Pieriewod. Kak?

[sedona]

Jak przetlumaczyc "slabosilka"? To takie miejsce w obozie/gulagu, gdzie mieszkali dochodiagi.
Dochodiaga to po polsku muzulmanin, ale czy znalezliscie gdzies po polsku slabosilke. Szukam w
pamieci i po litereaturze obozowej i nie moge znalezc.

[yigor]

sedona napisała:
> Dochodiaga to po polsku muzulmanin,...
To tylko przyklad na to, ze tlumaczenie nie jest adekwatne. To tak, jak pisac,
ze Coca-Cola to po rosyjsku Napitok Bajkal.
moim zdaniem nalezy pozostawic oryginalne brzmenie slow z braku analogicznego
zjawiska a dlatego i braku analogicznych pojec.

[metelica]

Cos nie zozumialam.."piszesz,ze "dochodiaga" to po polsku "muzulmanin". Cos nie
kumam ja
Ja znam inne znaczenie tego slowa:
"крайне ослабленный, близкий к смерти человек. Употребляется как в прямом, так
и в переносном смысле.
У Солженицына — человек, организм которого приспосабливается к жизни на зоне,
крайне болезненно".

U G.Herlinga-Grudzinskiego: "Kiedy wiec okazalo sie, ze jestem tak
zwanym "dochodiaga", to znaczy, ze juz nie moglem pracowac, i poslano mnie do
baraku zwanego "trupiarnia"....", "...w tej "trupiarni" lezeli ludzie starzy i
mlodzi, ktorzy byli "dochodiagami" i wiedzieli doskonale, co ich czeka".

Skad wzięlas,ze to muzulmanin po polsku?

A "slabosilka" jak po polsku,to ja nie wiem

[metelica]

Przepraszam za literowke.Oczywiscie,ma byc "nie zrozumialam"

[yigor]

metelica napisała:
> U G.Herlinga-Grudzinskiego: "Kiedy wiec okazalo sie, ze jestem tak
> zwanym "dochodiaga", to znaczy, ze juz nie moglem pracowac, i poslano mnie do
> baraku zwanego "trupiarnia"....", "...w tej "trupiarni" lezeli ludzie starzy i
>
> mlodzi, ktorzy byli "dochodiagami" i wiedzieli doskonale, co ich czeka".
>
> Skad wzięlas,ze to muzulmanin po polsku?
>
> A "slabosilka" jak po polsku,to ja nie wiem

Chyba wlasnie podalas tlumaczenie
"trupiarnia"
choc ja nadal obstawiam oryginalne brzmienie. po polsku to tez odpowiednio sie
kojazy.

[sedona]

yigor napisał:

> choc ja nadal obstawiam oryginalne brzmienie. po polsku to tez odpowiednio sie
> kojazy.

-Tak, skojarzy sie i bez tlumaczenia, ale ja bylam ciekawa, jak to bedzie po polsku. Aczkolwiek (jesli
mozna tak powiedziec w tym kontekscie), slowo rosyjskie brzmi sympatyczniej.

[yigor]

sedona napisała:
> -Tak, skojarzy sie i bez tlumaczenia, ale ja bylam ciekawa, jak to bedzie po po
> lsku. Aczkolwiek (jesli
> mozna tak powiedziec w tym kontekscie), slowo rosyjskie brzmi sympatyczniej.

Nawet mie o to chodzi.
"slabosilka" brzmi tak, jakby zostala nazwana przez wiezniow, jak i "dochodziaga".
"trupiarnia" brzmi tak, jakby nazwana przez obozowe kierownictwo, "muzulmanin"
ma w tym kontekscie zupelnie inny posmak. Neguje absolutnosc tragedii ludzkiej,
ktora spotkala tam CZLOWIEKA i uwzglednia ze ten skazany jest objektywnie inny
wedlug podzialow etnicznych, religijnych czy jakich kolwiek.
Gubi sie tez specyficny klimat inteligentnego jezyka ludzi skazanych w obozach,
ich umiejetnosci ironicznie postrzegac swiat nawet w obliczu tej tragedii.
Wyczuciem tych szczegolow rozni sie tlumacz LITERATURY od tlumacza.

[sedona]

yigor napisał:

> Nawet mie o to chodzi.
> "slabosilka" brzmi tak, jakby zostala nazwana przez wiezniow, jak i "dochodziag
> a".
> "trupiarnia" brzmi tak, jakby nazwana przez obozowe kierownictwo, "muzulmanin"
> ma w tym kontekscie zupelnie inny posmak. Neguje absolutnosc tragedii ludzkiej,
> ktora spotkala tam CZLOWIEKA i uwzglednia ze ten skazany jest objektywnie inny
> wedlug podzialow etnicznych, religijnych czy jakich kolwiek.

-Yigor, ja oczywiscie nie neguje, nie mam prawa negowac czlowieczenstwa kogokolwiek, kto przezyl to
pieklo. Chodzilo mi o odpowiednik slowa po polsku. Jesli jest ktos, kto nie zna rosyjskiego i nie czytal
gulagowej literatury, a chce zrozumiec jakies slowo specyficzne dle tego jezyka czy literatury, to
siegam po wspolny mianownki. W tym wypadku porownalam rosyjskiego dochodiage z muzulmaninem
po polsku.

[hajota]

sedona napisała:

> Jesli jest ktos, kto nie zna
> rosyjskiego i nie czytal
> gulagowej literatury, a chce zrozumiec jakies slowo specyficzne dle tego
jezyka czy literatury, to
> siegam po wspolny mianownki. W tym wypadku porownalam rosyjskiego dochodiage z
> muzulmaninem
> po polsku.

Sedono, ale ja się obawiam, że dla młodszego pokolenia "muzułmanin" (w
oświęcimskim kontekście) jest równie niezrozumiały, jak "dochodiaga".

A ja się teraz męczę, bo nie mogę sobie przypomnieć, jakiego słowa używano w
obozie Ravensbrück (było w książce Półtawskiej "I boję się snów", ale już jej
nie mam). Na pewno miało niemiecki źródłosłów.

[sedona]

hajota napisała:
> Sedono, ale ja się obawiam, że dla młodszego pokolenia "muzułmanin" (w
> oświęcimskim kontekście) jest równie niezrozumiały, jak "dochodiaga".
Ojej, mam nadzieje, ze sie mylisz. Oby tak bylo. Chyba cos jednak czytaja. Aczkolwiek bylam BARDZO
zaskoczona, jak zaczeto mnie pytac o najprostsze rosyjskie slowa To, co dla nas bylo oczywiste, jest
czarna magia dla innego pokolenia. A dla mnie - wychowanej na rosyjskim od piatej klasy - czarna
magia jest, jak mozna nie znac rosyjskiego
Znaki czasu, czy co?
)

Dzieki Metelico

[sedona]

U G.Herlinga-Grudzinskiego: "Kiedy wiec okazalo sie, ze jestem tak
zwanym "dochodiaga", to znaczy, ze juz nie moglem pracowac, i poslano mnie do
baraku zwanego "trupiarnia"....", "...w tej "trupiarni" lezeli ludzie starzy i
mlodzi, ktorzy byli "dochodiagami" i wiedzieli doskonale, co ich czeka".
-I o to mi chodzilo - faktycznie, Herling opisal to jako "trupiarnie". A przeciez "Inny swiat" lezy 2 kroki
ode mnie.
Muzulmanina wzielam z polskiej literatury obozowej. Pojawia sie tam czesto, pierwszy tytul, jaki mi
przyszedl do glowy to np "Piec lat kacetu" Grzesiuka.

[metelica]

A wlasnie jak wyslalam juz post,to przyszlo mi do glowy,ze to
chyba "trupiarnia", i zaczelam juz pisac jeszcze jeden post i w temacie
napisalam " sorry,to ja poraz trzeci" ,a potem zrezygnowalam,bo mnie chyba
tutaj zaduzo

[yigor]

metelica napisała:
> bo mnie chyba
> tutaj zaduzo

Dzis widzialem, jak zakladali klimatyzacje w sasiednim budynku.
zapewniam Cie, ze przy takiej pogodzie METELICY nie moze byc zaduzo

[hajota]

metelica napisała:


> Skad wzięlas,ze to muzulmanin po polsku?
>

"Muzułmanin" albo chyba częściej "muzułman" w żargonie więźniów Auschwitz
oznaczał skrajnie wycieńczonego więźnia:

"Z pojęciami jedzenia i głodu wiążą się jeszcze dwa ważne słowa lagerszprachy.
Pierwszym było określenie więźnia, który znajdował się u progu śmierci głodowej.
Z powodu charakterystycznego kiwania się podczas siedzenia, nazywano ich
„muzułmanami”."

Cały artykuł o obozowym żargonie tu:
www.reporter.edu.pl/europa_wg_auschwitz/eksperymenty_dziennikarskie/lagerszpracha
Z obozowych lektur pamiętam jeszcze, że wśród więźniów Majdanka zamiast
"muzułman" używano słowa "gamel", pochodzącego chyba z hebrajskiego.

[metelica]

Hajoto! Dzięki wielkie za wyjasnienie. Nie wiedzialam o tym.

[yigor]

hajota napisała:
> Z powodu charakterystycznego kiwania się podczas siedzenia, nazywano ich
> „muzułmanami”."

No i tu to sie trzyma kontekstu, specyfiki sytuacji i ma swoj dowcip, prawde zyciowego szczegulu.
Ale w takim Gulagu zupelnie traci sens.

[hajota]

yigor napisał:

> hajota napisała:
> > Z powodu charakterystycznego kiwania się podczas siedzenia, nazywano ich
> > „muzułmanami”."
>
> No i tu to sie trzyma kontekstu, specyfiki sytuacji i ma swoj dowcip, prawde zy
> ciowego szczegulu.
> Ale w takim Gulagu zupelnie traci sens.


Zgadzam się. Nie można takich określeń przenosić w inny kontekst. Na przykład na
strażniczka w Auschwitz nazywała się aufzejerka (z niemieckiego Aufzeherin), a w
Gułagu - miała pewnie swoją nazwę.

Dygresja - pilnuję się, żeby pisać "Auschwitz", a nie "Oświęcim", ale ta nowa
poprawność polityczna niezupełnie trafia mi do przekonania. Moja babka cioteczna
była w _Oświęcimiu_, tak się zawsze w rodzinie mówiło, i wszystko było
oczywiste. Nikomu do głowy nie przychodziło, że to "polski obóz". O byłych
więźniach mówi się zresztą "oświęcimiak".

Hajoto, dzieki za link

[sedona]

Bardzo ciekawy, zawsze myslalam, ze powiedzenie: "extra-prima-Saloniki" to Tyrmadowska Warszawa,
a to obozowe.
I jescze pare cytatow:
"Łóżko zwano ?barłogiem?, ?legowiskiem?, ?pryczą? czy ?narą?. " - czyli tu jest zbieznosc, np nara, ale
dlaczego nie ma jej, przy nazwaniu np zupy? Ciekawe.
I dalej:

"Powojenne badania nad językiem obozowym wykazały, że na lagerszprachę składało się około 30
tysięcy wyrazów i związków frazeologicznych"
30 tysiecy!!!!

[znaika]

Znalazlam fragment ze wspomnien lagrowych- — Ну, хорошо, — сказал Букацик, — мы
тебя направим на обслуживание слабосилки: будешь их перевязывать, лечить,
следить за их санитарным состоянием. А чтобы лучше за ними наблюдать, заодно и
жить с ними будешь.
"Слабосилка" помещалась в самом дальнем, запущенном бараке. Это было длинное
темное помещение с деревянными, нарами вагонной системы. В углу его была
отгорожена небольшая комната, где помещался бригадир слабосилки.

Ja dalabym przypis i wyjasnila o co chodzi.

[mandryk]

gdzieś w literaturze obozowej spotkałem się ze słowem „umieralnia”. Mogłoby być.