Święto 3 króli

[matizka]

nie, nie - nie będę pisać czy powinno być wolne czy też nie, ale o tym że skoro jest już wolne to jak je świętować.

Ja poza pisaniem na drzwiach nie znam żadnej tradycji z nim związanej i tak się pytam - czy wy jakieś znacie.

W Warszawie szkoły sternik organizują orszak, a czy u was w miejscowościach, parafiach coś się dzieje.

Ja mam taki pomysł, by na cos namówić naszego proboszcza, ale na co

pozdr

[luccio1]

Tradycja z czasów, gdy w większości mieszkań były piece węglowe, była taka:

przyszedłszy z kościoła z zakupionym (przed świątynią) pudełkiem kadzidła (i z włożonym do środka kawałkiem kredy) -

- kredą "opisywało się" Trzech Króli na drzwiach zewnętrznych domu lub mieszkania (inicjały "Mędrców Świata": K(asper) + M(elchior) + B(altazar) - i rok, który co dopiero się zaczął (zazwyczaj Imiona Trzech Króli trwały latami - aktualizowało się tylko rok);

- na szufelkę do węgla nabierało się z pieca trochę żaru, na to sypało kadzidło z pudełka - zazwyczaj wszystko - i z kadzidłem dymiącym na żarze na szufelce obchodziło się całe mieszkanie, okadzając.

K+M+T czy C+M+T?

[mary_ann]

... bo ja się kilka lat temu z obrazka dystrybuowanego przy okazji tegoż święta (razem z kredą i cudnie wonnym cytrusowym kadzidłem) przez Dominikanów dowiedziałam, że tylko wedle ludowej tradycji chodzi o imiona trzech króli, a naprawdę skrót (C+M+T!) pochodzi od od "Christus Mansionem Benedicat" (Chrystus Dom Błogosławi).

Tu artykuł, który o tym wspomina:
www.tygodnik.com.pl/numer/279202/kuzmin.html

(stare) K+M+B oczywiście n/txt

[mary_ann]

K+M+B czy C+M+B?

[mary_ann]

do trzech razy sztuka
/chyba mnie jakiś wirus bierze i zaczynam już, jak widać, mylić literki, więc się już pożegnam/

[luccio1]

Oczywiście - w większości krajów zachodnich imię Kasper pisze się z początkowym C.
Stąd wychodzi podwójny odczyt skrótu: C + M + B:

Caspar + Melchior + Baltassar - albo

Christus + Mansionem + Benedicat.

Ten drugi odczyt znaczy w tłumaczeniu na polski:
"Niechaj Chrystus (po)błogosławi (to) mieszkanie!".

Imiona Trzech Króli pochodzą z dostojnej tradycji średniowiecznej (a być może i starszej), spisanej w XIV w. przez Jana z Hildesheim jako Historia Trium Regum.
Symbolizują potomków trzech synów Noego: Chama, Jafeta i Sema - zatem całą ludzkość (oczywiście: tzw. "Starego Świata") - i cały świat znany ówcześnie w Europie chrześcijańskiej.
Od trzech darów wspomnianych przez Ewangelię św. Mateusza (tę historię ma tylko On!) powiodła prosta droga do przyjęcia, że Ofiarodawców było trzech; skoro zaś wśród darów znalazło się złoto - dar królewski, to co najmniej jeden z Ofiarodawców powinien być królem... I stąd "Trzej Królowie".
(Legenda, wiążąc Nowy Testament ze Starym, chciała również, aby złoto ofiarowane Małemu Jezusowi było tym samym złotem, które otrzymali niegdyś bracia za Józefa sprzedanego do Egiptu)

[andrzej585858]

luccio1 napisał:


>
> Imiona Trzech Króli pochodzą z dostojnej tradycji średniowiecznej (a być może i
> starszej), spisanej w XIV w. przez Jana z Hildesheim jako Historia Trium Re
> gum.
> Symbolizują potomków trzech synów Noego: Chama, Jafeta i Sema - zatem całą ludz
> kość (oczywiście: tzw. "Starego Świata") - i cały świat znany ówcześnie w Europ
> ie chrześcijańskiej.
> Od trzech darów wspomnianych przez Ewangelię św. Mateusza (tę historię ma tylko
> On!) powiodła prosta droga do przyjęcia, że Ofiarodawców było trzech; skoro za
> ś wśród darów znalazło się złoto - dar królewski, to co najmniej jeden z Ofiaro
> dawców powinien być królem... I stąd "Trzej Królowie".
> (Legenda, wiążąc Nowy Testament ze Starym, chciała również, aby złoto ofiarowan
> e Małemu Jezusowi było tym samym złotem, które otrzymali niegdyś bracia za Józe
> fa sprzedanego do Egiptu)

Pozwolę sobie na uzupełnienie informacji związanych z pochodzeniem święta 3 Króli a właściwie uroczystością Objawienia Pańskiego.
Najprawdopodobniej święto powyższe zostało wprowadzone na Wschodzie z tych samych powodów i mniej więcej w tym samym czasie, co Boże Narodzenie na Zachodzie. Obchodzone w Egipcie 6 stycznia przesilenie zimowe i związane z nim obchody ku czci Słońca Zwycięskiego chrześcijanie zastąpili Epifanią tzn, przyjściem, objawieniem Chrystusa, pradziwej Światłości świata. W tym dniu Kościół Jerozolimski ochodził tajemnicę narodzenia Chrystusa, wspominając przy tym pokłon pasterzy i Medrców. Kościół w Egipcie wspominał ponadto chrzest Chrystusa w Jordanie.

Kiedy w drugiej połowie IV wieku Rzym zacznie obchodzić Epifanię, a Wschód przyjmie Boże Narodzenie, treść uroczystośc Objawienia Pańskiego ulegnie przemianie. Zarówno Wschód, jak i Zachód obchodzą 25 grudnia narodzenie Jezusa w Betlejem. W dniu 6 stycznia Wschód skupia uwagę na chrzcie Jezusa w Jordanie, Zachód zaś na pokłonie Mędrców. Ponieważ Ewangelia mówi o trzech złożonych darach - złocie, kadzidle i mirrze - zaczeto uważać iz z pokłonem przybyło trzech Mędrców. Pod wpływem tekstów liturgicznych od VI wieku nazywano ich królami, od IX wieku otrzymali imiona Kacper, Melchior i Baltazar. Kult Trzech Króli wzmógł się od XII wieku, kiedy to cesarz Fryderyk Rudobrody zabrał ich relikwie z Mediolanu i przeniósł do Kolonii, gdzie w słynnej katedrze pozostają do dzisiaj.
Według starego zwyczaju, sięgającego pierwszych wieków, podczas mszy św. po odspiewaniu ewangelii w ten dzien ogłaszano wiernym datę Wielkanocy i innych świąt ruchomych całego roku.

[ese1]

my swiwtujemy je w tradycji polsko-francuskiej...
polskiej, czyli kosciol i wypisanie odpowiedniej formuly na drzwiach
francuskiej: przygotowanie specjalnego ciasta drozdzowego i umieszczenie w nim porcelanowych figurek. Kto znajdzie krola?

[luccio1]

No i były kolędy, których także w domu nie śpiewało się wcześniej, aż dopiero na Trzech Króli:
"Mędrcy Świata";
"Bóg się rodzi, Gwiazda wschodzi, Trzej królowie od Wschodu...":
"Jakaż to Gwiazda błyszczy na Wschodzie...";
"O Mili Królowie, a skąd to idziecie...".

(Podobnie zresztą w "swoim czasie", a nie wcześniej, wchodziła kolęda:
"Nowy Rok bieży, w Jasełkach leży, a Kto, Kto?...").

Pamiętam, że dawno temu w domu, odtwarzając - już po Wigilii, i potem w Święta - płytę z kolędami, należało wyłączyć "Mędrców Świata";
był to ostatni kawałek na stronie drugiej - kiedy dobiegało końca poprzedzające "Przystąpmy do Szopy...", trzeba było stać w gotowości przy adapterze i w odpowiedniej chwili, wtedy kiedy wypadała przerwa między nagraniami, zdjąć ramię - ręcznie, żadnych automatów u nas wtedy jeszcze nie było... Jakie to były emocje, gdy się miało 8-9 lat...

[luccio1]

I jeszcze mały off-top:

Korelacja kalendarza juliańskiego z gregoriańskim (czyli "ruskiego" z "polskim") wygląda już od kilkudziesięciu lat, i potrwa jeszcze trochę, w taki sposób, że na "naszych" Trzech Króli Bracia Rusini obchodzą swoją Wigilię Bożego Narodzenia.

W dawnych, dobrych czasach II RP na całym naszym Południowym Wschodzie - włącznie z jego metropolią: Lwowem, ferie szkolne bożonarodzeniowe jak się zaczynały 21-22 grudnia, tak się kończyły 15-16 stycznia (14/15 stycznia - to z kolei u Rusinów tzw. "Stary Nowy Rok" - czyli Nowy Rok wedle starego kalendarza...).

Mala poprawka.

[sadosia75]

Nie Rusini a Prawoslawni.
Kalendarz julianski obowiazuje w cerkwi prawoslawnej. Nie w cerkwi Rosyjskiej.
Okreslenie " ruski kalendarz " itp jest obrazliwym okresleniem gdyz osoby wyznania prawoslawnego nazywa sie rosjanami a przeciez prawoslawni mieszkaja tez i np. w polsce.
Nikt nie pisze kalendarz polski w odniesieniu do kalendarza gregorianskiego. i tak samo powinno byc w odniesieniu do kalendarza julianskiego. jest to kalendarz swiat prawoslawnych, nie rosyjskich.

Wyjaśnienie

[luccio1]

Chodziło mi cały czas o Rusinów/Ukraińców
(według tej drugiej nazwy zaczęli się samookreślać nie wcześniej, niż pod koniec XIX w., przy czym owo samookreślenie bierze początek nie skąd inąd, jak z ziem polskich zaboru austriackiego, ściślej: Małopolski Wschodniej, bądź - jak kto woli - Galicji Wschodniej).

Przeciwstawienie: "kalendarz polski" - "kalendarz ruski" było stosowane na tamtych ziemiach powszechnie, podobnie jak i inne przeciwstawienie:
"ksiądz polski" = kapłan katolicki obrządku łacińskiego;
"ksiądz ruski" = kapłan katolicki obrządku grekokatolickiego (zwanego przed rozbiorami obrządkiem unickim).

Tak mówiła jeszcze moja Babcia. Dodając, że nikt po żadnej z obu stron nie widział w tych określeniach niczego deprecjonującego.

Poza tym grekokatolicy jak najbardziej obchodzą Święta według kalendarza juliańskiego. Z własnego pobytu we Lwowie w styczniu 1996 zapamiętałem: styczeń to miesiąc, w którym nie ma kiedy pracować: Wigilia Bożego Narodzenia 6 I; potem 7, 8, 9 I Boże Narodzenie; potem 14-15 I "Stary Nowy Rok" (a Sylwestra obchodzą swoją drogą! - wraz z nami); w końcu 23 I Jordan - i dzień wcześniej 22 I święto państwowe: Dzień Zjednoczenia Ziem Ukraińskich. (No i żadnego z tych świąt nie da się obchodzić "na sucho"...).
Pół stycznia, zamiast siedzieć w archiwum nad źródłami historycznymi, miałem (nie z własnej inicjatywy) wolne - na poznawanie Miasta (czego sobie zresztą nie krzywdowałem).

[sadosia75]

Kiedys a i owszem tak bylo. Obecnie nazywanie kalendarza czy swiat obchodzonych wg kalendarza julianskiego "ruskimi" jest delikatnie mowiac obraza.
Juz sam fakt, ze uzywa sie okreslenia ruski a nie rosyjski wzbudza w rosjanach duze poruszenie.
a nazywanie swiat prawoslawnych ruskimi jest "nie ladne" to tez dosc delikatnie
chodzi mi o sam fakt uszanowania badz tez podkreslenia wiary. nie ma wiary rosyjskiej. jest wiara prawoslawna,ktora w rosji jest wiara dominujaca.zaden rosjanin nie powie, ze jego wiara jest ruska a prawoslawna. sa z tej wiary bardzo dumni i starannie dbaja o to, zeby nie przeinaczac nazw, dbaja o poprawnosc jezykowa itp. tak jak katolicyzm w polsce. dlatego tez nie mowi sie wiara polska lecz wiara katolicka.
i tak samo nie powinno mowic sie ( smiechem piszac ale jednak dla wlasnego dobra ) wiara,kalendarz,swieta ruskie.
a wiara,kalendarz,swieta prawoslawne
to tak tylko w temacie okreslen.

Co do swietowania w styczniu
No niestety ale masz racje. caly miesiac spedza sie na swietowaniu, czesto gesto jest to swietowanie bogate w wodke. i czego gesto to swietownie trwa nie jeden dzien tak jak w kalendarzu jest to oznaczone a kilka dni.
jest to pewnego rodzaju urok tego typu miejsc.
tak jak z weselem prawoslawnym. w dawnych czasach takie wesele trwalo tyle ile goscie wytrzymali. a wytrzymywali uwierzcie mi na slowo naprawde dlugo. pamietam wesele swojej cioci. jak zaczelo sie w piatek tak dwa tygodnie trwalo. a gosci przybywalo nigdy nie ubywalo. az wreszcie spadl snieg i goscie sie rozeszli.
Dzis te wesela trwaja gora trzy dni. al nadal znajduja sie chetni goscie na swietowanie zaslubin w :starym stylu:

[andrzej585858]

sadosia75 napisała:


> i tak samo nie powinno mowic sie ( smiechem piszac ale jednak dla wlasnego dobr
> a ) wiara,kalendarz,swieta ruskie.
> a wiara,kalendarz,swieta prawoslawne
> to tak tylko w temacie okreslen.
>
Funkcjonował jeszcze dodatkowy podział - używano jeszcze określenia święta ukraińskie w odniesieniu do wiernych obrządku greko-katolickiego.
Na szczęście powyższe określenia odchodzą już w niebyt. Tak się składa iż mieszkam w miejscowości w której na skutek powojennych przesiedleń - mieszkają obok siebie zarówno katolicy jak i prawosławni i greko-katolicy, czego skutkiem jest przykładowo to, że w mojej rodzinie wszystkie trzy gałęzie chrześcijaństwa są obecne i nie pamiętam żeby kiedykolwiek padało określenie ruska czy też ukraińska wiara.
Ekumenizm na samym dole ma się całkiem nieźle - gdyż jest on praktycznie stosowany.

[wickedwoman]

z tego co ja dowiedziałam się podczas kazania w owym dniu, pisze się C+M+B czyli Chryste pobłogosław ten dom
przy czym znaki plus to krzyżyki a nie arytmetyka
imiona królów to tylko tradycja ludowa i zbieżność-pokrywa się to z informacjami w necie

[verdana]

A od XIX wieku juz trochę czasu minęło i cos jednak chyba się zmieniło. Może warto by to uwzględnić.

[aka21]

Z tego co wiem, to orszak warszawski jest większą imprezą i obejmuje nie tylko szkoły sternika, ale wszystkich chętnych
W Krakowie też w najbliższym roku jest planowany taki orszak i mam nadzieję, że wszystko pójdzie z planem i się odbędzie. Szczegółów nie znam...jeszcze

[luccio1]

Z tradycji "domowej" podrzucam jeszcze jedno, co zapamiętałem:
był to pierwszy termin, po którym można było i "wypadało" rozbierać drzewko (zwłaszcza, jeśli to był świerk i powietrzu wysuszonym przez kaloryfery zaczynały lecieć z niego igły za lada dotknięciem).
My mieliśmy zawsze jodłę - i zawsze trwała do Matki Boskiej Gromnicznej, a czasami i dłużej, omal do Popielca...

[matizka]

Ja wolę K+M+B, bo mi się wydaje takie bardziej polskie...

A na pewnych drzwiach widziałam ostatnio coś co mnie bardzo rozbawiło
K+M+B = 2011

[twoj_aniol_stroz]

Wszak matematyka królową nauk jest