Etymolo.-Millefiori, legyen szives segiteni nekem!

[dialektolog]

Drodzy Forumowicze,
a zwłaszcza Ty, o Millefiori!

Niejaki Aleksy Siemionow w swoich "Studiach beskidzko-tatrzańskich", Kalwaria
Zebrzydowska 1992 zamieścił rozdział zatytułowany "Etymologia niektórych
wyrazów gwary beskidzkiej i podhalańskiej, a także innych wyrazów,
występujących w nazewnictwie górskim" (s. 370–373).

Jestem bezradny, bo ani Reychmany, ani dict.sztaki.hu/ nie pomogły mi
rozwikłać, czy etymologie, które dał Siemionow, są genialne czy fantastyczne.
Czas na publiczną dyskusję.

BEZERA — niegodziwiec, łajdak, od węgierskiego BEZERAS — aresztant

DELANGUS — leń, próżniak, od węgierskiego DELELNI — próżnować, odpoczywać
[delel - to coś z południem, wylegiwać się???]

KUJON — żartowniś, krętacz, od węgierskiego KUJON, o tymże znaczeniu

SIETNIAK — w pierwotnym znaczeniu góral chorujący na nadczynność tarczycy, z
ogromnym, przerośniętym gruczołem tarczycowym u szyi, zazwyczaj
niedorozwinięty umysłowo. Przyczyną schorzenia był brak jodu. [...] Słowo
[węgierskie] SZETNYAK (czyta się sietniak) składa się z rzeczownika NYAK —
gardło, szyja i przyrostka szet oznaczającego powiększenie się, rozszerzenie
się czegoś. Zatem SZETNIYAK — oznacza rozszerzone gardło czy szyję

WEREDA — wyzyskiwacz, krwiopijca, ogólnie — zły człowiek, od węgierskiego
VERED — krwiopijca, a naczynia krwionośne — VEREDENY
[VÉRÉDENY to chyba żyła; więc może związek z naszym „nie bądź żyła”?]

Pomóżcież! [---łkanie]

[millefiori]

dialektolog napisał:

> Jestem bezradny, bo ani Reychmany, ani dict.sztaki.hu/ nie pomogły mi
> rozwikłać, czy etymologie, które dał Siemionow, są genialne czy fantastyczne.
> Czas na publiczną dyskusję.


>
> BEZERA — niegodziwiec, łajdak, od węgierskiego BEZERAS — aresztant

doslownie: zamkniecie, uwiezienie, zatrzymanie
>
> DELANGUS — leń, próżniak, od węgierskiego DELELNI — próżnować, odpoczywać
delelni


> [delel - to coś z południem, wylegiwać się???]


idealnie trafiles: delel- sjesta wg. sl. weg-fr.


> KUJON — żartowniś, krętacz, od węgierskiego KUJON, o tymże znaczeniu

Nie mam....


>
> SIETNIAK — w pierwotnym znaczeniu góral chorujący na nadczynność tarczycy
> , z
> ogromnym, przerośniętym gruczołem tarczycowym u szyi, zazwyczaj
> niedorozwinięty umysłowo. Przyczyną schorzenia był brak jodu. [...]

inaczej wole u bezjodowcow

> Słowo
> [węgierskie] SZETNYAK (czyta się sietniak) składa się z rzeczownika NYAK —
> ;
> gardło, szyja

to prawda, NYAK to szyja

>i przyrostka szet oznaczającego powiększenie się, rozszerzenie
> się czegoś.

szet - znalazlam mnostwo zestawien w sl. weg-fr, i weg. -ang.: m.in.
oznaczajacych
rozdwojenie, rozszczepienie, widly, widelec, zle uformowanie (deformacja???),
niezgoda, rozklad, zanik... Szetnyak jako taki nie wystepuje.

>Zatem SZETNIYAK — oznacza rozszerzone gardło czy szyję



> WEREDA — wyzyskiwacz, krwiopijca, ogólnie — zły człowiek, od węgier
> skiego
> VERED — krwiopijca

veredy nie znalazlam w zadnym z dostepnych slownikow

>, a naczynia krwionośne — VEREDENY

> [VÉRÉDENY to chyba żyła; więc może związek z naszym „nie bądź żyła”
> ?]

tak: weg.-fr - naczynie krwionosne,
weg-ang - zyla
>
> Pomóżcież! [---łkanie]

Cichaj, Dialektolog, cichaj...

Zapytam zaprzyjaznione sily miejscowe o kujona, verede i szetniaka; czy
wytrzymasz bez wiesci o nich do poznego popoludnia?


Dygam wiosennie,

Millefiori
Wydawnictwa i ich obyczaje

[dialektolog]

millefiori napisała:

[Cenne Wyjaśnienia]

Za wszystkie Cenne Wyjaśnienia BARDZO DZIĘKUJĘ!!!
Teraz mam już pełną jasność, że nie ma pełnej jasności w kwestii góralskich
słów obraźliwych

> >
> > Pomóżcież! [---łkanie]
>
> Cichaj, Dialektolog, cichaj...
>

Już się ukajam (ukajuję?).

> Zapytam zaprzyjaznione sily miejscowe o kujona, verede i szetniaka; czy
> wytrzymasz bez wiesci o nich do poznego popoludnia?
>

Oczywiście, że zaczekam, nawet do jutrzejszego popołudnia.

> Dygam wiosennie,

Oddyguję. Wiosna. panie, to jest fajna rzecz.

[millefiori]

Dialektologu,

Odmeldowuje wykonanie przynajmniej czesci zadania.
Oto wyniki konsultacji z Anusia:

>BEZERA — niegodziwiec, łajdak, od węgierskiego BEZERAS — aresztant


----------tak, jak bylo. Anusia jednak sugerowala, ze BEZERAS bardziej odnosi
sie do zwierzat niz ludzi.

>DELANGUS — leń, próżniak, od węgierskiego DELELNI — próżnować, odpoczywać
>[delel - to coś z południem
--------sjesta, tak, jak napisalam, a DELELNI

> wylegiwać się???]

----------Jestes genialny! Tak, DELELNI odnosi sie po wegiersku do stad owiec,
ktore w poludnie, gdy slonce grzalo najmocniej, kladly sie na hali i wylegiwaly
sie! Mozna tak rowniez powiedziec o czlowieku, ale pierwsze, podstawowe
znaczenie odnosi sie do zwierzat.

>KUJON — żartowniś, krętacz, od węgierskiego KUJON, o tymże znaczeniu

----------tu niespodzianka: Anusia, nasza 79.letnia konsultantka powiedziala,
ze termin ten jest zapozyczeniem z francuskiego, a po wegiersku oznacza:
- mezczyzne niepowaznego w swych zamiarach w stosunku do kobiet, fircyka,
uwodziciela, prawiacego slodkie slowka.

Wtedy i mnie oswiecilo: francuskie slowa
- couillon (wym. kujon!), oznacza potocznie glupca, durnia,
- couilloner (wym. kujoner), juz rzadko uzywany czasownik - to oszukiwac,
mataczyc, szachrowac,
a oba pochodza od slowa - couille (wym. kuj), oznaczajacego potocznie jądro.

>SIETNIAK — w pierwotnym znaczeniu góral chorujący na nadczynność tarczycy, z
>ogromnym, przerośniętym gruczołem tarczycowym u szyi, zazwyczaj
>niedorozwinięty umysłowo. Przyczyną schorzenia był brak jodu. [...] Słowo
>[węgierskie] SZETNYAK (czyta się sietniak) składa się z rzeczownika NYAK —
>gardło, szyja i przyrostka szet oznaczającego powiększenie się, rozszerzenie
>się czegoś. Zatem SZETNIYAK — oznacza rozszerzone gardło czy szyję

------wole bedace wynikiem przerostu tarczycy to po wegiersku GOLYVA (wym.gojva)
SZET - Anusia sklaniala sie ku przekladowi jako: poza(czyms), w innym,
odwrotnym kierunku.

SZETNIYAK jest slowem nieznanym Anusi, sprawdzilysmy w starych slownikach -
niestety, tam tez ono nie figuruje.



>WEREDA — wyzyskiwacz, krwiopijca, ogólnie — zły człowiek, od węgierskiego
>VERED — krwiopijca, a naczynia krwionośne — VEREDENY
>[VÉRÉDENY to chyba żyła; więc może związek z naszym „nie bądź żyła”?]

-------tak, potwierdzam, jak napisalam poprzednio: zyla, naczynie krwionosne.
-ver - to krew
- VERES - bez akcentow - kolor krwistej czerwieni
- VERÉS - bić
- VÉRES -krwisty, krwawy, pokryty krwia
i ewentualnie
- VÉREB (z B na koncu)- to wg. Anusi duzy, agresywny pies; w przedwojennym
slowniku wegiersko-angielskim tlumaczony jako bloodhound - posokowiec

VERED - krwiopijca - w Anusinej swiadomosci i slownikach nie istnieje;
przypomniala sie jej tylko VÉRSZOPO - zla, zachodzaca za skore tesciowa; taka,
co krew wyssie, a sladu nie zostawi.


Tyle wyniklych z posiady z Anusia uzupelnien. Mam nadzieje, ze sie przydadza!

Dygam z wdziekiem
Millefiori
Wydawnictwa i ich obyczaje

Errata

[millefiori]

Przepraszam, powinno byc:
- couillonner (wym. kujone)

Dziękuję!!!

[dialektolog]

Dziękuję bardzo, bardzo.
A z KUJONEM to fascynujące!!!
Ach, te wędrówki słów i znaczeń.

VERED?!

[millefiori]

Znalazlam:
Vered jest hebrajskim imieniem meskim = Róża!

www.baby-names-plus.com/boy_names_v/boy-baby-name-vered.html
Dygam z pewnym zaskoczeniem,

[dialektolog]

millefiori napisała:

>
> Znalazlam:
> Vered jest hebrajskim imieniem meskim = Róża!
>
> www.baby-names-plus.com/boy_names_v/boy-baby-name-vered.html
> Dygam z pewnym zaskoczeniem,

O nie. Nazwijmy to "przypadkowa zbieżność" i zapomnijmy.

[millefiori]

Poniosla mnie kolorystycznie skojarzona wizja narodow CK Austrii.


Dygam ze skrucha,
Millefiori
Wydawnictwa i ich obyczaje

[dialektolog]

Franciszek Sławski w "Słowniku etymologicznym jęz. pol." III 324 w
osobie 'uczącej się pilnie, ale mechanicznie' też widzi franc.
couillon 'głupiec' Z ADIDEACJĄ do KUĆ KUJĘ 'uczyć się bezmyślnie, mechanicznie'.

Kujon kuje, i zarazem jest głupi i "mądry".