już niedługo okaże się jak powstał wszechświat. Jeśli nie wiecie o co chodzi
to już wam mowie.
ATLAS jest jednym z czterech detektorów zainstalowanych
wokół pierścienia LHC. Taką samą
nazwę nosi eksperyment, który pozwoli na
odkrywanie nowych obszarów badań materii,
energii, przestrzeni i czasu, w chwili gdy zostanie
w CERN-ie uruchomiony Wielki Zderzacz Hadronów.
Cel budowy detektora ATLAS to poznanie
Wszechświata poprzez badanie materii w bardziej
dogłębny sposób niż kiedykolwiek przedtem
oraz odkrywanie nowych fundamentalnych
procesów. Ujawnienie tajemnic Natury przez
badanie zderzeń cząstek za pomocą detektora
ATLAS jest bezprecedensowym naukowym i
technologicznym wyzwaniem. Eksperyment
ATLAS realizowany jest przy współpracy naukowców
z 34 krajów z całego świata. Detektor,
budowany przez nich, jest nie tylko skomplikowany,
ale również bardzo duży – będzie to detektor
o największych rozmiarach, jaki kiedykolwiek
skonstruowano na potrzeby fizykicząstek.
ATLAS i LHC
ATLAS będzie obserwował zderzenia
czołowe par protonów, których
energia całkowita równa się 14 TeV.
Protony będą przyspieszane do
wysokich energii w Wielkim Zderzaczu
Hadronów (LHC) – zbudowanym
pod ziemią akceleratorze o
obwodzie pierścienia wynoszącym
27 km. LHC wyposażony jest w
magnesy nadprzewodzące, które
sterują i koncentrują protony w
wiązki wielokrotnie okrążające
pierścień. Eksperyment ATLAS
pozwoli rozwiać wiele wątpliwości
dotyczących pochodzenia materii oraz
fundamentalnych sił Natury.
Zderzenia cząstek
Mierzący 46 m długości i 25 m
wysokości detektor ATLAS jest także
największym i jednym z najbardziej
złożonych eksperymentów fizyki
cząstek, jakie były kiedykolwiek zaprojektowane.
Badanie, rejestrowanej
w środku detektora, pozostałości po
czołowym zderzeniu protonów pozwoli
ujawnić nowe cząstki i nowe
procesy zachodzące wewnątrz materii.
Różne warstwy detektora będą śledzić
trajektorie naładowanych cząstek i
mierzyć energie większości cząstek
naładowanych oraz neutralnych.
Zakrzywienie torów cząstek w polu
magnetycznym pozwoli na określenie
ich pędów oraz ładunków elektrycznych.
Spośród prawie 1000 milionów
zderzeń na sekundę, jedynie niewielka
ich liczba będzie posiadała cechy,
które mogą doprowadzić do nowych
odkryć. System wyzwalający wybiera
i zapisuje właśnie te interesujące
zderzenia, pomijając olbrzymie ilości
zbędnych informacji.
Cząstki powstające w wyniku zderzenia zostawiają
ślady i przekazują energię do detektora. Ilustracja
przedstawia zderzenie w detektorze widoczne z lotu
ptaka (nie zachowano proporcji radialnych).
ATLAS wprowadza fizykę eksperymentalną na nowy,
niezbadany obszar. Najbardziej ekscytująca jest
możliwość obserwacji nieoczekiwanych zjawisk -
poznania nowych procesów i cząstek, które mogłyby
zmienić nasze zrozumienie energii i materii oraz
podstawowych sił, które ukształtowały
Wszechświat w momencie jego powstania.
Być może, uzyskamy także odpowiedzi na
pytania, czy występują dodatkowe wymiary
przestrzeni lub mini czarne dziury?
Ciemna materia
Detektor LHC odtworzy
warunki panujące we
Wszechświecie tuż po
Wielkim Wybuchu i pozwoli
nam zrozumieć
dlaczego Wszechświat
jest taki, jaki jest.
Spróbuje również
odpowiedzieć na pytanie;
dlaczego materia
Wszechświata zdominowana
jest przez jej
nieznany rodzaj zwany
ciemną materią. Jeśli
składnikami ciemnej
materii są nowe cząstki,
to ATLAS powinien je
wykryć i wyjaśnić jej
tajemnicę.
Masa
Dlaczego masy cząstek elementarnych są
tak różne? Dwie z największych tajemnic
dotyczą tego, w jaki sposób cząstki uzyskują
masę oraz w jaki sposób masa powiązana
jest z energią. Aby wyjaśnić te zagadki,
przyjęto teorię przewidującą istnienie nowej
cząstki - cząstki Higgsa. Jeśli taka cząstka
istnieje, zostanie ona odkryta przez ATLAS,
co pozwoli na dogłębne zbadanie problemu
mas cząstek.
Antymateria
Na początku Wszechświat był zbudowany
w równych proporcjach z materii i
antymaterii. Gdyby, podczas ewolucji
Wszechświata, materia i antymateria były
swoim lustrzanym odbiciem, unicestwiłyby
się całkowicie zostawiając jedynie energię.
Dlaczego jednak część materii pozostała
tworząc galaktyki, Układ Słoneczny, naszą
piękną planetę i nas? ATLAS będzie badać,
skąd bierze się ta niewielka różnica, jaka
istnieje między materią i antymaterią.
Nad detektorem ATLAS
pracują naukowcy i inżynierowie
z całego świata.
Wiem dużo czytania ale za to bardzo interesujące
