznie meczace, ale chce, zeby maz tez bral udzial w rozmowie. W samochodzie czesto bawimy sie w zagadki itp, i znowu, albo dzieci z mezem sie bawia, albo ze mna, razem sie nie da, jesli OPOL ma byc konsekwentny.

Otoczenie akceptuje, ale przez to, ze dzieci sasiadow slysza caly czas, ze moje dzieciaki bawia sie ze mna po polsku, to niestety uwazaja je za troche inne (chociaz moje po tubylczemu mowia bardzo dobrze). A ze moje nie sa zbyt smiale, to wszystkie inne dzieci dobrze sie znaja (mieszkamy na malym osiedlu czterech domow.blizniakow zamieszkalych przez 12 dzieci w podobnym wieku ), a moje nie... To przykre, zwlaszcza, ze widze, ze glowna przyczyna jest OPOL...

Na razie stracilam tylko jedna znajoma po klotni, ze w jej obecnosci powinnam rozmawiac z dziecmi po norwesku, bo ona czuje sie wykluczona. Wiekszosc zdaje sie rozumiec...

Nie ma lekko, najbardziej zal mi meza I ten dylemat: co jest dla mnie wazniejsze, dwujezycznosc dzieci, czy zeby maz sie dobrze czul w towarzystwie zony i dzieci... Maz potulny i zgodny, nie skarzy sie, ale wiem, ze jest mu trudno

[kuragan]

Jak czasem czytam co piszecie o problemach z sąsiadami czy znajomymi to naprawdę jestem dumna z moich. Ja już się przyzwyczaiłam, że jak sąsiedzkie dzieci u nas są to wszystko mówie podwójnie (mimo że oczywiście Jasia zna niemiecki). Od sąsiadów nawet minimalnego protestu nie było.

Co do męża. Rozumiem o czym piszesz, też mam z tym problem. Ale może to charakter mój i męża (jesteśmy oboje dośc twardzi i na pewno nie lagodni), że jednak nie przychodzi mi do głowy, że mi jest jego żal. Żal mi czasem wspólnych rozmów przy stole, zwłaszcza żartów słownych, których nie da się szybko i dobrze przetłumaczyć, ale jego mi nie żal. Twardy chłop jest, poradzi sobie. To kwestia nastawienia chyba. Jak mąż jest pomocny i wspiera OPOL, to nie żałuj go! Życie to zawsze wybory, nie ma 100% dobrych rozwiązań w każdej sytuacji, a dwa języki to skarb.

A my czasem nawet językowo bawimy się we trójkę - i w ten sposób mąz uczy się polskich słow.
Jest taka zabawa, która namiętnie uprawiamy w samochodzie.
Zaczyna się tak: Jadę do wujka Piotra (imię dowolne, w zależności od istniejącego wujka) i wkładam do mojej walizkiL książke. Następna osoba powtarza całe zdanie i dodaje jedna rzecz (jadę do wujka Piotra i wkładam do mojej walizki książkę i skarpetki; następna ksiązke, skarpetki i misia) i tak w nieskończoność (aż zapamiętać się nie da). I mój mąż się znami bawi czaem powtarzając polskie słowa, a czasem mówiąc je po niemiecku. I w ten sposób sam się uczy nowych polskich słów.

[kj-78]

U nas troche inaczej, bo maz jest w domu tylko w weekendy, a do tego jest sam z siebie malomowny i malo wylewny. W zwiazku z tym dzieci rozmawiaja glownie ze mna caly czas np årzy stole czy w samochodzie, bo ja pytam, zartuje, odpowiadam. Najbardziej mnie denerwuje, ze jak jestesmy wszyscy razem dzieci potrafia mnie zapytac "a dlaczego tata...", "czy tata moglby..." na co ja sie wkurzam zawsze i mowie: nie wiem, zapytaj TATY, siedzi obok!!! No zycie rodzinne toczy sie jakby obok mojego meza A on sie stara jak moze, tylko ma taka cicha nature i nie wie, jak z malymi dziecmi prowadzic dluzsza konwersacje Wiec mi og zal...

[laemmchen79]

świetny wątek i bardzo ciekawe odpowiedzi - w sumie mogę podpisać się pod każdą opinią, jestem zdecydowanie za OPOL mimo wielu problemów, więc nie będę niepotrzebnie ich powtarzać, a dorzucę do Waszych konkluzji tylko jeszcze nasz wariant, a mianowicie wciągam męża coraz mocniej w polski. Jest samoukiem, trzeba przyznać, że ma głowę do języków, bardzo dużo pomógł mu też świetny kontakt z moją rodziną, spędzamy co roku urlop w Polsce (ale nie tylko), sporo uczy się też z tego, jak ja rozmawiam z dziećmi. Przy dzieciach już w dobrych 80% mówię do niego po polsku (on używa względem nas praktycznie tylko niemieckiego poza pewnymi naszymi domowymi hasłami, kttóre są po polsku), nie odbywa się to do końca bezproblemowo, bo czasami ma pretensje, że trudny temat, a ja po polsku nawijam a i czasami faktycznie sama z tych skrótów korzystam i przechodzę na niemiecki, ale generalnie staram się dyscyplinować i ciągnąć polski jak najczęściej - czasami starszy syn tłumaczy ojcu, ale także nierzadko i mi Gdy dzieci nie ma przy nas, rozmawiamy po niemiecku, chociaż zdarza mi się coraz częściej mówić po polsku.

Przy okazji to też dobry sposób, żeby wczuć się w sytuację naszych dzieci, którym czasami słów brakuje, lub czuią, że komunikacyjnie łatwiej będzie w danym języku. To chyba układ idealny, gdy wszyscy rozumieją oba języki, a każdy używa swojego (poza dziećmi, które i w tym i w tym).

Ale żeby nie było do końca tak słodko, to mamy ignoranckie, żeby nie powiedzieć genatywnie nastawione otoczenie (przedszkole, sąsiedzi, rodzina męża z jednym wyjątkiem), więc jak na razie ten polski zamknięty jest głównie w kręgu domowym (plus w niewielkim gronie polskich rodzin i na symbolicznych zajęciach polskiego przedszkola, które są miłe, ale moim zdaniem niewiele wnoszą).

Długo uczyłam się radzić sobie z mówieniem po polsku na ulicy (kto bywał w byłym ndr-owie i rozmawiał w sklepach po polsku, wie, o czym mówię), teraz moje nastawienie do tej kwestii można nazwać talibskim, ale i tak wszystkich nie uda się zadowolić - a ja wolę jednak, gdy to otoczenie ma problem z moim polskim do dzieci, aniżeli ja miałabym robić sobie wyrzuty, że nie jestem konsekwentna i przemycam furtki, którymi ten polski jest wypychany.

[kuragan]

ja tylko z małym protestem, żey całego NRD nie wrzucać do jednego worka. Ja wiem, że Poczdam ma opinie dośc "elytarnego", ale w końcu też jest w NRD i żadnych problemów tam nie mam.

[laemmchen79]

Masz rację, kuragan, pojechałam po bandzie, tym bardziej, że ostro się zjeżam, jeżeli ktoś z takim tekstem np. o Polakach by wyskoczył.

I bardzo możliwe, żem nieco przewrażliwiona w tym temacie, bo niestety już kilka negatywnych doświadczeń za nami, jednak M-V jest specyficznym regionem, a tym bardziej bezpośrednie sąsiedztwo z Polską, image Polski i Polaków niestety u większości tutejszych bardzo kiepski i dla mnie zdecydowanie najtrudniejszym w OPOL było nauczenie się swobody w komunikowaniu się z dziećmi po polsku właśnie w sklepach (zwłaszcza w spożywczych dyskontach na - zawsze bardzo bałam się momentu, kiedy to dzieci zwrócą mi uwagę na to, żem przy mówieniu po polsku spięta jak agrafka

[ambivalent]

Tez mieszkam na terenie bylej NRD i doswiadczenia mam zupelnie inne. Nie spotkalam sie jeszcze z negatywnym komentarzem, spojrzeniem, niczym. Wrecz przeciwnie, nieznane osoby nas zagaduja dopytujac sie w jakim jezyku rozmawiamy, pediatrzy przy kazdej wizycie cos milego powiedza (ostatnio na corki U8 pediatra sprawdzal "mowe" w dwoch jezykach - przelecial przez obrazki po niemiecku, a potem po polsku). Mam wpis w zoltej ksiazeczce, ze mloda porozumiewa sie w dwoch jezykach Przedszkole nie pomaga, ale tez nie przeszkadza. A panie wiedzac o naszym, do niedawna, problemie informowaly mnie o tym kiedy i w jakiej sytuacji Mloda uzywalam polskiego (przykladowo tlumaczac dziewczynce polskiej, ktora nie mowila po niemiecku co panie od niej chcialy). Rodzice dzieci z przedszkola pytaja sie jak nam ta dwujezycznosc idzie i na wiadomosc o tym, ze rozmawiam z corka po polaku, sporo osob wspomina, ze jakas tam czesc rodziny pochodzi z Polski. Mile to.
Ostatnio jedna z ulubionych kolezanek mojej corki wychodzac z przedszkola opowiadala swojej baby-sitter o tym jak to fajnie, ze moja corka mowi i po niemiecku, i po polsku
Ja stosuje OPOL tak konsekwentnie, ze do wszystkich dzieci naszych znajomych mowie po polsku No, ostatnio przestalam do czterolatkow tak mowic, bo po prostu one juz musza prowadzic dyskusje. Ale do tych mniejszych, zawsze po polsku. I wszystkim sie to podoba - mowia, ze moze sie dzieciom dzieki temu jakies szufladki w glowie pootwieraja i pozniej bedzie im prosciej nauczyc sie jezykow obcych.
A OPOL w naszym przypadku sie sprawdza, pomimo malych problemow. Nigdy nie myslelismy nawet o tym, zeby rozmawiac z dziecmi w innych jezykach niz nasze. Wydaje nam sie taki uklad najbardziej naturalny. Ale dzieci jeszcze male, zobaczymy jak to bedzie wygladalo pozniej.