Dominus Iesus

[philosophus]

Są momenty na tym forum, w których gotuje mi się płyn mózgowo-rdzeniowy. Z
jednej strony złość, z drugiej bezsilność. Na szczęście dzięki naszemu Panu
szybko te uczucia odchodzą i wraca wszystko do porządku. Tak było i tym
razem - Pismo studzi ostry język, więc nie będzie tu polemiki z mojej strony.
Podam tylko parę wypowiedzi dla tych, którzy tematu nie znają jak i dla tych,
którzy czytali go po n-razy od deski do deski.

Wypowiedzi te są oficjalnymi stanowiskami grup setek teologów protestanckich
i nie tylko.

Stanowisko Kościoła Zielonoświątkowego

[philosophus]

DOMINUS IESUS - komentarz Kościoła Zielonoświątkowego do deklaracji Kongregacji
do Spraw Nauki Wiary Kościoła Rzymsko- Katolickiego

Jak na ogół wiadomo, początek współczesnego ruchu ekumenicznego jest związany z
Międzynarodową Konferencją Misyjną w Edynburgu (1910 r.). Jej celem była
jedność chrześcijańskich wysiłków w celu ewangelizacji świata "w ciągu jednego
pokolenia". Po 10 latach nastąpiło tzw. przewartościowanie misji. Stwierdzono,
że jej celem nie powinno być nawrócenie, lecz pomoc wyznawcom innych religii
odkryć wszystko, co najlepsze w ich własnych tradycjach. Ten pogląd jest nadal
reprezentowany przez liberalny protestantyzm związany ze Światową Radą
Kościołów, a także w wielu przypadkach przez rzymski katolicyzm, czego
jaskrawym przykładem było międzyreligijne spotkanie w Asyżu, którego
gospodarzem był Jan Paweł II, a również ceremonie buddyjskie swego czasu w
kościele Św. Marcina w Warszawie. I zdarzało się, że czasem inne religie były
przez hierarchię rzymskokatolicką życzliwiej traktowane niż np. ewangelikalny
protestantyzm. Ostatnia rzymskokatolicka deklaracja chce to naprawić. Ale znów
idzie za daleko ogłaszając denominację rzymskokatolicką (określenie ks. abp.
Alfonsa Nossola) za jedynozbawczą w chrześcijaństwie i zaprzeczając istnieniu
wszystkich elementów Kościoła Chrystusowego w protestantyzmie i prawosławiu.

Przedstawiając więc nasze stanowisko wobec watykańskiej deklaracji Dominus
Jesus należy stwierdzić, co następuje: Solus Christus? Tak. Sola Roma? Nie.

ks. Edward Czajko, Kościół Zielonoświątkowy w Polsce

Stanowisko Kościoła Prawosławnego

[philosophus]

Komentarz Kościoła Prawosławnego do deklaracji "DOMINUS JESUS"

Deklaracja Dominus Jesus o jedności i powszechności zbawczej Jezusa Chrystusa i
Kościoła została wydana przez Kongregację Nauki i Wiary, aby "ponownie
przedstawić naukę wiary katolickiej... i wskazać pewne podstawowe problemy...
oraz odeprzeć określone poglądy błędne i dwuznaczne" (por. § 3) Poza tym w
Deklaracji sformułowany został negatywny stosunek Kościoła rzymskokatolickiego
do innych Kościołów i religii. Sprzeciwia się ona pluralizmowi de jure (czyli
jako zasady) (§ 4), który jest we współczesnym świecie oczywistym. Powstaje
pytanie, czy Deklaracja pragnie cofnąć do czasów średniowiecza stosunek
Kościoła rzymskokatolickiego do innych religii? Autorzy starają się
zaprezentować tezy zawarte w Deklaracji w formie ciągłości dogmatycznej i
wierności starożytnej ortodoksji, powołując się na Pismo Święte oraz na Ojców
Kościoła (św. Atanazy Wielki, św. Ireneusz z Lyonu, Św. Justyn, św. Cyprian,
Św. Leon Wielki) oraz orzeczenia Soborów Powszechnych (Konstantynopol 381,
Chalcedon 451 ). Należy tu jednak zaznaczyć, że Deklaracja zaczyna się
znaczącym błędem faktograficznym. Otóż już na wstępie cytując tekst Credo
Niceo - Konstantynopolskiego (§ 1), z powołaniem się na Sobór
Konstantynopolitański I, umieszczono w nim Filioque. Tekst soborowy Credo nie
miał tego późniejszego dodatku, który fałszuje słowa Chrystusa z Ewangelii Św.
Jana "który od Ojca pochodzi" (15,26), gdyż tekst Credo odwołuje się w tym
artykule do Pisma Swiętego. Należy też przypomnieć, że zakaz dokonywania zmiany
w Credo zawarty jest w I kanonie Soboru Konstantynopolskiego I i w 3 kanonie
Soboru Efeskiego.

Zawarta w Deklaracji teza o istnieniu jedynie w Kościele rzymskokatolickim
jedynego Kościoła Chrystusa (§ 4, 16, 17) bazuje na błędnej interpretacji
terminu "katolicki", który zgodnie z etymologią i tradycją Kościoła
oznacza "według całości", a nie "powszechny". Znamienne jest to, że Deklaracja
zawłaszcza określenie "Kościół katolicki" wyłącznie do Kościoła
rzymskokatolickiego. Kościołami katolickimi są również Kościół prawosławny,
Kościoły przedchalcedońskie. (W podobny sposób zawłaszczono również
pojęcie "stolicy apostolskiej" określając nim wyłącznie biskupstwo Rzymu
podczas gdy oznacza ono każde biskupstwo założone przez Apostoła). Deklaracja
głosi "historyczną ciągłość - zakorzenioną w sukcesji apostolskiej - jedynie
pomiędzy Kościołem założonym przez Chrystusa i Kościołem katolickim" (§ 167,
17). Należy tu podkreślić, że podobna ciągłość historyczna istnieje w Kościele
prawosławnym i Kościołach przedchalcedońskich ( dyskusyjną pozostaje kwestia,
czy sukcesja dotyczy osób (§ 16), czy też całego Kościoła). Deklaracja
ogranicza pełnię prawdy i łaski do Kościoła rzymskokatolickiego.
Sformułowania "Kościół Chrystusowy pomimo podziału chrześcijan nadal istnieje w
pełni jedynie w Kościele katolickim" (§ 16), czy też, "istnieje zatem jeden
Kościół Chrystusowy, który trwa w Kościele katolickim rządzonym przez Następcę
Piotra i biskupów w łączności z nim" (§ 17), świadczą o tym wyraźnie. Czy ma
oznaczać, że sakramenty udzielane w Kościele prawosławnym dają jedynie
cząstkową łaskę? W tych stwierdzeniach Deklaracja odwołuje się do tezy, ze
Kościół Chrystusowy "trwa w Kościele katolickim rządzonym przez Następcę Piotra
i przez biskupów w łączności z nim" (§ 17). Kościół prawosławny i Kościoły
chrześcijańskie odrzucają twierdzenie, że prymat "Biskup Rzymu posiada
obiektywnie z ustanowienia Bożego i sprawuje go nad całym Kościołem" (§ 17).
Biskup Rzymu nie sprawował w pierwszym tysiącleciu żadnej jurysdykcji nad
czterema patriarchatami na Wschodzie (Konstantynopol, Aleksandria, Antiochia,
Jerozolima), ani też nikt nie uważał biskupa Rzymu za nieomylnego w sprawach
wiary i moralności Nieomylność przysługiwała jedynie Soborom Powszechnym, o ile
nastąpiła recepcja ich orzeczeń. Fakty te zmuszają do zastanowienia się nad
kwestią, czy Kościół rzymskokatolicki posiada pełnię prawdy?Deklaracja powtarza
tezę Soboru Watykańskiego II (Dekr. Unitatis redintegratio,3), że Kościoły nie
posiadające wspólnoty z Kościołem rzymskokatolickim "podlegają brakom" (§ 17).

Misją Kościoła jest zbawienie człowieka przez łaskę (także w sakramentach),
wiarę i życie godziwe. Jakież więc "braki" występują w Prawosławiu, skoro
wszystkie te znamiona spełnienia misji są w nim obecne? Jeżeli natomiast
Deklaracja uważa, że "brakiem" jest nie uznawanie przez
Prawosławie "katolickiej nauki i prymacie Biskupa Rzymu" ( § 17), czy też
innych jednostronnie ogłoszonych przez Kościół rzymskokatolicki dogmatów
opartych o teologię scholastyczną, a nie o consensus Ojców Kościoła, to nie
tylko nie jest to "brak", ale zachowanie ortodoksyjnej wiary. W tych
jednostronnych sformułowaniach oraz w obcym tradycji patrystycznej pojęciu ex
opere operato (§ 21) widać, że Deklaracja jest krokiem do tyłu w porównaniu z
Soborem Watykańskim II i innymi próbami oczyszczenia teologii
rzymskokatolickiej ze scholastycznych naleciałości.

W Deklaracji mamy do czynienia z odwołaniem się przede wszystkim do rzymskiej,
a nie powszechnej ortodoksji chrześcijańskiej, co być może wynika z samego
określenia "Kościół rzymskokatolicki", w którym nacisk położony jest właśnie na
rzymską, a nie ogólnochrześcijańską interpretację prawd wiary. W rozdziale IV
Deklaracji zatytułowanym Jedyność i jedność Kościoła (§ 17) znajdujemy wiele
kontrowersyjnych sformułowań dotyczących eklezjologii. Twierdzenie, że "Kościół
Chrystusowy pomimo podziału chrześcijan nadal istnieje w pełni jedynie w
Kościele katolickim", natomiast w innych Kościołach są tylko co
prawda "liczne", ale jedynie "pierwiastki uświęcenia i prawdy" budzi sprzeciw
nie tylko teologów prawosławnych. Tym bardziej, że Deklaracja podkreśla,
iż "Liczne pierwiastki uświęcenia i prawdy" znajdują się w innych Kościołach
a "ich moc pochodzi z samej łaski i prawdy powierzonej Kościołowi katolickiemu"
( § 16). Tak sformułowana eklezjologia sprowadza patrystyczną formułę św.
Cypriana "extra ecclesiam nulla salus" do zasady "poza Kościołem
rzymskokatolickim nie ma zbawienia". Ten ekskluzywizm soteriologiczny i
przedstawione w tym rozdziale rozwiązania wiążą się ze stosowaniem błędnej
eklezjologii, niezgodnej z eklezjologią Nowego Testamentu, głoszącą istnienie
Kościołów lokalnych, których wspólnota odbija życie trynitarne samego Boga.

Eklezjologia Deklaracji, podkreślająca prymat papieża, oznacza zakwestionowanie
zasady soborowości w życiu Kościoła, która jest wyprowadzana przez
prawosławnych z współistotności Osób Trójcy Świętej. Obrazuje to 34 kanon
apostolski: "Biskupi wszelkiego narodu powinni mieć pierwszego wśród nich i
uznawać go jako głowę; nie mogą nic czynić, co by przewyższało ich władzę, bez
rozpatrzenia danej sprawy przez niego. Każdy może czynić tylko to co dotyczy
jego diecezji i miejscowości do niej należących. Ale i pierwszy niech nic nie
czyni bez rozpatrzenia przez wszystkich. A w ten sposób osiągnięta zostanie
jednomyślność i będzie sławiony Bóg przez Pana w Duchu Świętym, Ojciec i Syn i
Duch Święty". Kościół prawosławny również mówi o sobie, że jest "jedynym
Kościołem Chrystusa". Powołuje się przy tym na fakt nienaruszalnej tradycji,
którą zachował na przestrzeni wieków. Głosząc prawdę o jedyności Kościoła
prawosławnego, nie wyrokuje o eklezjologii innych Kościołów. Zapoznając się z
Deklaracją mimowolnie nasuwają się pytania czy zmieni ona dotychczasowy
stosunek Kościoła rzymskokatolickiego do dialogu z innymi Kościołami
chrześcijańskimi i innymi religiami? Jak Kościół rzymskokatolicki pojmuje
ekumenizm i dialog z innymi chrześcijanami i religiami? Czy Kościół
rzymskokatolicki uczestnicząc w dialogach pragnął dążyć do jedności, czy też
pragnął zgodnie z reprezentowaną przez siebie eklezjologią, przyłączyć
wszystkich do jedności z bi

Stanowisko Kościoła Prawosławnego cd

[philosophus]

Uzupełnienie brakującego fragmentu (cały akapit):

Eklezjologia Deklaracji, podkreślająca prymat papieża, oznacza zakwestionowanie
zasady soborowości w życiu Kościoła, która jest wyprowadzana przez
prawosławnych z współistotności Osób Trójcy Świętej. Obrazuje to 34 kanon
apostolski: "Biskupi wszelkiego narodu powinni mieć pierwszego wśród nich i
uznawać go jako głowę; nie mogą nic czynić, co by przewyższało ich władzę, bez
rozpatrzenia danej sprawy przez niego. Każdy może czynić tylko to co dotyczy
jego diecezji i miejscowości do niej należących. Ale i pierwszy niech nic nie
czyni bez rozpatrzenia przez wszystkich. A w ten sposób osiągnięta zostanie
jednomyślność i będzie sławiony Bóg przez Pana w Duchu Świętym, Ojciec i Syn i
Duch Święty". Kościół prawosławny również mówi o sobie, że jest "jedynym
Kościołem Chrystusa". Powołuje się przy tym na fakt nienaruszalnej tradycji,
którą zachował na przestrzeni wieków. Głosząc prawdę o jedyności Kościoła
prawosławnego, nie wyrokuje o eklezjologii innych Kościołów. Zapoznając się z
Deklaracją mimowolnie nasuwają się pytania czy zmieni ona dotychczasowy
stosunek Kościoła rzymskokatolickiego do dialogu z innymi Kościołami
chrześcijańskimi i innymi religiami? Jak Kościół rzymskokatolicki pojmuje
ekumenizm i dialog z innymi chrześcijanami i religiami? Czy Kościół
rzymskokatolicki uczestnicząc w dialogach pragnął dążyć do jedności, czy też
pragnął zgodnie z reprezentowaną przez siebie eklezjologią, przyłączyć
wszystkich do jedności z biskupem Rzymu? W sytuacji kiedy ekumenizm i
bilateralne dialogi teologiczne przeżywają kryzys, Deklaracja Dominus Jesus z
pewnością nie ułatwi dialogu ekumenicznego na progu trzeciego tysiąclecia
chrześcijaństwa.

Kancelaria Prawosławnego Metropolity Warszawskiego i całej Polski. 22.IX.2000.

Stanowisko Kościoła Ewangelicko-Augsburkiego

[philosophus]

Stanowisko konferencji Biskupów Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP w
sprawie deklaracji "DOMINUS IESUS"

Biskupi Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP zapoznali się z deklaracją
Kościoła Rzymskokatolickiego "Dominus Iesus" i stwierdzili, że jest ona
dokumentem wyrosłym z wewnętrznych problemów Kościoła Rzymskokatolickiego,
skierowanym przede wszystkim do Jego członków. Tym niemniej z uwagi na
poruszoną w dokumencie problematykę, wszyscy ludzie dobrej woli, a przede
wszystkim chrześcijanie Kościołów prowadzących dialog ekumeniczny z Kościołem
Rzymskokatolickim,mają prawo ustosunkować się do niego.

Biskupi wyrazili zdziwienie faktem ukazania się deklaracji w roku wielkich
ekumenicznych nadziei, jakim jest rok jubileuszu 2000-lecia wcielenia się Syna
Bożego, Jezusa Chrystusa, i wyrazili opinię, iż dokument godzi w dość dobry
klimat obchodów oraz każe postawić pełne niepokoju pytanie o przyszłość dialogu
ekumenicznego. Roszczenie sobie prawa jednego z podmiotów dialogu do
wyłączności w kwestiach tak zasadniczych, jak zbawienie, staje się przedmiotem
naszej głębokiej troski i modlitwy przyczynnej.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP przypomina, że luteranie byli jednymi z
prekursorów ruchu ekumenicznego, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Cel
dialogu widzimy jednak w dążeniu do jedności Kościoła w pojednanej
różnorodności. Wierząc w jeden święty, powszechny i apostolski Kościół
uznajemy, że Kościół Jezusa Chrystusa na ziemi nie jest identyczny z jednym
tylko Kościołem wyznaniowym. Dotychczasowe wysiłki Jana Pawła II na rzecz
jedności chrześcijan przyjmujemy z szacunkiem i przekonaniem, że nie jesteśmy
tylko tymi, których do czasu inni tolerują - gdyż "tolerancja to za mało, cóż
to za bracia, którzy się jedynie tolerują" - lecz że wspólnie w miłości
dojrzewamy do przekonania, iż wszyscy jesteśmy jedynie grzesznikami
usprawiedliwionymi darmo dla zasługi Chrystusa. Z uwagą odnosimy się do
chrystocentrycznych wypowiedzi o zbawieniu jedynie w Jezusie Chrystusie i o
pełni objawienia, zawartego w Piśmie Świętym, którym dokument "Dominus Iesus"
poświęca wiele miejsca.

Biskupi luterańscy stwierdzają, że bacznie będą przyglądać się pracom powołanej
wraz z Kościołem Rzymskokatolickim komisji do spraw dialogu w przekonaniu, że
jej prace toczyć się będą bez obciążeń, w szczerości i prawdzie, przynosząc
rezultaty, tak bardzo potrzebne nie tylko obydwu stronom, lecz przede wszystkim
sprawie wspólnego chrześcijańskiego świadectwa wobec świata.

Warszawa, dn. 7 września 2000 r.

Stanowisko Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego

[philosophus]

Oświadczenie Rady Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP w sprawie
deklaracji "DOMINUS IESUS"

Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP wyraża swoje zaskoczenie I ubolewanie
opublikowanym dokumentem Kongregacji Nauki Wiary Kościoła Rzymskokatolickiego
pt. Dominus Iesus mówiącym o jedności i powszechności zbawczej Jezusa Chrystusa
I Kościoła.

Dokument ten znacznie odbiega od dotychczasowego nauczania i działań
ekumenicznych papieża Jana Pawła II. Deklaracja pogarsza atmosferę współpracy
ekumenicznej, rani nasze chrześcijańskie uczucia, godzi w prawdy wynikające z
Pisma Świętego. Opublikowana w roku jubileuszowym stoi w sprzeczności z
dążeniami ekumenicznymi u progu nowego tysiąclecia, nie proponując nic
konstruktywnego w dziedzinie rozwijania dalszej współpracy ekumenicznej.

Kościół Ewangelicko-Metodystyczny jest częścią Kościoła powszechnego, którego
głową jest Chrystus i po partnersku traktuje wszystkie Kościoły, w tym Kościół
Rzymskokatolicki. Ochrzczeni w Jezusa Chrystusa przynależymy do powszechnego i
apostolskiego Kościoła.

Wyznajemy, że Kościoły i Wspólnoty chrześcijańskie przynależą do tego samego
ciała Chrystusa, jeśli stoją na gruncie Ewangelii. Obce jest nam utożsamianie
jednej struktury eklezjalnej z Kościołem powszechnym. Wierzymy, że Kościół jako
społeczność wszystkich prawdziwie wierzących i pozostających pod przywództwem
Chrystusa jest jednym świętym, powszechnym i apostolskim Kościołem.

Rada Kościoła Ewangelicko Metodystycznego w RP

Stanowisko Kościoła Zborów Chrystusowych

[philosophus]

Komentarz Kościoła Zborów Chrystusowych do deklaracji "DOMINUS IESUS"

Watykańska Deklaracja Dominus Iesus jest dokumentem, który kolejny raz
przypomina o napięciu pomiędzy tym, co duchowe - pochodzące od Boga, a tym, co
człowiecze - ograniczone ludzkimi wyobrażeniami, strukturą (w tym przypadku
Kościoła rzymskokatolickiego)i niedoskonałością działania, choć zapewne
wynikającego z pobożnych pobudek.

Gdy chodzi o kwestię zbawienia człowieka, zawsze trzeba pamiętać, że norma
zawarta jest w Piśmie Świętym. Na podstawie Pisma chrześcijanie mają jasne
przesłanie, że: 1) Wszyscy ludzie są równi przed Bogiem Stwórcą i każdemu dane
jest żyć na ziemi z Jego błogosławieństwem, ...bo słońce jego wschodzi nad
złymi i dobrymi i deszcz pada na sprawiedliwych i niesprawiedliwych (Mt. 5,45).
Z tej równości ludzi wynika równość praw i obowiązków wszystkich żyjących na
ziemi. Aż tyle i tylko tyle. 2) Jest tylko jeden Bóg i jedna droga zbawienia.
Poza Chrystusem nie ma zbawienia. I nie jest dopuszczalne, by chrześcijanie -
kierując się uprzejmością wobec innych przekonań - mogli twierdzić, że inne
religie mogą być pewną możliwą drogą zbawienia, związaną w jakikolwiek sposób z
wyznaczoną przez Bożego Syna Jezusa Chrystusa, a "teologia współczesna ma
badać, czy i w jaki sposób także postacie i pozytywne elementy innych religii
mieszczą się w Bożym planie zbawczym". 3) W Jezusie Chrystusie dana jest
każdemu człowiekowi szansa zbawienia. Każdy, kto w Niego wierzy, ma żywot
wieczny, należy do Chrystusa, a tym samym jest częścią Jego Kościoła (w sensie
globalnym) i nie ma znaczenia, do jakiej lokalnej wspólnoty wierzących człowiek
taki należy. Tak uczy Biblia i nie zmieni tego żaden dokument. Gdyby bowiem
Kościół Jezusa Chrystusa był hierarchiczną strukturą z Piotrem na czele apostoł
Paweł nie potrzebowałby w swoim nauczaniu używać tak wielu porównań: do
budowli, do ciała, do rodziny. Wystarczyłoby wskazać tę strukturalną
organizację. Ale takiej hierarchicznej struktury duchowe Ciało Jezusa Chrystusa
nigdy nie posiadało. Kościół bowiem należy do rzeczywistości duchowej, która
przejawia się w człowieczym życiu. Im bliżsi jesteśmy Boga, tym bardziej
jesteśmy w stanie prezentować światu duchową jedność Kościoła, również tę
organizacyjno-strukturalną, poprzez to, że okazujemy szacunek i miłość jedni
drugim. Niestety, podobnie jak lud Boży Starego Testamentu zawiódł w
prezentowaniu Bożej wielkości, chwały i miłości do świata, tak i my, lud Boży
Nowego Przymierza, zawodziliśmy i wciąż zawodzimy w okazywaniu światu jedności
z Naszym Panem, poprzez poddanie się Jego woli, wyrażonej w arcykapłańskiej
modlitwie: ... aby wszyscy byli jedno, jak Ty Ojcze we mnie, a Ja w tobie...
(J.17,21).

Dokument Dominus Iesus nie jest krokiem w stronę takiej jedności, ale też
rozliczne komentarze o nim nie wiodą w tę stronę. Kolejny raz my,
chrześcijanie, zawiedliśmy. Modlę się, aby tych kilka zdań nie było dolewaniem
oliwy do... Ufam, że tym razem Dobry Bóg uchroni nas od sporów, wrzawy i
niezgody. Dwa tysiące lat wystarczy, chyba jednak czegoś nauczyliśmy się. Ufam,
że w roku Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa Pan objawi, jak Eliaszowi, w
cichym powiewie Swoją obecność pośród Swojego ludu.

W imieniu Sekretariatu Kościoła Zborów Chrystusowych Pastor Bronisław Hury