Bizuteria w PRLu

[babiana]

Rodzimej produkcji nie przypominam sobie. W sklepach Jubilera wiekszosc
bizuterii byla wstawiona w komis za co Jubiler pobieral 25% komisowego.
Czasami miewali cos z importu np. nawet ladne wyroby z Chin. Srebrne
pierscionki z prawdziwymi koralami. Obowiazywaly zaswiadczenia z USC aby nabyc
obraczki slubne. Pamietam mode na olbrzymie, zlote pierscionki z syntetycznymi
kamieniami przywozone ze Zwiazku Radzieckiego. Zreszta wiekszosc wyrobow byla
stamtad przemycana.
Czytalam rowniez autentyczna historie o tym jak pewnego konesera
zainteresowaly pierscionki srebrne z olbrzymimi szafirami rodem z Chin w
sklepie Chinka w Warszawie. Nabyl jeden i polecial sprawdzic kamien poniewaz
nie byl pewien czy jest autentyczny. Okazalo sie, ze tak. Facet wrocil i
wykupil cala partie czyli sztuk 20. Oczywiscie pierscionki byly za bezcen.
Okazalo sie, ze prawdopodobnie wydlubano kamienie z guzikow kaftana mandaryna
myslac, ze to jakies szkielka. Ot uroki komunizmu.

[tamsin]

moi rodzice pierscionki z "brylantem" przywozili z ZSRR. Owszem przemycali, bo
ojciec lykal jeden i po powrocie szedl na dzialke odzyskac ten skarb. Jeden
pierscionek musial zwrocic koszty podrozy, drugi dopiero dawal dochod. Oprocz
tego przywozili grube, zlote obraczki, ktore potem przerabiali u znajomego
jubilera na ladniejsze wyroby. Co najdziwniejsze mimo nawiezienia tego badziewa
z ZSRR, oni nigdy nic nie sprzedali, po prostu chomikowali gdzies w schowkach w
domu.

[babiana]

Maz mojej przyjaciolki pojechal po zloto z wycieczka do ZSRR. Zona nakupowala mu
wiele wyrobow na sprzedaz.Po uplynnieniu towaru zakupil tam brylant, ale nie
polknal tylko umiescil w wiadomym miejscu. Na granicy mial pecha poniewaz ruscy
wzieli go do kontroli osobistej i wyciagneli mu ten pierscionek. Przyjechal
zalamany. Zona chyba jeszcze bardziej przezyla te strate.

[tamsin]

moja kolezanka z liceum opowiadala jak jej rodzice wracali z polknietym
brylantem z ogranizowanej wycieczki. Jedli kolacje w restauracji i jej ojciec
wypil sobie na zdrowie i niestety poszedl do ubikcji. Po przyjezdzie matka
czekala na ten brylant, az ojciec sobie przypomnial ten fatalny wieczor.
Rozwiedli sie niedlugo po tym.

[hajota]

babiana napisała:

> Rodzimej produkcji nie przypominam sobie.

Była. ORNO - bardzo ładne, artystyczne wyroby ze srebra.
A pamiętacie "biżuterię" czeską z Jablonexu?

[babiana]

Pewnie, ze pamietamy. Nosze do tej pory broszke mojej mamy z czerwonego korala z
lat 50. i nie zdarzylo sie aby ktos nie zwrocil na nia uwagi. Chyba kazda Polka
miala perly z Jablonexu
Obecnie widzialam w Polsce wyroby Jablonexu, ale tamta sprzed lat chyba byly
ladniejsze. Mozliwe tez, ze wygladaly lepiej na wyglodnialym rynku i stad takie
wrazenie.

[klara551]

Hej! Chyba myślisz o złocie ,bo wyroby srebrne były wspaniałe/mam chyzia na
punkcie srebra od 30 lat/Teraz dopiero jest tandeta. Mam egzemplarze unikatowe
z lat 70-80.

[klara551]

Ja jeszcze raz o biżuterii ,mam wyroby ze srebrnego filigranu, mam wyroby z
masą perłową i ręcznie robione łańcuchy z tamtych lat. Biżuteria srebrna była
dostępna i wspaniała. Niestety aktualne ceny nie odzwierciedlają jej urody

[tamsin]

gdy moda byla najbardziej kiczowata (lata 80-te) pamietam, ze furrore robila
sztuczna bizuteria przywozona z Czechoslowacji. Dziewczyny wkladaly sobie we
wlosy tiary, potrojne naszyjniki, brazoletki na przegubach obydwu rak. Mialo to
przypominac brylanty oprawione w biale zloto lub platyne, oczywiscie bylo to
szklo wsadzone w aluminium (? nie jestem tego aluminium pewna, ale te tiary i
inne mozna bylo latwo naginac do rozmiaru glowy ;-). Mialo to swoja nazwe (ta
bizuteria) niestety nie pamietam jej.

[babiana]

Złoto w Polsce Ludowej

"W czasach PRL metale szlachetne, a głównie wyroby ze złota i platyny, były
kojarzone z klasą posiadaczy – kapitalistów. Powszechnie uważano, że kobieta
socjalistyczna nie powinna zdobić się „świecidełkami” z metali i kamieni
szlachetnych

...że jej moralność powinna być wyzwolona od chęci posiadania drogocennych
wyrobów jubilerskich. W takiej sytuacji nie było warunków do odbudowy i rozwoju
polskiego jubilerstwa."
Pewnie dlatego krolowalo srebro(wyroby wykonywanie recznie przez artystow
plastykow byly rzeczywiscie ladne). Zloto jesli to tylko 14 karatowe.Wlasciwie
polskie tradycje jubilerskie zostaly w czasach PRLu prawie calkowicie wytepione.
Sztuczna bizuteria rodzimej produkcji byla koszmarna.

[agulaszek]

Nikt tu jeszcze nie wspomniał o słynne biżuterii z Jablonexu, mam do tej pory
kilka sztuk po mamie

[letalin]

agulaszek napisała:

> Nikt tu jeszcze nie wspomniał o słynne biżuterii z Jablonexu, mam do tej pory
> kilka sztuk po mamie

Dwa dni przed Tobą wspomniano ...
Jablonex był nawet darmowo reklamowany w
jednej z kronik filmowych. Mam takie wspomnienie z dzieciństwa.

[cereusfoto]

Ja pamiętam czeski JABLONEX. Niezły kicz a la brylanty. Poza tym chodzą mi po
głowie wyroby z rodzimego plastiku; bransoletki cenkie w kilku odcieniach np.
fioletu, różu ( nosiło się na ręce całą gamę kolorystyczną ), klipsy typu
guziki ( płaskie plastikowe w różnych kolorach ).

[horpyna4]

A ja pamiętam taką aferę, chyba za późnego Gierka. Firma państwowa sprzedawała
złotą biżuterię z importowanymi szmaragdami, które były sztuczne, a sprzedawała
w cenie prawdziwych i z poświadczeniem ich prawdziwości. Dowcip polegał na tym,
że partyjne urzędasy, które o jubilerstwie nie miały zielonego pojęcia, ale za
to były namaszczone przez władze do wszelkich rozmów handlowych, ucieszyły się,
że mogą coś sprowadzić po niższej cenie i cieszyły się z własnej gospodarności.

[minerwamcg]

Prawdać to, korale z Jablonexu, które babcia kupiła sobie na wesele wuja mam do
dzisiaj :)
Mama miała z tego samego źródła prześliczną broszkę.
Powalająca była natomiast plastikowa biżuteria. Serduszka, kółeczka, jaskółki,
delfiny, kwiatki... broszki, klipsy, spinki do włosów, bransoletki. We wczesnych
latach 80. wszystko w obowiązkowych kolorach bordo/lilaróż. Miałam tego chłamu
całe sterty.
Póżniej pojawiły się broszki i wisiorki z modeliny - okrągłe lub owalne, z
misterną kompozycją różyczek i innych drobnych kwiatuszków, niektóre nawet
całkiem trwałe.
Spore powodzenie miała też biżuteria wykonana własnoręcznie z materiałów
zastępczych. Kto jeszcze pamięta, jak trzeba było uprażyć makaron gwiazdki
(wprzódy zdobywszy go w sklepie), żeby zrobić sobie korale z mnóstwa
nawleczonych na nitkę gwiazdeczek w różnych odcieniach brązu? Pamiętam, jak
zrobiłam sobie "indiański" naszyjnik z oszlifowanych pracowicie i
polakierowanych bezbarwnym lakierem kawałków korka. Były też naszyjniki z zębów
nutrii. W latach 80 wybuchło też szaleństwo agrafek - nosiło się ich po
kilka-kilkanaście-kilkadziesiąt, każda owinięta cienkim kabelkiem innego koloru.
A biżuteria religijno-patriotyczna? Krzyże powyginane misternie z gwoździ
kowalskich, szlifowane z kawałków korzenia, noszone obowiązkowo na rzemyku.
Sprzedawane pokątnie czarne krzyżyki z orłem w koronie. Takiż krzyżyk srebrny, u
prywatnego jubilera, oglądany z nabożeństwem, bo bardzo drogi - ale i z
satysfakcją, że facet się nie boi tego mieć jawnie w sprzedaży...

[nataszsza]

moja mam tez miał biżuterię z jabloneksu, jeden naszyjnik z pereł w kolorze
starego złota przerobiłam sobie i używam go w miarę potrzeb. Nawiazując do
biżuterii sobie robionej to pamiętam naszyjniki z kości z szyjek kurczaka,
oczyszczało sie te kości lakierowało i nawlekało na rzemyk, zawiązywało na szyi

[nurse_manager]

W moich poczatkowych czasach zawodowych, bralo sie dreny od kroplowek
(grawitacyjne, o jakichs tam glupich pompach nikt nawet wtedy nie snil, pierwsza
prymitywna pompe zobaczylem chyba w 1982), splatalo, nawlekalo na nic jedwabna i
zanurzalo w jodynie. Efekt - tzw; "bursztyny".

[tamsin]

no jak juz wspominamy o wlasnorecznie robionej bizuterii, to chyba
kazdy w podstwowce przeszedl okres robienia korali dla mamy.
Najczescie byly one robione z mydla z gliceryny i jarzebiny. Te z
jarzebiny lakierowalo sie bezbarwnym lakierem do paznokci.

[zuzanka79]

Mi przy okazji roznych PRL-owski wspominanek mama przypomina jak
wyslala mnie do kiosku po "Kobiete i Zycie" - ktora pani kioskarka
specjalnie dla niej w podpisanej sznorowaniej teczce zawsze
zostawiala, a ja poszlam nie do tego kiosku i zamiast gazety
przynioslam jej broszke z modeliny. Dostalam ja razem z laurkami i
innymi pamiatkami z mojego dziecinstwa w prezecie slubnym.

[zwierze_futerkowe]

Hehe, pamiętam, jaką zgrozą przejmowały moją mame naszyjniki z kości kurczaka!
:) A kiedyś, może z 8 czy 9 lat wtedy miałam, pojechałam na wakacje do krewnych
i kuzynka sprezentowała mi na urodziny korale z... makaronu. To było cudo: długi
sznur gęsto nanizanego makaronu w kształcie malutkich gwiazdeczek. Ten makaron
prażyło się na patelni na różne odcienie brązu; wymagało to i cierpliwości, i
wyczucia, żeby nie spalić. Kiedy wróciłam do domu, była sensacja wśród
koleżanek, bo w moich stronach nikt tego nie znał, nawet nie było takiego
makaronu w sklepach!

[yanga]

Był okres robienia korali z farbowanej kukurydzy i innych ziaren
jadalnych. Przodowały w tym studentki ASP, to one wprowadziły tę
mode. Takie korale były bardzo długie, okręcało się je kilka razy, a
noszone do modnych wtedy sukienek-worków.
Ale przedmiotem największego pożądania była srebrna biżuteria z
ORNO, o której wspomniała Hajota. Chłopaki ciułały na nią kasę, bo
była bardzo droga, dziewczyny raczej sobie same nie kupowały. ORNO
miał własny styl, do dziś ta biżuteria jest rozpoznawana. Mam kilka
rzeczy, a największą furorę dotąd budzi wielki pierścionek z
zielonym chryzoprazem w kształcie ludzkiego oka.

[ewa9717]

Tak, ORNO było piękne, robiło wrażenie nawet na zachodnich gościach.
A poza tym bursztyny. Był czas (lata siedemdziesiąte?), ze co druga
chodziła sieczką bursztynową różnej długości na szyi.

[yanga]

Ale bursztyny nigdy nie wyszły z mody, dalej są chętnie noszone,
chociaż może nie w postaci sieczki. Sieczka dziś to na nalewkę
raczej ;-)

[aldonaplackowska]

A moja kloeżanka robiła z modeliny mnóstwo zwierzątek (w formie
kolczyków). Miałam nawet robaczki (pulchne i różowe). Nie udało mi
się dostać pereł z Jablonexu, nosiłam przeróbki z tych po mamie (a
nawet pomiemieckich!).

[cromwell1]

zlote zeby to tez bizuteria
podobnie jak dzisiaj sygnety;)

na wystawach sklepow jubilerskich poczesne miejsce zajmowal zegar "Czajka"
w krysztalowej oprawie
i porozrzucane radzieckie zegarki
czasem zdarzyla sie wyjatkowo piekna ruhla:)

za gierka sytuacja sie polepszyla
pokazywaly sie atlantiki
citizeny
tissoty

ponadczasowe jednak
byly male srebrne lyzeczki w gustownym tekturowyn pudelku
opatulonym czerwonym aksamitem
z herbem miasta
najczesciej krakowa i gdanska;)

pzdr.

[eboniet]

te zlote zeby tez mi sie kojarza z PRL:-)
moja mama miala piekny pierscionek z ORNO, ktory moglam od czasu do
czasu "ponosic" - niestety, zgubilam go w morzu - zsunal mi sie z
palca (byl duzo za duzy) przy skakaniu przez fale...
Piekna srebrna bizuterie rodzimej produkcji mozna bylo kupic od
producentow np. w Gdansku (niektore z tych firm istnieja do tej
pory).
a czy ktos pamieta kwas chlebowy? Moja babcia robila go zawsze na
swieta wielkanocne. Pamietam jedynie, ze uzywalo sie do jego
produkcji chleba razowego i rodzynek, a trzymalo w malych butelkach
po oranzadzie z tymi charakterystycznymi korkami w metalowej
obudowie. Czasem te korki strzelaly pod cisnieniem. Jednego roku cos
sie babci produkcja kwasu nie udala i cala bateria butelek
wystrzelila (niemal rownoczesnie), kipiac zawartoscia na cala
kuchnie...

"korale" z makaronu

[joolanta]

... opiekało sie makaron gwiazdeczki w piekarniku a potem na nitkę,
bardzo ładne(dlugie) czasmi wychodziły a i "kolory" w zależności od
ich przypieczenia były różne, poza tym z pestek.
Pamiętam "piękne" pierścionki do kupienia przed kościołem, takie
podłużne ze szklanym oczkiem.
a "prawdziwą" biżuterie można było zrobić czy tez przerobić u
jubilera. Mam taki "wymarzony" pierścień z rubinem.

[czekolada72]

Jablonex – hmmm, z tamtych czasow pozostalo dosc duzo tejze
biżuterii po babci i powiem Wam, ze bardzo wysokiej jakości, jest
fantastyczna imitacja. Nie wiem jak potem było, ale kolejny etap, to
sam początek lat 90-tych, gdy nabyłam sobie kilka brozek na Śląsku
cieszyńskim – imitacja kamieni wysokiej klasy! Jak z tym dzis i
jakiej klasy to produkcja – to nie wiem.

ORNO – mama uwielbiała srebro i ma mnóstwo pierścionków, wisiorów,
bransoletek budzących zachwyt do dzis, i jeszcze to, ze to nie była
masówka!

Bursztyny, nie tylko sieczka, ale piekne okazy oprawne w srebro,
niejednokrotnie warte majatek, za którymi przepadali obcokrajowcy.

Bizuteria z Modliny – produkowała na prezenty i na uzytek rodzinny
moja mama, specjalizowala się w broszkach z różyczkami w jednej
tonacji kolorystycznej, mam taka jedna w tonacji granatowej do dzis 
A jeszcze się robiło np. broszki z roztopionego plastiku (nad ogniem
kuchenki gazowej) efekt niesamowity, ale w trakcie – smrod
nieziemski.

Bransoletki plastikowe w jednej gamie kolorystycznej – zostalo mi
kilka od bialej do fioletowej

„Cudo” - gruba skorzana bransoleta nabijana cwiekami

Korale drewniane – takie jak obecnie powróciły

„Brylantowy” diadem godny księżniczki , oprawny w metal posiadam, a
jakze!