Kościół a niewolnictwo

[ghost25]

Rozpoczynam nowy wątek o stosunku kościoła do niewolnictwa na przestrzeni
wieków tj.od początków chrześcijaństwa.Mam nadzieję,że w tej sprawie
wypowiedzą się apologeci chrześcijaństwa.

Już w pierwszym liście Pawła do Tymoteusza-6 - o niewolnikach nakazuje
chrześcijańskim niewolnikom,by służyli swoim prawowiernym panom,tym
gorliwiej,że ci ostatni są chrześcijanami.
Pierwszy list Piotra zaleca posłuszeństwo nawet wobec panów okrutnych
i każe cierpliwie znosić kary cielesne : "Domownicy bądżcie poddani
z wszelką bojażnią panom,nie tylko dobrym i łagodnym,ale i przykrym"
Tym nieszczęśnikom stawia się za wzór cierpiącego Jezusa.

W początkach chrześcijaństwa osładzano zniewolenie perspektywą rychłego
powrotu Jezusa.Ponieważ to nie nastąpiło,zaczęto głosić,że obowiązkiem
niewolnika jest pogodzenie się ze swym losem,i - wbrew treści Pisma
Świętego - mówiono,że zapowiedziane królestwo Boże urzeczywistni się
ale w zaświatach.

Na początku II-go wieku biskup Ignacy mówi:
- niewolnicy nie powinni domagać się,by ich wykupywanie z niewoli opłacano
ze wspólnej gminy chrześcijańskiej - "niechaj się nie puszą, lecz służą
jeszcze gorliwiej na chwałę Bożą,iżby Bóg mógł ich obdarzyć wspanialszą
wolnością.

Powstała w tej epoce Nauka dwunastu apostołów zaleca,aby niewolnicy odnosili
się do swoich panów,tak jak do Boga oraz okazywali "bojażń i pokorę"

Podobno wobec boga wszyscy ludzie są równi.Czy wg.chrześcijan też ?

Wypowiem się w następnych postach,teraz oczekuję na wasze opinie.

[vitmik]

niewolnicy tak czy srak byli lepiej traktowani przez chrzescijanskich panow niz
przez poganskich.wynikalo to z filozofii jaka wyznawali,czesto niewolnicy w
pierwszych latach chrzescijanstwa dostawali od swych panow wolnosc
panstwo koscielne nie mialo nigdy galer z galernikami-niewolnikami
kosciol nigdy nie budowal obozow i łagrów

Niewolnicy w dekalogu

[grgkh]

Dekalog:
────────────
IV
Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić.
Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia.
Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Pana, Boga twego. Nie możesz przeto w
dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani
twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który
mieszka pośród twych bram.
W sześciu dniach bowiem uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest
w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i
uznał go za święty
────────────
X
Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego
twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła,
ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego.
────────────
Wj 20:1-17(BT)
────────────

1) Niewolnicy byli traktowani przez Boga jako ludzie gorszej kategorii, bo Bóg
nie powiedział, że nie należy czynić ludźmi niewolnymi, lecz że nie należy
ich "źle" traktować. Bóg akceptuje sytuację, w której ludzi mają być
niewolnikami.
2) Jeśli Bóg tak mówił (brał niewolników w obronę), to znaczy, że NIE BYŁO
OCZYWISTE, że powinni być traktowani dobrze, że BYLI TRAKTOWANI przez wiernych
ŹLE - bez powodu Bóg by sobie "języka nie strzępił" podkreślając to aż w
dekalogu.

Jak widzisz z tych cytatów, Vitmik, już na wstępie się mylisz )).

[vitmik]

a myslalem ze to zydzi wymyslili dekalog...
cos takiego jak szabt nie istnieje w chrzescijanstwie,ale zachowam sobie twoj
post jak jakis filosemita zacznie medrkowac na innym forum.dam mu
kuksanca,hehehe

Niewolnicy we wspólnym dekalogu

[grgkh]

Czy Ty mnie masz za przedszkolaka?

> a myslalem ze to zydzi wymyslili dekalog...

> cos takiego jak szabt nie istnieje w
> chrzescijanstwie,ale zachowam sobie twoj
> post jak jakis filosemita zacznie medrkowac
> na innym forum.dam mu kuksanca,hehehe

Myślałeś? Nie "wiedziałeś", lecz "myślałeś"? Pewność siebie to podstawa w
takiej dyskusji.

Nie pisałem ani o chrześcijanach, ani o żydach - a jedynie o wspólnym ich Bogu,
który spłodził nieudaczny kodeks postępowania.
Czyżby chrześcijaństwo zrezygnowało z dekalogu jako fałszu?
Nie odwołuje się do niego?
Ich Bóg jest zupełnie innym Bogiem niż Bóg żydów?

Vitmik, masz braki w podstawach, uzupełnij wiedzę. No i czytanie ze
zrozumieniem też powinieneś poćwiczyć.

))

[vitmik]

no dobra,nie chce mi sie klocic bo to jest temat ciagnacy sie od poczatku
ludzkiej cywilizacji a udowadnianie czy zydzi,chrzescijanie i muzulmanie mieli
niewolnikow czy nie, i jak ich traktowali nie ma sensu, no bo nawet jesli tak
bylo to co z tego wynika dla ciebie i dla mnie?

[grgkh]

vitmik napisał:

> no dobra,nie chce mi sie klocic bo
> to jest temat ciagnacy sie od poczatku
> ludzkiej cywilizacji a udowadnianie
> czy zydzi,chrzescijanie i muzulmanie
> mieli niewolnikow czy nie, i jak ich
> traktowali nie ma sensu, no bo nawet
> jesli tak bylo to co z tego wynika dla
> ciebie i dla mnie?

Dwie rzeczy wynikają:

1) Myliłeś się i teraz wykręcasz kota ogonem udając, że nic nie było ))

2) Dwa wnioski, które podałem w pierwszym poście, a chyba je przeczytałeś,
zanim się wziąłeś za odpowiedź? )) Czy nie doczytałeś do końca?

"Dla mnie" z tego nie wynika nic, bo i tak uważałem, że religia jest nic nie
warta.
A dla Ciebie? Pewnie to, że i tak Cię ta sprzeczność do niczego nie przekona...
bo taka jest natura ludzi wierzących, jest im wszystko jedno, czy religia jest
logiczna, czy nie.
Kolejny raz potwierdziłeś jaki jesteś jako "wierzący".

[vitmik]

ile razy mam powtarzac ze biblia a w szczegolnosci stary testament sa dla
mniebajkami,mitami i alegoriami?
raz ja przeczytalem i mi wystarczy,nie bede sobie robil z mozgu smietnika.
dlaczego przypieprzacie sie do tej ksiegi a inne zostawiacie w spokoju choc
jest w nich jeszcze wiecej krwi,morderstw,gwaltow etc etc?

[vitmik]

aha i jeszcze jedno,jesli o mnie chodzi to nie mialbym nic przeciwko temu,zeby
trzy niewolnice,najlepiej mulatki doprowadzaly mnie do stanu uzywalnosci po
odbytej z nimi nocnej orgii. jestem sybaryta i bardzo podobalaby mi sie taka
sytuacja

[vitmik]

w dodatku jestem zepsuty do szpiku kosci i nie interesuje mnie,podkreslam nie
interesuje mnie w ogole co w tej sprawie mowi jakakolwiek religia.
oddzielam to co ludzkie od tego co boskie,cialo od ducha,idee od materii
czy to jasne?

[ghost25]

vitmik napisał:

> w dodatku jestem zepsuty do szpiku kosci i nie interesuje mnie,podkreslam nie
> interesuje mnie w ogole co w tej sprawie mowi jakakolwiek religia.
> oddzielam to co ludzkie od tego co boskie,cialo od ducha,idee od materii
> czy to jasne?


Oj,Vitmik znowu zacząleś ćpać.Nie mówisz na temat- otrząśniej się.
Zadałem pytanie jaka była rola kościoła w stosunku do problemu
społecznego jakim było niewolnictwo,szczególnie w kontekście creda
chrześcijaństwa.

[vitmik]

powinni bronic niewolnikow i walczyc o ich praw-tak powinno byc
a jak bylo? kazdy niech to oceni czy sie starali za malo czy wcale

Czy uznajesz zasady dekalogu?

[grgkh]

Sprawa sprowadza się nawet nie do tego "czy Ty go uznajesz", ale głównie do tego, że wypowiadasz się "na temat". Masz nań swoje zdanie. Twierdziłeś coś o tym niewolnictwie - ZAPRZECZAJĄC - nie pozostałeś obojętny.

Rozumiesz?

Odpowiedzialność za swoje słowa.

[chelseaa]

<< Podobno wobec boga wszyscy ludzie są równi.Czy wg.chrześcijan też ?>>>>

Niewolnicy a panowie
"A wy ,panowie , tak samo wobec nich postępujcie : zaniechajcie grożby ,
świadomi tego , że w niebie jest Pan zarówno ich , jak wasz , a u Niego nie ma
względy na osoby " (Ef 6,9)-
- pan niewolnika powinien traktować po bratersku ,jako "brata w Chrystusie
------------------------
natomiast niewolnik wypełniał swój chrześcijański obowiązek służąc swemu
panu jak Chrystusowi ( Ef 6,5-8)

-------------------------
" Nie ma już Żyda ani poganina , nie ma już niewolnika ani człowieka
wolnego , nie ma już mężczyzny ani kobiety , wszyscy bowiem jesteście kimś
jednym w Chrystusie Jezusie "
( Gal 3,28)
ważne "aby być nowym stworzeniem"

[ghost25]

część II-ga


Na zniesieniu niewolnictwa nie zależało wielu tzw.ojcom kościoła.

Ambroży w IV wieku - nazywa ludzi niewolnych darem bożym
Jan Chryzostom - obiecuje im lepszy los w zaświatach
Augustyn afirmuje niewolnictwo jako wynikające,jego zdaniem,z naturalnej
nierówności ludzi.

Niesprawiedliwość ujarzmienia jednych ludzi przez innych nie stanowi kwestii
także dla papieży,którzy muszą się bardziej liczyć z klasą posiadaczy,ale
i mieć wzgląd na własne majętności,bo coraz większy areał ziemi nie pozwala
się obejść bez niewolników.

Papież Stefan I w 257 roku opowiedział się za nienaruszalnością praw
własności,które przysługiwało" panom " i dostosował się do potrzeb klasy
posiadającej tym skwapliwiej,że sam się bogacił.

W 419 r na synodzie w Kartaginie pozbawił niewolników prawa do występowania
w sądzie.Póżniej było to przestrzegane.

Kościół nie położyl kresu okrutnemu karaniu niewolników.Przeciwnie państwo
chrześcijańskie narzuciło właścicielom niewolników nawracanie tych ostatnich
przy pomocy bata.

Kiedy gospodarka oparta na niewolnictwie okazała się zbyt kosztowna
i stopniowo dokonywawała się zmiana statusu ludzi niewolnych,którzy
stali się ludżmi przypisanymi do ziemi -( proces względnej humanizacji
ich warunków życia w społeczeństwie) Kościół posiadał niewolników
najdłużej i miał ich najwięcej,uniemożliwiał wyzwalanie ludzi niewolnych
co było restrykcją bez precedensu.Jako " dobro kościelne " niewolnicy
byli niezbywalni.

A wszystko to w imieniu Boga i z Bogiem wg.którego wszyscy ludzie
wobec Boga są równi.Prawda,że byli równi ? c.d.n.

Pierwsze zeznanie się liczy ;)

[grgkh]

Ty nie rozumiesz jednej ważnej kwestii - wiarygodności całej religii.

W dekalogu JUŻ jest boska akceptacja niewolnictwa, nierówności i ŻADNE
póżniejsze "zreflektowanie" się Boga, że chyba zrobił źle i, za pomocą
wysłannika na ziemię w ludzkiej osobie, chciałby "toto" naprawić nic nie
zmienia. Zapis jest. Słowo się rzekło. Boska nieomylność nie dopuszcza
błądzenia, więc ten pierwszy ruch jest NIEZACIERALNY.

Religia JEST niewiarygodna. Błąka się, szamocze, stęka... itd, itp ))

[ghost25]

Ty nie rozumiesz jednej ważnej kwestii - wiarygodności całej religii.



Dlaczego tak uważasz ? Czytałeś choćby to, co jest napisane w sygnaturce?
Nie chcę być złośliwy i pisać to, co ty mi napisałeś.Wiesz co piszesz ?
Nie czytałeś moich poprzednich postów na temat religii ?

[vitmik]

a to dobre,dwaj ateusze kłóca sie o interpretacje 10 przykazan, ktore ja,teista
uznaje za wymyslone bajki. ale chodzi o dyskusje i to jest dobre

[ghost25]

vitmik napisał:

> a to dobre,dwaj ateusze kłóca sie o interpretacje 10 przykazan, ktore ja,teista
>
> uznaje za wymyslone bajki. ale chodzi o dyskusje i to jest dobre


Po pierwsze to się nie kłócimy,po drugie zdecyduj się kim w końcu
jesteś,raz piszesz,że jesteś gnostykiem teraz piszesz, że jako
teista...... itd.
Zapoznaj się z tymi pojęciami,bo się pogubiłeś.Dodatkowo przypomnij
sobie co to znaczy deizm,panteizm.

[vitmik]

gnostyk musi byc teista ,to logiczne
teista wierzy w jakas tam sile sprawcza zwana bogiem nie interesujac sie
dogmatami
deista w boga ktory stworzyl wszechswiat ale sie nim nie interesuje,czyli w
gruncie rzeczy tez jest teista
panteista uznaje swiat,kosmos wszechswiat nature za boga
a gnostyk szuka boga takiego jakiego sobie wymarzyl
ateisci tez maja marzenia,prawda?

[chelseaa]

www.rumburak.friko.pl/ARTYKULY/religia/biblijny_punkt/niewolnictwo_a_bog.php

[ghost25]

chelseaa napisała:

>
> <a
href="www.rumburak.friko.pl/ARTYKULY/religia/biblijny_punkt/niewolnictwo_a_bog.php"
target="_blank">www.rumburak.friko.pl/ARTYKULY/religia/biblijny_punkt/niewolnictwo_a_bog.php</a>



Chelseaa - nie korzystam z tego linku.

[chelseaa]

ghost25 napisał:
Chelseaa - nie korzystam z tego linku.

----
dlaczego ?

[ghost25]

vitmik napisał:

> gnostyk musi byc teista ,to logiczne
> teista wierzy w jakas tam sile sprawcza zwana bogiem nie interesujac sie
> dogmatami
> deista w boga ktory stworzyl wszechswiat ale sie nim nie interesuje,czyli w
> gruncie rzeczy tez jest teista
> panteista uznaje swiat,kosmos wszechswiat nature za boga
> a gnostyk szuka boga takiego jakiego sobie wymarzyl
> ateisci tez maja marzenia,prawda?
>



Gnostycyzm z greckiego=poznanie.Kierunek religijno-filozoficzny
powstały w II-III w,na wschodzie ces.rzymskiego,łączący elementy
chrześcijaństwa,filozofii hellenistycznej i religii wschodnich.


Typ teozofii opierający się na gnozie,obejmującej sestemy i prądy filoz-relig.
różnych kultów wczesnego i póżnego chrześć.o charakterze mistycznym
ezoterycznym,usiłujących poznać tajemnice wiary na drodze spekulacji filozof.



Gnoza=poznanie w filozofii hellenistycznej wiedza tajemna dostępna
tylko wybranym mająca stanowić środek osiągnięcia zbawienia
- sposób myślenia charakterystyczny dla filozofii okresu cesarstwa
rzymskiego,w którym próbowano łączyć rozum z wiarą



Teizm = bóg od greckiego (theos) pogląd filozoficzno-religijny uznający
poza i ponad przyrodą jedynego odobowego boga (monoteizm) będącego
stwórcą świata i rządzącego nim.


Deizm kierunek filoz.-teolog oraz stanowisko światopoglądowe,powstały
w okresie óświecenia,uznający boga za stwórcę i prawodawcę,ale odrzucający
wiarę w bezpośrednie kierownictwo światem przez Boga,wiarę w cuda
i objawienie.

Teraz określ się kim w końcu jesteś.

A dyskusja miała być o roli kościoła w stosunku do problemu społecznego
jakim było niewolnictwo ? W dalszym ciągu oczekuję na polemikę szczególnie
ze strony apologetów chrześcijaństwa.

[vitmik]

jestem deista chcacym zostac gnostykiem

nie interesowalo mnie nigdy jak chrzescijanstwo odnosilo sie i odnosi do
niewolnictwa wiec w tej sprawie nie zabieram juz glosu

[ghost25]

vitmik napisał:

> jestem deista chcacym zostac gnostykiem
>
> nie interesowalo mnie nigdy jak chrzescijanstwo odnosilo sie i odnosi do
> niewolnictwa wiec w tej sprawie nie zabieram juz glosu



No widzisz - mówiłem ci nie ćpaj.Bez obrazy.

[vitmik]

kurde,nie wiem o co ci chodzi z tym moim rzekomym ćpaniem.
co bym wypisywal gdybym naprawde cos zazywał? strach sie normalnie bać.

[ghost25]

vitmik napisał:

> kurde,nie wiem o co ci chodzi z tym moim rzekomym ćpaniem.
> co bym wypisywal gdybym naprawde cos zazywał? strach sie normalnie bać.


Nie bój się niczego - żartuję.

[grgkh]

Chyba nie zauważyłeś, że to nie dla Ciebie odpowiedź.

[ghost25]

grgkh napisał:

> Chyba nie zauważyłeś, że to nie dla Ciebie odpowiedź.


Wybacz mi,jestem trzeżwy jak bóbr.Może najlepiej jest odpowiadać cytując
wtedy wiadomo komu się odpowiada.

[kapitan.kirk]

Ewolucja stosunku Kościoła do niewolnictwa postępowała mniej więcej w tym samym
tempie co ewolucja społeczeństw - od jego akceptacji jako pewnej normy
kulturowej (w przypadku Kościoła z zaleceniem, by niewolników traktować "jak
braci") do zdecydowanego zakazu. Przecież jeszcze w XIX w wielu państwach
będących w ówczesnej czołówce demokracji niewolnictwo było legalne.
Pzdr

[chelseaa]

ghost pisze :Na zniesieniu niewolnictwa nie zależało wielu tzw.ojcom kościoła.
( ...)
dlaczego ghost jesteś taki jednostronny , piszesz tylko to co potwierdza
Twoje uprzedzenie wobec KK ?
Przecież byli tacy w przeszłości , którzy zdecydowanie potępiali niewolnictwo
np. papież Paweł III , Grzegorz XVI , Leon XIII..
A z czasów współczesnych stanowisko Jana Pawła II w "Ecclesia in Africa"

[ghost25]

chelseaa napisała:

> ghost pisze :Na zniesieniu niewolnictwa nie zależało wielu tzw.ojcom kościoła
> .
> ( ...)
> dlaczego ghost jesteś taki jednostronny , piszesz tylko to co potwierdza
> Twoje uprzedzenie wobec KK ?
> Przecież byli tacy w przeszłości , którzy zdecydowanie potępiali niewolnictwo
>
> np. papież Paweł III , Grzegorz XVI , Leon XIII..
> A z czasów współczesnych stanowisko Jana Pawła II w "Ecclesia in Africa"
>


Spokojnie,chelseaa na razie dotarliśmy do V wieku.
Dlaczego miałbym korzystać z tego linku.Czy możesz przestać na chwilę
być tylko złośliwa ? czy nie lepiej odnieść się ad rem.
Czy mam ci opowiedzieć kolejną anegdotę ?

[chelseaa]

ghost25 napisał:

Dlaczego miałbym korzystać z tego linku.Czy możesz przestać na chwilę
> być tylko złośliwa ? czy nie lepiej odnieść się ad rem.
> Czy mam ci opowiedzieć kolejną anegdotę ?
---------
opowiedz , jeśli to pomoże Ci się dowartościować ; )



>

[ghost25]

chelseaa napisała:

> ghost25 napisał:
>
> Dlaczego miałbym korzystać z tego linku.Czy możesz przestać na chwilę
> > być tylko złośliwa ? czy nie lepiej odnieść się ad rem.
> > Czy mam ci opowiedzieć kolejną anegdotę ?
> ---------
> opowiedz , jeśli to pomoże Ci się dowartościować ; )
>



Czy ty nazywając większość męszczyzn masochistami próbowałaś tego samego?

[chelseaa]

ghost25 napisał:

> chelseaa napisała:
>
> > ghost25 napisał:
> >
> > Dlaczego miałbym korzystać z tego linku.Czy możesz przestać na chwilę
> > > być tylko złośliwa ? czy nie lepiej odnieść się ad rem.
> > > Czy mam ci opowiedzieć kolejną anegdotę ?
> > ---------
> > opowiedz , jeśli to pomoże Ci się dowartościować ; )
> >
>
>
>
> Czy ty nazywając większość męszczyzn masochistami próbowałaś tego samego?
---------------------------------
nie , ja się tylko bronię ; )

a to , że większość męszczyzn jest masochistami przeczytałam tu :
pl.wikipedia.org/wiki/Masochizm

[chelseaa]

każdy czasem popełnia błędy


większość" męszczyzn " ; )

[ghost25]

Czy nie lepiej podjąć się polemiki ma temat tego wątku?

[chelseaa]

ghost25 napisał:

> Czy nie lepiej podjąć się polemiki ma temat tego wątku?
>
-----------
mnie się pytasz ?
przecież to Twój wątek ; )

O błędach

[grgkh]

Chelsea, to jest ogólna zasada podejścia do tematu.

Wszystkie niemal opinie, które tu wygłaszamy dotyczą spraw niezerojedynkowych. Nie da się powiedzieć, że kościół jest ok lub brzydki, bo on był i taki i taki. Jeśli mówimy o uchybieniach, to według Ciebie jesteśmy "uprzedzeni", a więc, zapewne, według Ciebie, NIE NALEŻAŁOBY o nich mówić. Czy jest alternatywa?

Mówimy, bo chcemy, by ci, co o tych uchybieniach nie wiedzą, wzięli je pod uwagę w nanlizie całego zagadnienia. Wszystko, co kościół zrobił dobrego, w tej konkretnej sytuacji, jest NIE NA TEMAT, nie dotyczy dokładnie właśnie tego, o czym mówimy.

Zrozum, że nikt na kościół specjalnie nie napada, ale nie można zatajać, udawać, że nie istnieje, nie brać pod uwagę, czegoś, co ma wpływ na działania ludzkie. Kościół, religia, miałi i nadal mają taki wpływ i my szukamy, analizujemy sytuację.

Kościół chce, byśmy się odnosili do tradycji, korzeni, a tradycja i korzenie to wszystko, co do tej pory było tak nazywane, co było i jest traktowane jako fundament, a więc na przykład Biblia.

Ludzie nie potrafią z niej wybrać tego, co najlepsze, bo Biblię TRZEBA interpretować, a nie mając ZEWNĘTRZEGO, pochodzącego spoza religii, szkieletu zasad moralnych, stają się bezradni i gubią się w tym, co i jak w szczegółach można robić, a często naciągają te zasady do własnych, partykularnych interesów. Mści się "ojcowska" opieka, jedyne, ale niedoskonałe źródło prawdy pokręconej i niepewnej. Tylko dopuszczenie krytyki może częściowo tę sytuację poprawić, bo pozwala, w imię znienawidzonego przez Was relatywizmu, samodzielnie określać, co jest dobre. No, ale to jest zagrożenie podstaw egzystencji kościoła w ogóle i Ty jesteś rzeczniczką obrony tych kościelnych interesów.

I chyba o to tu chodzi.

Weź głęboki oddech, odczekaj chwilę i pomyśl, że pisząc to nie mam złych zamiarów. W sumie chcę, byśmy byli dla siebie dobrzy, a do tego niezbędne jest SAMODZIELNE rozróżnianie tego, co dobre i złe. Również tego, co dobre albo złe było KIEDYŚ w działaniach dowolnego podmiotu. Świętość nie powinna się bać wykazywania swoich błędów, a tylko wtedy, gdy je dobrze rozpozna, nie wydając zakazu mówienia o nich, ma szansę uczyć się na tych (swoich) błędach.

Amen

[ghost25]

www.racjonalista.pl/kk.php/s,2773

[grgkh]

Bardzo obszerny, wszechstronny, wnikliwy i obiektywny tekst i dobrze posumowuje
nasze "zmagania".