Tokarczuk

[mala200333]

Tokarczuk była pytana o bieżące życie polityczne w Polsce. Dziennikarze w pytaniach podkreślali, że ogłoszenie Nagrody Nobla zbiegło się w czasie z wyborami parlamentarnymi w Polsce.



- Mieliśmy wiele entuzjazmu idąc do tych wyborów - przyznawała Tokarczuk. - Spontanicznie zadedykowałam tę nagrodę temu, co działo się wtedy w Polsce. Prosiłam, by głosować na demokrację, a przeciwko totalitaryzmowi. Ten apel został ciepło przyjęty - podkreślała pisarka.

Tokarczuk stwierdziła, że ma wrażenie, że otrzymana przez nią nagroda przyniosła Polsce wiele dobrej energii. - W Polsce jesteśmy społeczeństwem podzielonym, wiele się tu dzieje w kwestiach politycznych. Mamy obniżone poczucie wartości jako wspólnota. A ta nagroda przyniosła nam trochę nadziei.

Kolejne polityczne pytanie dotyczyło ministra Glińskiego, który powiedział, że nie przeczytał żadnej z książek Tokarczuk. Noblistka została poproszona o wskazanie tej z powieści, od której polityk mógłby zacząć poznawanie jej książek.

- Nigdy nie zakładałam, że moje książki są dla wszystkich - powiedziała Tokarczuk. - Literatura wymaga kompetencji kulturowych, a ludzie dziś chętniej obcują z obrazem i innymi środkami przekazu. Czytanie dziś jest przywilejem - zaznaczyła.

[seremine]

Olga Tokarczuk na początku wykładu noblowskiego zatytułowanego "Czuły narrator" mówiła o kryzysie narracji we współczesnym świecie oraz o pułapce, jaką okazała się powszechna w naszych czasach narracja pierwszoosobowa, która, zdaniem pisarki, traci z oczu uniwersalną perspektywę.

Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[seremine]

"Jednak stosowana w literaturze fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy" - podkreśliła polska noblistka.
Reklama

Olga Tokarczuk rozpoczęła wykład od osobistego akcentu. Wspominała czas, gdy jako dziecko oglądała zdjęcie swojej matki z okresu ciąży, smutną, siedzącą przy radiu. Mała Olga sądziła, że matka, kręcąc gałkami radia, szuka jej we Wszechświecie, a jest smutna, bo tęskni za Olgą, która jeszcze się nie urodziła. Dziwiło ją to do chwili, gdy matka wyjaśniła, że tęsknota nie musi być efektem straty - jeżeli się za kimś tęskni, to on już jest.


Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[seremine]

"Zrozumiałam moim dziecięcym umysłem, że jest mnie więcej niż sobie do tej pory wyobrażałam. I nawet, jeżeli powiem: +Jestem nieobecna+, to i tak na pierwszym miejscu znajduje się: 'Jestem' - najważniejsze i najdziwniejsze słowo świata. W ten sposób niereligijna młoda kobieta, moja mama, dała mi coś, co kiedyś nazywano duszą, a więc wyposażyła w najlepszego na świecie czułego narratora" - mówiła Tokarczuk, wyjaśniając w tych zdaniach tytuł swojego wykładu - "Czuły narrator".

Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[seremine]

"Świat jest tkaniną, którą przędziemy codziennie na wielkich krosnach informacji, dyskusji, filmów, książek, plotek, anegdot" - mówiła noblistka, dodając, że za sprawą internetu dziś każdy może brać udział w tym procesie tworzenia opowieści o świecie.

"Kiedy zmienia się ta opowieść - zmienia się świat. W tym sensie świat jest stworzony ze słów. (...) Ten, kto ma i snuje opowieść - rządzi" - dodała. "Dziś problem polega - zdaje się - na tym, że nie mamy jeszcze gotowych narracji nie tylko na przyszłość, ale nawet na konkretne +teraz+, na ultraszybkie przemiany dzisiejszego świata. (...) Jednym słowem - brakuje nam nowych sposobów opowiadania o świecie" - mówiła Tokarczuk.

Zdaniem noblistki opowieść o naszych czasach zdominowana jest przez narracje pierwszoosobowe - teksty pisane "tylko o sobie i poprzez siebie", co pozwala na eksponowanie cenionego przez ludzi XXI wieku indywidualizmu, ale oznacza rezygnację z szerszej perspektywy. Narracja pierwszoosobowa wzbudza zaufanie i pozwala nawiązać więź z czytelnikiem, ale stosować ją oznacza także "budować opozycję: 'ja' i 'świat', a ta bywa alienująca" - zauważyła pisarka. Narracja osobowa jest też z natury demokratyczna - chyba jeszcze nigdy w historii człowieka tak wielu ludzi nie zajmowało się pisaniem i opowiadaniem - zauważyła pisarka.

"Paradoksalnie jednak wygląda to na chór złożony z samych solistów - głosy nakładają się na siebie, rywalizują o uwagę, poruszają po podobnych traktach, ostatecznie wzajemnie się zagłuszając" - mówiła Tokarczuk, zauważając, że tak wielka ekspresja autorskiego "ja" powoduje utratę uniwersalności opowieści.

"Lecz nade wszystko żyjemy w świecie natłoku informacji sprzecznych ze sobą, wzajemnie się wykluczających, walczących na kły i pazury" - mówiła pisarka. "Nasi przodkowie wierzyli, że dostęp do wiedzy przyniesie ludziom nie tylko szczęście, dobrobyt, zdrowie i bogactwo, ale stworzy społeczeństwo równe i sprawiedliwe. (...) Okazało się, że nie jesteśmy w stanie unieść tego ogromu informacji, która zamiast jednoczyć, uogólniać i uwalniać - różnicuje, dzieli, zamyka w bańkach, tworzy wielość opowieści nieprzystających do siebie albo wręcz wrogich sobie, antagonizujących. Zamiast usłyszeć harmonię świata, usłyszeliśmy kakofonię dźwięków, szum nie do zniesienia, w którym rozpaczliwie próbujemy dosłuchać się jakiejś najcichszej melodii, najsłabszego chociaż rytmu. Parafraza szekspirowskiego cytatu jak nigdy pasuje dzisiaj do tej kakofonicznej rzeczywistości: internet to coraz częściej opowieść idioty, pełna wściekłości i wrzasku" - mówiła pisarka.

Jej zdaniem kategoria fake newsów i fake upów stawia nowe pytania o to, czym jest fikcja, która traci zaufanie czytelników. Jednak, jak zauważyła pisarka, fikcja jest zawsze jakimś rodzajem prawdy.


Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[seremine]

"Świat umiera, a my nawet tego nie zauważamy"

- Coś jest ze światem nie tak. To poczucie, zarezerwowane kiedyś tylko dla neurotycznych poetów, dziś staje się epidemią nieokreśloności, sączącym się zewsząd niepokojem - mówiła Tokarczuk.

"Literatura jest jedną z niewielu dziedzin, które próbują nas przytrzymać przy konkrecie świata, ponieważ ze swej natury jest zawsze psychologiczna. (...) Tylko literatura jest w stanie pozwolić nam wejść głęboko w życie drugiej istoty, rozumieć jej racje, dzielić jej uczucia, przeżyć jej los" - mówiła pisarka.

W tym miejscu Tokarczuk powróciła do obrazu matki, którym rozpoczęła wykład. Mama czytała jej baśnie Andersena, także tę o imbryku, który trafił na śmietnik, gdy tylko urwało mu się ucho. Dla małej Olgi rozpacz imbryka była zrozumiała - jako dziecko wierzyła, że nawet przedmioty mają uczucia, podobnie jak zwierzęta i zjawiska przyrody. Jak mówiła noblistka, dorastanie oznacza utratę tego naturalnego przekonania, że świat tworzy myślącą i odczuwającą całość. Zaczynamy odbierać go jako zbiór niepowiązanych ze sobą, martwych elementów. Dlatego właśnie tracimy z oczu obraz całości i spraw najważniejszych.

"Świat umiera, a my nawet tego nie zauważamy. (...) Stajemy się wyznawcami prostych sił - fizycznych, społecznych, ekonomicznych, które poruszają nami, jakbyśmy byli zombie. I w takim świecie rzeczywiście jesteśmy zombie. Dlatego tęsknię do tamtego świata od imbryka" - mówiła noblistka.

Tokarczuk przywołała wyprawę Kolumba, podczas której odkrył on Nowy Świat, co pociągnęło za sobą śmierć blisko 60 mln Indian i dewastację ogromnych obszarów upraw, na które wtargnęła dżungla. Roślinność, regenerując się, pochłonęła ogromne ilości dwutlenku węgla, przez co osłabł efekt cieplarniany, co spowodowało nastanie tzw. małej epoki lodowej w Europie, która pod koniec XVI w. przyniosła długotrwałe ochłodzenie klimatu.

Mała epoka lodowa odmieniła gospodarkę Europy. Tradycyjne formy rolnictwa już nie wystarczały, nastąpiły fale głodu, wojen. Ta historia pokazuje, jak pojedyncze zdarzenie - wyprawa Kolumba - zmieniło na zawsze cały świat.

"Mamy coraz więcej dowodów na istnienie spektakularnych i czasem bardzo zaskakujących zależności w skali całego globu.(...). Mikro- i makroskala ukazuje nieskończony system podobieństw. Nasza mowa, myślenie, twórczość nie są czymś abstrakcyjnym i oderwanym od świata, ale kontynuacją na innym poziomie jego nieustannych procesów przemiany" - mówiła pisarka.

"Czy możliwe jest w dzisiejszych czasach stworzenie opowieści uniwersalnej, nietracącej z oczu faktu, że świat jest całością, wychodzącej poza charakterystyczną dla naszej epoki narrację pierwszoosobową?" - pytała Tokarczuk, dodając, że marzy jej się "nowy rodzaj narratora - czwartoosobowego", który potrafi zawrzeć w sobie zarówno perspektywę każdej z postaci, jak wyjść poza horyzont każdej z nich, widząc więcej i szerzej. Taki narrator istnieje, a znajdujemy go m.in. w Biblii.

Narrator, który wie, co sądził Bóg, prezentuje perspektywę, z której widzi się wszystko, także powiązania wszystkiego, co istnieje. "Widzieć wszystko oznacza też zupełnie inny rodzaj odpowiedzialności za świat, ponieważ staje się oczywiste, że każdy gest 'tu' jest powiązany z gestem 'tam', że decyzja podjęta w jednej części świata poskutkuje efektem w innej jego części, że rozróżnienie na 'moje' i 'twoje' zaczyna być dyskusyjne" - mówiła Tokarczuk.

Jej zdaniem literatura ma taką moc, choć musiałaby się oderwać od podziału na gatunki literackie, i "literatury narodowe". "Zapewne wkrótce pojawi się jakiś geniusz, który będzie mógł skonstruować zupełnie inną, niewyobrażalną dziś jeszcze narrację, w której zmieści się wszystko co istotne. Taki sposób opowiadania z pewnością nas zmieni, porzucimy stare krepujące perspektywy i otworzymy się na nowe, które przecież istniały gdzieś tu zawsze, ale byliśmy na nie ślepi" - dodała noblistka.


Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[seremine]

Olga Tokarczuk przedstawiła wizję świata pogrążonego w chaosie różnorodnych narracji, tracącego z oczu rzeczy najważniejsze. To czułość - mówiła noblistka - pozwala nam zobaczyć i opisać świat jako "żyjący, powiązany ze sobą, współpracujący i od siebie współzależny".
Tokarczuk mówiła: "piszę fikcję, ale nigdy nie jest to coś wyssanego z palca. Kiedy piszę, muszę wszystko czuć wewnątrz mnie samej. (...) Do tego właśnie służy mi czułość, która personalizuje wszystko, do czego się odnosi".

"Czułość jest tą najskromniejszą odmianą miłości, jest spontaniczna i bezinteresowna, nie prowadzi do zbrodni ani zazdrości" - podkreśliła noblistka.

Jej zdaniem czułość jest "tym trybem patrzenia, które ukazuje świat jako żywy, żyjący, powiązany ze sobą, współpracujący, i od siebie współzależny". Tokarczuk wyjaśniła, że literatura jest właśnie zbudowana na czułości wobec każdego innego od nas bytu.

"Kryzys klimatyczny i polityczny, w którym dzisiaj próbujemy się odnaleźć, i któremu pragniemy się przeciwstawić, ratując świat, nie wziął się znikąd. (...) Chciwość, brak szacunku do natury, egoizm, brak wyobraźni, niekończące się współzawodnictwo, brak odpowiedzialności sprowadziły świat do statusu przedmiotu, który można ciąć na kawałki, używać i niszczyć" - podkreśliła noblistka.

"Dlatego wierzę, że muszę opowiadać tak, jakby świat był żywą, nieustannie stawającą się na naszych oczach jednością, a my jego - jednocześnie małą i potężną - częścią" - tak noblistka zakończyła swój wykład.


Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[seremine]

Laureaci nagrody Nobla są zobowiązani do wygłoszenia takiego wykładu w ciągu sześciu miesięcy od otrzymania nagrody.

Olga Tokarczuk jest piątą laureatką literackiej nagrody Nobla z kraju nad Wisłą. Została uhonorowana za 2018 rok. Swoją decyzję Akademia Szwedzka ogłosiła w 2019 roku. Wcześniej ta prestiżowa nagroda trafiła do Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza, Henryka Sienkiewicza i Władysława Reymonta.

Polska pisarka od lat była wymieniana wśród faworytów literackiej Nagrody Nobla. Jest także laureatką "The Man Booker International Prize 2018" za powieść "Bieguni" oraz dwukrotną laureatką Nagrody Literackiej "Nike" za powieści: "Bieguni" w 2008 roku i "Księgi Jakubowe" w 2015 roku. Należy do grona najczęściej tłumaczonych polskich pisarzy. Prawa do tłumaczenia jej książek zostały sprzedane już do ponad dwudziestu krajów.

Jak podała Szwedzka Akademia, Olga Tokarczuk otrzymała nagrodę "za wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją prezentuje przekraczanie granic jako formę życia".

We wtorek 10 grudnia Olga Tokarczuk odbierze nagrodę Nobla z rąk króla Szwecji. Ceremonia odbędzie się w sztokholmskiej filharmonii.


Czytaj więcej na fakty.interia.pl/kultura/news-czuly-narrator-odczyt-noblowski-olgi-tokarczuk,nId,3375566#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

[mala200333]

Międzynarodowy skandal. „Olga Tokarczuk już we wtorek otrzyma literacką nagrodę Nobla z ręki króla Szwecji, jednak telewizja państwowa TVP nie wyemituje ceremonii wręczenia nagród. Powodem jest oczywiście to, że polski prawicowy i nacjonalistyczny rząd nie cierpi wszystkiego, co reprezentuje Olga Tokarczuk” – piszą szwedzkie media.

[mala200333]

I znowu PIS sie popisał

[black_jotka]

Tradycyjnie sie popisał..

[seremine]

Nigdy nie zakładałam, że moje książki są dla wszystkich - powiedziała Tokarczuk. - Literatura wymaga kompetencji kulturowych, a ludzie dziś chętniej obcują z obrazem i innymi środkami przekazu. Czytanie dziś jest przywilejem - zaznaczyła.

[mala200333]

TVP zachowuje się tak, jak komunistyczna telewizja w czasie stanu wojennego. Gdy Danuta Wałęsa odbierała z synem nagrodę w imieniu Lecha Wałęsy, w telewizji państwowej, sterowanej przez komunistów, tego nie pokazano. Teraz mamy podobną sytuację. Znów rządzi jedna partia, jeden wódz decyduje o wszystkim a telewizja publiczna gorliwie wykonuje polecenia z Nowogrodzkiej albo samodzielnie próbuje odgadnąć życzenia kacyka władzy.

Literacka nagroda Nobla to najwyższe wyróżnienie światowe, jakie można otrzymać. Szkoda, że dzielenie Polaków jest ważniejsze dla polityków układu władzy niż duma narodowa.

[seremine]

[mala200333]

[jerzy_55]

ycipk-2ac0s5

Olga Tokarczuk odebrała Nobla. Podczas ceremonii każdy laureat usłyszał o sobie i swoich osiągnięciach kilka naprawdę poruszających słów. Tokarczuk powstrzymała emocje, ale było widać, że jest ogromne wzruszona.

- Polska to skrzyżowanie Europy, może jej serce. Tragiczna historia, którą widzimy w prozie Olgi Tokarczuk, mierzy się z antysemityzmem. Próbuje uchwycić Polskę, która nie jest nigdy w tym samym miejscu. Jej połączenie niesamowitej rzeczywistości, opętanie mitologią, tworzą najbardziej oryginalne prozatorskie dzieło na świecie - usłyszeliśmy.

"Wirtuoz portretowania", "Pisze o rzeczach, o których nikt inny nie pisze" - nikt tak jeszcze nie mówił o Polce.

[jerzy_55]

"Bieguni" to deszcz różnych notatek, porusza się miedzy różnymi mapami, krąży wokół przeróżnych biegunów - to słowa o jednej z najważniejszych książek Tokarczuk. - Miejscowości, które opisuje, postaci, ich losy, tworzą freski baśni. Żyjemy i umieramy w opowieściach innych. Takim miejscem jest Katyń – jednocześnie miejsce umierania i las - mówił prof. Per Westberg w laudacji.

- Według Tokarczuk nie ma historii, są po prostu ludzkie życia - usłyszała pisarka.

Wspomniano także "Księgach Jakubowych": – 1000-stronicowa powieść to bogactwo, którego dziś nie jesteśmy w stanie gdzie indziej znaleźć. Widzę, jak Alfred Nobel jest z niej dziś dumny.

[jerzy_55]

Przypomnijmy, Tokarczuk jest laureatką za zeszły, 2018, rok. Dlaczego więc odbiera nagrodę rok później?

W zeszłym roku Akademia Szwedzka, czyli elitarna grupa 18 mianowanych dożywotnio jurorów, prawie się rozpadła. Nie było w ogóle obrad jury.

Przyczyną całego zamieszania był związany z Akademią fotograf francuski Jean-Claude Arnault, który trafił do więzienia na 2,5 roku za gwałt.

[jerzy_55]

Kontrowersje dotyczyły nie tylko zarzutów natury seksualnej. Arnault miał znać od żony – wcześniej niż wszyscy - nazwiska laureatów. Poza tym para miała defraudować pieniądze Akademii, przepuszczane przez prowadzony przez nich w Sztokholmie klub poetycko-muzyczny Forum. Na terenie Forum miało też dochodzić do molestowania kobiet.

Wybuchł skandal nie tylko na całą Szwecję, ale właściwie na cały świat. Wkrótce swoją działalność zawiesiły kolejne osoby z Akademii Szwedzkiej. Zaczęły się wewnętrzne spory i kłótnie. W rezultacie z 18 osób, zasiadających w Akademii teoretycznie dożywotnio, zostało raptem 11. Dlatego właśnie w zeszłym roku Akademia nie zebrała się na obrady. Trzeba było dobrać siedmiu nowych członków.

[jutta_t]

Ciekawe

[mala200333]

Jasna z najbardziej czytanych…

[mala200333]

- Nigdy nie zakładałam, że moje książki są dla wszystkich - powiedziała Tokarczuk. - Literatura wymaga kompetencji kulturowych, a ludzie dziś chętniej obcują z obrazem i innymi środkami przekazu. Czytanie dziś jest przywilejem - zaznaczyła