Pięćdziesiąt

[kornel-1]

Wczoraj "odkryłem" dla siebie to forum i muszę się przyznać, że przez pół
nocy przeczytałem prawie wszystkie wątki :-) Pasjonująca lektura. Dziękuję!
Moje pytanie dotyczy raczej poprawnej wymowy niż ortgrafii (wydaje mi się, że
nie było tego tematu na forum).
Otóż: nauczyłem się, przyzwyczaiłem mówić "pię_ć_dziesiąt", "sze_ś_ć_set"
itd, także "krako_w_ski". W poradnikach językowych widzę często, że za
poprawną formę uważa się "pię_dz_iesiąt" "sze_j_set" oraz "krako_s_ki". To
oczywiście tylko przykłady ale zjawisko jest bardziej ogólne. Czy moja
zbyt "dokładna" wymowa jest błędem językowym?
Podobnie z akcentowaniem "ę" , nadmiernym wg mojej żony ;-) Czy rzeczywiście
język polski tak się zmienia, że zatraca się różnica między głoską "ę" i "en"
i innymi samogłoskami nosowymi? Przecież takie "się" jest po prostu śliczne!
A może za bardzo lenkam się o pienkno jenzyka polskiego?
Kornel

Witaj bratnia duszo!

[ala100]

Cieszę się, że ktos jeszcze zauważa to, co w polszczyżnie jest najładniejsze. A
jak u ciebie z dźwięcznością "h"? Ala

[tomi469]

kornel-1 napisał:

> Wczoraj "odkryłem" dla siebie to forum i muszę się przyznać, że przez pół
> nocy przeczytałem prawie wszystkie wątki :-) Pasjonująca lektura. Dziękuję!
> Moje pytanie dotyczy raczej poprawnej wymowy niż ortgrafii (wydaje mi się,
że
> nie było tego tematu na forum).
> Otóż: nauczyłem się, przyzwyczaiłem mówić "pię_ć_dziesiąt", "sze_ś_ć_set"
> itd, także "krako_w_ski". W poradnikach językowych widzę często, że za
> poprawną formę uważa się "pię_dz_iesiąt" "sze_j_set" oraz "krako_s_ki". To
> oczywiście tylko przykłady ale zjawisko jest bardziej ogólne. Czy moja
> zbyt "dokładna" wymowa jest błędem językowym?
> Podobnie z akcentowaniem "ę" , nadmiernym wg mojej żony ;-) Czy rzeczywiście
> język polski tak się zmienia, że zatraca się różnica między głoską "ę"
i "en"
> i innymi samogłoskami nosowymi? Przecież takie "się" jest po prostu śliczne!
> A może za bardzo lenkam się o pienkno jenzyka polskiego?
> Kornel


Ja wymawiam 50 jako:'piendziesiont', 600 'szejset" i oczywiście na końcu
wyrazów wymawiam -e a nie -ę ('przejde sie', "zrobie"). Ale mówię -ę w słowach
takich jak 'ręka', 'przęsło' czy 'pękać'. Natomiast -ą wymawiam na końcu
zawsze ('idą' a nie 'ido' czy 'idom'). A w środku wrazów to już różnie bywa -
raczej 'wziąć', 'trząść', ale 'kronżyć' czy 'bronz'.
Natomiast 11 wymawiam jako 'jedynaście', a nie 'jedenaście', zamiast 'ścinam'
czasem 'scinam', czy też powiem 'dzien dobry' z twardym n.
Z drugiej strony jednak zawsze się 'śpieszę' (a nie 'spieszę' - to słowo mi
się kojarzy z czym innym np. ktoś spieszył z konia), mówię też 'ździwić sie',
a nie 'zdziwić się". Aha, powiem też czasem 'zmarźli', choć 'zmarzli' też mi
się podoba.
Jestem też zwolennikiem a nosowego w słowach takich jak 'wyłĄczam'(choć
większość osób powiedziałaby wtedy 'wyłanczam' lub 'wyłonczam'. Oczywiśćie
mówię też 'wyłączyć' z o nosowym, ale to znaczy coś innego ('wyłączyć' -
czynność jednokrotna, 'wyłĄczać' - wielokrotna).
H i ch w wymowie nie rozróżniam.
Nie wymawiam ł w wyrazach takich jak 'poszedł', tylko 'poszet'.
Ciekaw jestem opinii Pani Ekspert i innych osób na temat mojej wymowy, czy są
tu jakieś rażące błędy?

[_jazzek_]

kornel-1 napisał:

> Otóż: nauczyłem się, przyzwyczaiłem mówić "pię_ć_dziesiąt", "sze_ś_ć_set"
> itd, także "krako_w_ski". W poradnikach językowych widzę często, że za
> poprawną formę uważa się "pię_dz_iesiąt" "sze_j_set" oraz "krako_s_ki". To
> oczywiście tylko przykłady ale zjawisko jest bardziej ogólne. Czy moja
> zbyt "dokładna" wymowa jest błędem językowym?
> Podobnie z akcentowaniem "ę" , nadmiernym wg mojej żony ;-) Czy rzeczywiście
> język polski tak się zmienia, że zatraca się różnica między głoską "ę" i "en"
> i innymi samogłoskami nosowymi? Przecież takie "się" jest po prostu śliczne!
> A może za bardzo lenkam się o pienkno jenzyka polskiego?

Moim zdaniem jesteś ofiarą (pardon le mot) podświadomej teorii, że polska
ortografia jest fonetyczna, tzn. mówimy jak piszemy. Muszę przyznać, że że
zdziwieniem słyszę, jak dzieci (głównie dziewczynki, bo staranniejsze) w
wystąpieniach publicznych rewitalizują 'ę' i 'ą', tam, gdzie ich już wieki całe
nie było (np. pojętny zamiast pojentny) . Podobnie z nazbyt starannym
odtwarzaniem zbitek spółgłoskowych w liczebnikach (piętnaście zamiast
pietnaście, a szczególnie pięćdziesiąt zamiast pieńdziesiąt).
Jeśli próbujesz mówić sześćset, bo razi Cię szejset, to wiedz, że owo szejset
jest owocem tego samego procesu, który dał nam ojca w miejsce oćca i zdrajcę
zamiast zdradźcy. Chyba nie zachęcałbyś do porzucenia tych form? Podobnie, nie
sposób zachęcać dzisiaj Anglików, żeby, stosownie do pisowni, przywrócili dawną
wymowę np. słowa knight jako knicht.
To jak się zmienia język polski, zależy od każdego z nas, i od Ciebie też. Nie
nazwałbym nieprawidłową Twojej wymowy, gdyż reprezentuje ona jakiś dawny etap
rozwoju języka, nie na tyle dawny jednak, żeby Twoja wymowa była śmieszna czy
dziwaczna. Z tego co piszesz, wnioskuję jednak, że mało słuchasz innych, a
bardziej obcujesz ze słowem pisanym.

Pozdrowienia

[ala100]

_jazzek_ napisał:

> Moim zdaniem jesteś ofiarą (pardon le mot) podświadomej teorii, że polska
> ortografia jest fonetyczna, tzn. mówimy jak piszemy. Muszę przyznać, że że
> zdziwieniem słyszę, jak dzieci (głównie dziewczynki, bo staranniejsze) w
> wystąpieniach publicznych rewitalizują 'ę' i 'ą', tam, gdzie ich już wieki
całe
>
> nie było (np. pojętny zamiast pojentny) .

Ja bym widziała w tym raczej genetyczną naszą skłonność do ogonków. No bo skoro
w wymowie dorosłych już tego nie ma?


> Z tego co piszesz, wnioskuję jednak, że mało słuchasz innych, a
> bardziej obcujesz ze słowem pisanym.

Przydałoby się wszystkim. Wszystkie nasze podwórka rozbrzmiewaja teraz
okrzykami "mam pomysła". Zgroza.

Pozdrawiam. Ala

[mac_rys]

ala100 napisała:

> Ja bym widziała w tym raczej genetyczną naszą skłonność do ogonków.

Moglabys wyjasnic co przez to rozumiesz?

[bperczak]

Przebóg!!!
Całe życiemówiłem SZEŚĆSET. NIewiedziałem,że jestemofiarą. Możeczasemto trochę
przesadne,ale jeśliktoś chce świadomie dbać ojęzyk, należałoby raczej
przyklasnąć,miast od ofiar wyzywać. :)

[_jazzek_]

bperczak napisał:

> Przebóg!!!
> Całe życiemówiłem SZEŚĆSET. NIewiedziałem,że jestemofiarą. Możeczasemto
trochę
> przesadne,ale jeśliktoś chce świadomie dbać ojęzyk, należałoby raczej
> przyklasnąć,miast od ofiar wyzywać. :)

Wszyscy jesteśmy ofiarami ortografii, ale szczególnie Francuzi i Anglicy ;)
Co do świadomego dbania o język, to jestem świadomy tego, że w wiekach średnich
dokonało się w polszczyźnie uproszczenie grup spółgłoskowych -ćc- -śćc- -dźc- i
być może -szczc- na -jc-. Znalazło to odzwierciedlenie w polskiej ortografii,
dlatego na przykład piszemy i mówimy zamojski a nie zamośćski. Sześćset to
chyba jedyny wyraz, w którym uproszczenie wymowy nie zostało oddane przez
ortografię (triumf zasady morfologicznej). Dla mnie ortografia ma w stosunku do
wymowy znaczenie marginalne, dlatego bez żadnych oporów mówię szejset.

[sze]

Ciekawa rzecz, ale czasem zachowawcza ortografia przyczynia się do zmian
językowych. Słyszałem o pewnych formach duńskich, które postanowiono zapisywać
zgodnie z etymologią, choć ich wymowa już jakoś tam ewoluowała. I co się
okazało? Ludzie, pod wpływem pisowni, wrócili do poprzedniej wymowy, uznając,
że tak jest poprawnie. Ofiary nadmiernej alfabetyzacji?

Wymowa polskich 'ę' i 'ą' jako nosówek w każdej pozycji czy nasze 'sześćset' to
też przykład takiego zachowania.

Aha, [sześset] albo [szejset], oczywiście.

[teresa.kruszona]

kornel-1 napisał:

> Wczoraj "odkryłem" dla siebie to forum i muszę się przyznać, że przez pół
> nocy przeczytałem prawie wszystkie wątki :-) Pasjonująca lektura. Dziękuję!
> Moje pytanie dotyczy raczej poprawnej wymowy niż ortgrafii (wydaje mi się, że
> nie było tego tematu na forum).
> Otóż: nauczyłem się, przyzwyczaiłem mówić "pię_ć_dziesiąt", "sze_ś_ć_set"
> itd, także "krako_w_ski". W poradnikach językowych widzę często, że za
> poprawną formę uważa się "pię_dz_iesiąt" "sze_j_set" oraz "krako_s_ki". To
> oczywiście tylko przykłady ale zjawisko jest bardziej ogólne. Czy moja
> zbyt "dokładna" wymowa jest błędem językowym?
> Podobnie z akcentowaniem "ę" , nadmiernym wg mojej żony ;-) Czy rzeczywiście
> język polski tak się zmienia, że zatraca się różnica między głoską "ę" i "en"
> i innymi samogłoskami nosowymi? Przecież takie "się" jest po prostu śliczne!
> A może za bardzo lenkam się o pienkno jenzyka polskiego?
> Kornel

Witam na forum

Poradniki językowe zalecają wymowę pieńdziesiont, sześset.
Przed spółgłoskami ć i dź samogłoska ę rozkłada się na e + ń (eń).
Za niepoprawne uważa się "literowe" odczytywanie wyrazów, np. zaczęła zamiast
zaczeła, piętnaście zamiast pietnaście.
Głoska ę na końcu wyrazu powinna być tylko lekko "unosowiona", bardzo mocna
wymowa ę brzmi nienaturalnie (prosz-ę, id-ę). Dotyczy to także wymowy
samogłosek nosowych przed spółgłoskami l i ł, np. wziął, wzięli. W tym wypadku
zaleca się wymowę o i e.
Głoska ą natomiast na końcu wyrazu powinna być wymawiana starannie (ale bez
przesady), żeby nie brzmiało to np. tak: piszo jak mówio (piszą jak mówią).

Na razie jest nas troje...

[ala100]

a bedą...

(tu należy wstawić dowolną dużą liczbę, w zależności od aktualnego poziomu
optymizmu). Pozdrawiam. Ala