Dodaj do ulubionych

Przytarczyce i ich choroby

28.11.04, 17:54
Położenie i funkcja przytarczyc w organizmie.

Przytarczyce to gruczoły wydzielania wewnętrznego wielkości ziarna grochu.
Występują przeważnie w liczbie czterech i zlokalizowane są najczęściej na
tylnej powierzchni bocznych płatów tarczycy. Użyłem tu sformułowania
przeważnie, bowiem ich lokalizacja i liczba może być różna. Często
przytarczyce położone są wewnątrz miąższu tarczycy lub w śródpiersiu.
Gruczoły te grają główną rolę w procesie regulacji gospodarki wapniowej.
Wydzielają hormon zwany parathormonem, w skrócie oznaczanym PTH, który wraz z
kalcytoniną – hormonem wydzielanym przez komórki C tarczycy i aktywną
postacią witaminy D3 uczestniczy w regulacji gospodarki wapniowej. Prawidłowe
stężenie wapnia w surowicy mieści się w granicach od 2,2 mmol/l do 2,6
mmol/l.
Parathormon jest zbudowany z łańcucha 84 aminokwasów, a więc jest peptydem.
Wydzielanie PTH jest regulowane w dwojaki sposób przez układy tzw. sprzężeń
zwrotnych. Pierwszy z nich zależny jest od poziomu wapnia w surowicy. Jeśli
jest on niski, to następuje pobudzenie przytarczyc do wydzielania PTH,
natomiast wysoki poziom wapnia hamuje to wydzielanie. Drugi układ sprzężenia
zwrotnego uzależniony jest od poziomu aktywnej postaci witaminy D3 w
surowicy – spadek stężenia witaminy D3 pobudza wydzielanie PTH przez
przytarczyce, a jej wzrost hamuje. Wynikiem działania PTH jest zwiększenie
poziomu wapnia w surowicy oraz spadek stężenia fosforanów. Aby osiągnąć taki
efekt PTH działa na poziomie kości, nerek i układu pokarmowego.

Działanie na poziomie kości: jak wiadomo kości zbudowane są w znacznym
procencie ze związków wapnia. Są więc pewnego rodzaju magazynem tego
pierwiastka w organizmie, który może być użyty w przypadku spadku jego
poziomu w surowicy. PTH działając na komórki kostne mobilizuje je do
niszczenia struktury mineralnej kości co powoduje jej rozpuszczanie i
przechodzenie wapnia do surowicy.
Działanie na poziomie nerek: PTH powoduje zatrzymanie wydzielania wapnia
przez nerki, a więc jego utratę z moczem.
Działanie na poziomie przewodu pokarmowego: PTH pobudza nerki do wytwarzania
aktywnej postaci witaminy D3, która działając bezpośrednio na komórki jelita
powoduje wzrost wchłaniania związków wapnia ze spożytego pokarmu.

Obserwuj wątek
    • rubi21 Re: Przytarczyce i ich choroby - nadczynność 28.11.04, 17:55
      Nadczynność przytarczyc można podzielić na dwie grupy – pierwotną i wtórną.
      Pierwotna nadczynność przytarczyc jest chorobą stosunkowo rzadką, na 100.000
      ludności występuje około 30 zachorowań rocznie. Występuje ona przeważnie u osób
      starszych, a znacznie częściej chorują kobiety. Przyczyną wzmożonego
      wydzielania PTH przez przytarczyce mogą być:

      · Rozrost komórek wytwarzających PTH
      · Gruczolak znajdujący się w pojedynczym lub w kilku gruczołach
      przytarczycznych, który stanowi najczęstszą przyczynę pierwotnej nadczynności
      przytarczyc
      · Rak przytarczyc występujący bardzo rzadko
      · Skojarzenie wyżej wymienionych stanów, występujące bardzo rzadko

      Obraz nadczynności przytarczyc jest bardzo różnorodny, a poszczególne objawy
      choroby występują także bardzo często w przebiegu wielu innych schorzeń przez
      co wykrycie tej choroby może sprawić lekarzom wiele problemów. Poniżej opiszę w
      punktach postacie kliniczne mogące występować w przebiegu pierwotnej
      nadczynności przytarczyc:

      1. Osteoporoza i tworzenie się torbieli kostnych. Takie torbiele tworzą się
      najczęściej w kościach długich, kościach czaszki i miednicy powodując znaczne
      osłabienie kości w danym miejscu, co może być przyczyną samoistnych złamań.
      Pacjenci bardzo często zgłaszają silne bóle kostne, wrażliwość na ucisk

      2. Kamica moczowa, bardzo często nawrotowa i występująca obustronnie. Złogi
      kamieni wapniowych mogą pojawiać się zarówno w drogach moczowych wywołując
      objawy kolki nerkowej jak i w miąższu nerek prowadząc do jego zwyrodnienia

      3. Choroba wrzodowa żołądka, która jest oporna na leczenie. Spowodowana jest
      ona tym, że PTH działa pobudzająco na wydzielanie hormonu zwanego gastryną i
      powodującego wzmożenie wydzielania kwasu solnego przez komórki żołądka, który w
      nadmiarze przyczynia się do powstania niszy wrzodowej.

      4. Kamica trzustkowa i zapalenie trzustki spowodowana przez wytrącanie się w
      przewodach trzustkowych złogów wapnia oraz uaktywnienie enzymów trzustkowych
      wewnątrz miąższu trzustki powodując samotrawienie miąższu trzustki i powstanie
      na tej drodze zapalenia.

      5. Zwiększone wydalanie moczu do 3-4 litrów/ dobę. Stan taki spowodowany jest
      tym, że zwiększony poziom wapnia blokuje działanie wazopresyny – hormonu
      powodującego wchłanianie zwrotne wody w cewkach nerkowych. Zwiększone wydalanie
      moczu nie musi występować długotrwale. Często zdarzają się okresy wzmożonego
      wydzielania moczu przedzielone stanem prawidłowym.

      Poza wymienionymi objawami chorzy mogą uskarżać się na bóle głowy, stany
      depresyjne, apatię, osłabienie mięśni. W czasie przeprowadzanych badań
      diagnostycznych lekarz może wykryć odkładające się złogi fosforanów wapnia w
      obrębie ściany dużych naczyń, spojówkach, ciele szklistym oka. W zapisie EKG
      również występować mogą zmiany charakterystyczne przy wysokim stężeniu wapnia w
      surowicy oraz zmniejsza się częstość rytmu serca. Występowanie pojedynczego z
      opisywanych objawów nie pozwala jeszcze na pewne rozpoznanie pierwotnej
      nadczynności przytarczyc, ponieważ wiele z nich występuje także w przebiegu
      innych chorób. Prawdopodobieństwo postawienia takiej diagnozy jest znacznie
      większe w przypadku wystąpienia trzech lub więcej wymienionych objawów.

      Leczenie.

      W zasadzie jedynym skutecznym leczeniem pierwotnej nadczynności przytarczyc
      jest zabieg operacyjny polegający na usunięciu chorobowo zmienionych gruczołów.
      Niestety nie jest to proste, ponieważ liczba przytarczyc jak i ich
      rozmieszczenie są osobniczo zmienne. Pomocne stają się techniki obrazowe, które
      pozwalają na określenie położenia przytarczyc. Należą do nich zdjęcia
      rentgenowskie, scyntygrafia z użyciem pierwiastków promieniotwórczych, badanie
      ultrasonograficzne i arteriografia i tomografia komputerowa. Usunięcie
      chorobowo zmienionych przytarczyc powoduje trwałe ustąpienie objawów choroby.

      Wtórna nadczynność przytarczyc.

      Ten typ nadczynności przytarczyc pojawia się w przebiegu innych schorzeń, w
      których dochodzi do spadku poziomu wapnia w surowicy lub nadprodukcji PTH przez
      gruczoły przytarczyczne. Spadek poziomu wapnia w surowicy jest bodźcem dla
      przytarczyc do produkcji PTH i na tej drodze do podwyższenia jego poziomu
      wapnia w surowicy. Jeśli uda się wyleczyć takie schorzenie to z reguły
      nadczynność przytarczyc ustępuje. Najczęstszymi przyczynami są : przewlekła
      niewydolność nerek i choroby jelit.

      Przewlekła niewydolność nerek – w tym schorzeniu poziom wapnia w surowicy
      obniża się, ponieważ na skutek uszkodzenia miąższu nerki dochodzi do zaburzenia
      syntezy aktywnej formy witaminy D3 niezbędnej do prawidłowego wchłaniania
      wapnia w przewodzie pokarmowym oraz dochodzi do zwiększenia stężenia fosforanów
      w surowicy przyczyniających się do dalszego obniżenia stężenia wapnia.

      Choroby jelit – w przypadku trwałego uszkodzenia śluzówki jelita zaburzone
      zostają jej funkcje i dochodzi do zahamowania lub znacznego ograniczenia
      wchłaniania większości niezbędnych substancji odżywczych, w tym także wapnia,
      co prowadzi do spadku jego stężenia w surowicy i wtórnego pobudzenia
      przytarczyc do produkcji PTH.
      Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc sprowadza się do leczenia schorzenia,
      które jest jej przyczyną.

    • rubi21 Re: Przytarczyce i ich choroby - niedoczynność 28.11.04, 17:56

      Niedoczynność przytarczyc.

      W większości przypadków niedoczynność przytarczyc powstaje na skutek
      przypadkowego usunięcia lub uszkodzenia przytarczyc w czasie zabiegu usunięcia
      tarczycy. Pierwsze objawy spadku stężenia wapnia poniżej poziomu
      fizjologicznego mogą wystąpić już w ciągu pierwszej lub drugiej doby od
      zabiegu, lecz spotyka się przypadki, w których objawy te pojawiają się dopiero
      po miesiącu lub nawet latach. Drugą, stosunkowo rzadką przyczyną niedoczynności
      przytarczyc jest ich wrodzony brak lub zanik. Schorzenie takie jest
      uwarunkowane genetycznie. W obydwu tych przypadkach stwierdza się brak lub
      znaczny spadek wydzielania PTH. Istnieje jeszcze tzw. niedoczynność rzekoma
      przytarczyc, w której w przeciwieństwie do wyżej opisanych nie stwierdza się
      zmniejszenia wydzielania PTH – jego poziom jest prawidłowy lecz brak jest
      reakcji narządów docelowych tj. nerek i kości na ten hormon.

      Objawy niedoczynności przytarczyc.

      Objawem najbardziej swoistym jest tężyczka, która charakteryzuje się
      zaburzeniami czucia w okolicy warg, języka, palców i nóg, bolesnymi i często
      długotrwałymi skurczami mięśni kończyn i twarzy. Leczenie ostrego napadu
      tężyczki polega na dożylnym podaniu związków wapnia monitorując jednocześnie
      stężenia potasu, magnezu oraz EKG. W przypadku przewlekłej niedoczynności
      przytarczyc leczenie musi być prowadzone stale i polega na podawaniu dous
      • inia1972 Re: Przytarczyce i ich choroby - niedoczynność 13.01.05, 12:00
        Rubi, w grudniu usunięto mi tarczycę oraz przytarczyce. Ratowano mi życie, bo
        intra wykazała, że to nowotwór. (Po dokładnych badaniach okazało się, że to
        gruczolak a-typowy). Objawy tężyczki pojawiły się już w drugim dniu po
        operacji. Przez pierwszy miesiąc łykałam Calperos 100 3x dziennie + wit. D. Po
        tym czasie badanie wykazało: Ca - 2,3, fosfor - 1.4. Endokrynolog zmniejszył
        wapno do 2x dziennie. Zdziwiony był też, że twierdzę, iż mam wycięte wszystkie
        tarczyce (taką informację mam od operującego mnie chirurga), ponieważ zaprzecza
        temu tak wysoki poziom wapna przy takiej dawce.
        Przeczytałam uważnie Twoje teksty o przytarczycach (przyznaję, że wiele z nich
        jest jeszcze dla mnie niezrozumiałych) i zrobiłam sobie jeszcze większą
        nadzieję, że gdzieś jakaś przytarczyca została w ukryciu. Scyntygrafię miałam
        robioną tydzień po operacji, lekarz powiedział, że wszystko jest wycięte, z
        tym, że nie wiem, czy brał pod uwagę przytarczyce.
        Dysponujesz ogromną wiedzą na temat, który po operacji bardzo mnie przytłaczał.
        Bo nie brak tarczycy jest dla mnie największym problemem, a właśnie przytarczyc
        i związane z tym ograniczenia. Bardzo Cię proszę, rozwiń tutaj temat diety.
        Wiem, że nie mogę pić mleka i jeść ryb. Ale to jedyne, co potrafi mi lekarz
        powiedzieć. Wiem (bynajmniej nie od endokrynologa), że muszę ograniczyć fosfor
        w jedzeniu (a to bardzo trudne). Metodą prób i błędów stosuję moją amatorską
        dietę (zakaz kawy, coli, czekolady, ryb, przetworzonych produktów, tłuszczy,
        słodkiego, pełnoziarnistego pieczywa, herbat....). Bardzo Cię proszę o wszelkie
        informacje lub tytuły literatury na ten temat.
        • rubi21 info, które udało mi sie wyszukac 15.01.05, 18:31
          LECZENIE NIEDOCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC:
          A) leczenie stanu tężyczkowego:
          cel- normalizacja poziomu wapnia w surowicy
          1. 10% chlorek lub glukuronian wapnia i.v. 10-20 ml w 500-1000 ml 5%
          glukozy
          2. 1-2 g wapnia elementarnego/ 24 h, per os = 3-6g CaCO3
          3. 1a(OH)D3 Alfacalcidiol 0,5- 2,0 mg/24h
          B) leczenie przewlekłe:
          cel- utrzymanie prawidłowej kalcemii i fosfatemii, niedopuszczenie do powstania
          zwapnień przerzutowych, zapobieganie powikłaniom leczenia
          1. dieta bezmleczna z dużą ilością płynów
          2. wapń 1-2 g/24 h Ca elementarnego przed i po posiłku (ew. Alusal)
          3. aktywna witamina D3- dawkowanie indywidualne
          4. tiazydy (hydrochlorotiazyd hamuje kalciurię)

          WITAMINA D3:
          Dzienne zapotrzebowanie na D3- ok. 400 j.
          a) NATYWNA:
          - naturalny metabolizm
          - efekt terapeutyczny po 3-4 tygodniach
          - długi czas działania
          - konieczne wysokie dawki u pacjentów z niedoczynnością przytarczyc(25
          tys- 300 tys j/dobe). W osteoporozie dawki znacznie mniejsze 400- 800 j/dobe.

          b) ANALOGI D3:
          - upośledzenie 1a- hydroksylacji zależnej od PTH
          - krótki czas działania
          - ryzyko hiperkalcemii
          - dawki: alfakalcydiol 0,5- 4mg/24h, kalcytriol 0,5- 2mg/24h

          TIAZYDY:
          - dawka witaminy D3 utrzymująca kalcemię powoduje hiperkalciurię
          - brak PTH- brak reabsorpcji Ca w cewkach nerkowych
          • rubi21 Re: info, które udało mi sie wyszukac cd 15.01.05, 18:32
            Zmiany kostne w nadczynności przytarczyc

            Nadczynność przytarczyc to jedna z rzadszych przyczyn zaniku kostnego, lekarze
            muszą jednak o niej pamiętać w diagnostyce różnicowej chorób metabolicznych
            kości.

            Przyczyną nadczynności przytarczyc jest guz (gruczolak lub rak) przytarczycy
            wydzielający parathormon. Jest to tzw. pierwotna nadczynność przytarczyc.

            Czasami przerost i nadczynność przytarczyc spowodowane są permanentnym
            pobudzaniem tkanki gruczołowej do wytwarzania parathormonu wskutek zbyt
            niskiego poziomu wapnia we krwi lub zbyt wysokiego stężenia fosforu. Jest to
            tzw. wtórna nadczynność przytarczyc; najczęściej spotyka się ją u osób z
            przewlekłą niewydolnością nerek.

            Przytarczyce są małymi gruczołami dokrewnymi położonymi za tarczycą. Wydzielają
            parathormon pobudzający komórki kościogubne (osteoklasty) do niszczenia kości,
            co ma na celu uwolnienie z kości wapnia i podniesienie jego poziomu we krwi do
            wartości prawidłowych.

            W nadczynności przytarczyc parathormon jest wydzielany bez żadnej kontroli i
            powoduje znaczny wzrost stężenia wapnia w surowicy. Może to zagrażać życiu
            pacjenta (tzw. przełom hiperkalcemiczny), powoduje bowiem zaburzenia funkcji
            mózgu, aż do śpiączki włącznie.

            Nadmierny poziom wapnia we krwi prowadzi do jego wzmożonego wydalania przez
            nerki i jest przyczyną kamicy nerkowej.

            Działanie parathormonu na przewód pokarmowy powoduje chorobę wrzodową
            dwunastnicy i zapalenia trzustki.

            Obraz kliniczny nadczynności przytarczyc układa się więc w następującą
            konstelację:
            · zanik kostny z charakterystycznym obrazem radiologicznym ogniskowych
            torbieli i nasilonej resorpcji tkanki kostnej pod okostną, zwiększona łamliwość
            kości,
            · nawracająca kamica nerkowa (często chorzy przebyli kilka operacji z
            tego powodu),
            · choroba wrzodowa,
            · przebyte zapalenia trzustki,
            · wzmożone pragnienie i oddawanie dużych ilości moczu (jest to skutek
            podwyższonego stężenia wapnia we krwi).
            Choć obraz kliniczny pierwotnej nadczynności przytarczyc bywa dramatyczny,
            rokowanie jest dobre. Leczenie polega na operacyjnym usunięciu gruczolaka.

            We wtórnej nadczynności przytarczyc podstawowe znaczenia ma opanowanie zaburzeń
            biochemicznych stymulujących przytarczyce do nadmiernej aktywności
            (uzupełnianie niedoborów wapnia, dieta ubogofosforanowa i podawanie środków
            zmniejszających wchłanianie fosforu w przewodzie pokarmowym, leczenie
            hiperkalciurii nerkowej, czyli podawanie leków zmniejszających utratę wapnia z
            moczem).
            • rubi21 Re: info, które udało mi sie wyszukac cd 15.01.05, 18:32

              Niedoczynność przytarczyc

              Jest to choroba wywołana niedoborem parathormonu, hormonu produkowanego przez
              przytarczyce, niewielkie narządy wewnętrznego wydzielania, położone w obrębie
              szyi tuż obok tarczycy. Parathormon podnosi poziom wapnia we krwi i wraz z
              kalcytoniną (produkowaną przez komórki C tarczycy) oraz witaminą D reguluje
              gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu. Niedoczynność tarczycy występuje
              głównie u dorosłych.
    • selwi Re: Przytarczyce i ich choroby 02.07.13, 10:59
      Rubi 21 piszesz bardzo dokładnie o przytarczycach a jednoczesnie informacje są jak "w pigułce". Super.
      Ile ja się naczytałam roznej masci i jezykow artykułów w internecie, zeby to wszystko wiedzieć big_grin

      Ja wlasnie miałam nadczynność przytarczyc i zostały wyciete. Teraz uzupełniam wapń (obecnie po roznych zmianach) 6x1000j./dzień. A PTH mam juz w normie.
      Zdrówka życzę big_grin
        • selwi Re: Przytarczyce i ich choroby 19.07.15, 13:19
          Marka? smile Po prostu jak ktoś ma ochotę podzielić się zmaganiami z ta choroba to zapraszam. I ja mam doświadczenie,że mogłaby może komuś pomoc.Ja kiedyś szukałam pomocy, informacji , ale było oto bardzo trudno. A więc zapraszam smile
            • selwi Re: Przytarczyce i ich choroby 20.07.15, 12:43
              Jak ktoś będzie chciał wiedzieć, to chętnie się nią podzielę smile Myślę, że temat jest na tyle szeroki, że trudno tak ogólnie pisać, szczególnie, gdy dot. to spraw osobistych.. Jakiś konkretne pytania- byłoby mi łatwiej ew. Pomoc. Osobiście jednak wygodniej mi korzystać z FB, stąd moje zaproszenie. Ale jak kto woli. Pozdrawiam serdecznie i życzę otwartości smile
              • kingsajz1973 Re: Przytarczyce i ich choroby 16.11.16, 14:03
                bardzo się cieszę, że znalazłam twój wpis selwi. Tak mało można się dowiedzieć o doświadczeniach ludzi po operacji przytarczyc. Opowiem po krótce swoją historię. pół roku temu poddałam się operacji gruczolaka przytarczycy, usunięto tylko jedną właśnie z gruczolakiem hist-pat potwierdził diagnozę, zrobiono mi śródoperacyjnie PTH zeszło do normy. Już w drugiej dobie zaliczyłam zespół głodnych kości, oczywiście suplementowałam wapno i d3 i magnez i tu można by powiedzieć, że historia zakończyła się szczęśliwie gdyby nie moje fatalne samopoczucie, objawów mam tyle, że sama jestem przerażona , tarczyca sprawdzona ,hormony w normie, usg guzki ale tylko do obserwacji, JA MAM TAHYKARDIĘ , DRŻENA CAŁEGO CIAŁA, ROZSADZANIE GŁOWY, ROZBICE OGÓLNE PODDUSZANIE, MIĘKKIE NOGI..... CO ROBIĆ ? PROSZĘ O POMOC...
                • muktprega1 Re: Przytarczyce i ich choroby 16.11.16, 16:22
                  kingsajz1973 bardzo Ci ę proszę -załóż swój osobisty wątek na pierwszej str tego forum, piszesz w kilku wątkach należących do innych i trudno to wszystko pozbierać. Napisz wszystkie wyniki wraz z normami, samopoczucie itp. albo po prostu przenieś wszytskie info z różnych wątków. Moim zdaniem jest możliwe podniesienie Twojego samopoczucia.

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka