wos :(

[Gość: martyna]

dla was też kosmos?

[Gość: beata pruszków]

powiem szczerze ze sie innych pytan spodziewałam i obawiam sie ze obleje ta
próbna mature

[Gość: jenny.a]

Wos był beznadziejny. Na profilu rozszerzonym zastanawiałam się czy pisze wos
czy historię. W mojej szkole 90 osób pisało wos i nikt nie wyszedł z zadowoloną
miną. Najciekawsze jest to, że można wkuć podręcznik na pamieć albo wyuoczyć sie
z wojtaszczyka, słuchać wiadomości czytać codziennie gazete i interesować sie
światem ale i tak nic z tego nie przyda sie na mature z wosu! Ja nie wiem kto te
pytania ukłądał. Dla mnie olimpiada z wosu jest łatwiejsza!!!

[Gość: Len]

To nie były łatwe zadania, na szczęscie mało było socjologi, ale nie które
zadania były banalne np. te o Unii Europejskiej, moim zdaniem kazdy zdajacy
mature z wosu powinien takie rzeczy wiedziec. Wos to nauka interdycyplinarna.
Na rozszerzonym za duzo było geografii. Ja na maturze zaje angielski,
rosyjski, matme i gegrę, dzis to pisałem aby sie sprawdzić i bede miał 70% na
bank. Swoja droga to wosu nie można sie nauczyć. Albo wiesz albo nie wiesz.
Swoja droga to sie zdziwilem że te zadania mi tak duzo czasu zajęły, wyszedłem
tylko 15 minut przed czaserm, myślałem ze w godzine wszystko zrobię.

[Gość: Fany]

byc moze ty jestes takim mozgiem,ale nie kazdy musi nim byc,a wos wybiera po
to,zeby nie zdawac go na wstepnych.dla mnie wos nie byl tak banalny,a czasu
bylo stanowczo za malo.i chyba z polskiego slabo ci poszlo,poniewaz mowi
sie:jakbym blondynki sluchal.pozdro

[Gość: adam]

gadasz jak jakis kujon i robisz z siebie jakiegos inteligenta... uwazaj zebys
zdal ta prawdziwa mature hehe buraku

[Gość: larson]

moim zdaniem twoja wypowiedz to byly tcze przechwalki...kazdy nauczyciel moze
powiedziec ze WOS jest jednym z najtrudniejszych obecnie do zdania
przedmiotów...a pozatym potwierdzam poglad jednego z moim poprzednikow ze
matura z polskiego kiepsko Ci poszla...:P

[Gość: diament]

Kaska, to ty??

[Gość: irek]

potwierdzam w 100%!!! WOS to byl miks historii, geografii i administracji!!!

[Gość: abc]

ten drugi arkusz to wogole nie byla matura z wosu tylko z geografii. Kto wpadl
na pomysl zeby sie na maturze z wosu o rodzaje elektrowni pytac? Tym
inteligentom co ukladali ta mature chyba sie pomylily mikolajki z prima aprilis

[Gość: buba]

masakra, poziom podstawowy jeszcze jeszcze, wporownaniu do tego czerwcowego to
100% trudniejszy, a rozszerzony to nie wiem z matma sie komus nie pomylilo, kto
wyskakuje z obliczaniem jakis procentow na wosie. az boje sie historii w piatek
po tym co dzis zobaczylem

[Gość: Len]

Uczyc Cię wszkole nie nauczyli. Zazdroszczę sprzedawcą w sklepie, gdyz mogą Cie
w balona robic!!!!!!

[Gość: Ania]

powiem tak, gdybym miała ze 3 godziny wiecej to bym napisała wszystko dokładnie
i może dobrze. Ale członek komisji wręcz wyrywał mi kartkę, bo nadal pisałam
esej z rozszerzonego. Uważam, że rozszerzony był łatwiejszy, bo trzebabyło na
nim logicznie myśleć, używając dodatkowych źródeł, ale tylko odrobinę, bez
zbędnych szczegółów, jak to było na podstawowym (do jakiej partii nalezał
Oleksy w 19990r:| )

[Gość: Gosc]

Len ty ku.. cw..u jak cie znajde to zajebie

[Gość: monika]

dla mnie wos nie był aż aż tak trudny oczywiście mało się przyłożyłam i mało
napisałam troche za mało czasu było...

[Gość: misiu]

Oleksy - 81 - PZPR, 90 - Socjaldemokracja, 2001 - OSLD (Obciachowy Sojusz
Lewicy Demokratycznej).

[Gość: Zabka]

Masakra totalna porazka...za mało czasu było jeszcze tak ze 40 min. i bym
wszystko napisała (gdybym wszystko umiała :) ) wszyscy byli bardzo zaskoczeni.
Wiedziałam ze bedzie trudny, przegladałam rozne testy, ale ze az tak?!? Jak
myslicie co bedzie na maturce? Łatwiejsze czy trudniejsze?

[Gość: bartek]

Len > patrzac na poprawnosc i koszmarny styl Twoich wypowiedzi 70% to bedzie
nieosiagalny wynik. "Uczyc Cię wszkole nie nauczyli". "Zazdroszczę sprzedawcą"
(buahahahaha).
a matura rzeczywiscie koszmarna. podstawowa gorsza od rozszerzonej. a CKE
troche zawalila sprawe. probna matura, ktora byla w niektorych wojewodztwach w
czerwcu byla strasznie banalna, a ta jest okropnie trudna. ci ktorzy pisali
tamta teraz sa wyluzowani i mysla, ze na nie bedzie problemu ze zdaniem wosu,
wyobrazam sobie ich miny jak dostane arkusze zadan z takimi pytaniami jak my.
pzdr

[Gość: Zuzia]

Nie rozumiem. Po co w czerwcu pokazali nam, że ta matura bedzie tak prosta. Po
co w informatorze są zadania, które mozna zrobić w kilkadziesiąt minut jak sie
cokolwiek wie! Gdybym wiedziała, ze wos będzie TAK trudny to bym zdawała
biologie i geografie a nie wos i historie :/ Teraz nie chce już zmieniać, bo
zaczełam sie uczyc, ale chyba ktoś coś zawalił tam na górze. A jezeli tak
będzie wyglądała prawdziwa matura to po prostu zabraknie mi słów. Pozdrawiam
wszystkich wos-owiczów :]

[Gość: gosiaczek]

Potwierdzam,wos był bardzo trudny nie tylko dla mnie, ale także dla
największych kujonów,totalna porażka.Coś czuje,że z historią będzie podobnie.

[Gość: gosiaq]

w mojej szkole pisalismy tylko częśc roszerzoną, no trzeba się było pozastanawiac...przez chwilę mialam wrazenie ze to matura z geografii... byłoby okej,gdybym nie zajrzala do klucza...czy w pytaniu WYJASNIJ DLACZEGO ZMIENILA SIE LICZBA LUDNOŚCI napisaliscie o ile sie zmienila?? PS czy tez placiliscie 2,60 za kserowanie na koszt szkoly?? buahahaha

[Gość: asia]

w porownaiu do tego co pisalismy w czerwcu to naprawde bylo o wiele
trudniejsze...wg mnie za duzo bylo gegry, widac takze ze osoby przygotowujace
te mature tez nie byly w peni kompetne bo wiele polecen bylo niejednoznacznych,
moim zdaniem poziom rozszerzony byl postrzy anizeli podstawowy...mam nadzieje
ze ja prawdziwej egzaminatorzy beda mieli troksze wiecej doswiadczenia i
litosio wzgledem nas...

[Gość: kasia]

dla mnie bomba! :P Jak tak będzie wyglądała mataura w maju, to ja wysiadam...

[Gość: ja]

taaaaa to prędzej geografia była!!!! np pytnia o elektrownie demografia!no
cóż.. miałam 46%

[Gość: Wasyl]

Ludzie o czym wy mówicie jaka trudna, jaki kosmos. Jak można np. nie wiedzieć
jakie województwa sąsiadują z Mazowieckim, albo jakie państwa powstały lub
rozpadły się w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Ja nie wiem co wy byście
chcieli trafić na tej maturce jak tego nie wiecie ??

[Gość: nauczyciel]

Szanowny.Stopień trudności zróżnicowany niesamowicie.
Znajomość nazw województw,państw,pojęć(populizm),Konstytucji RP wystarczała do
zdobycia 30%.Jednak ambicje były większe.
Co sądzisz o zadaniu 20-legislatywa?i 23oraz 8.

[Gość: Wasyl]

Drogi nauczycielu, tamte zadania o których wspominałem wcześniej były do
rozwiązania praktycznie bez żadnej nauki. Zadania o których Ty wspomniałeś(aś)
wymagały wiedzy, ale chyba do maturki wypada się trochę pouczyć. Przecież nie
mogli dać samych zadań dla gimnazjalistów. A wracając do zadania 23 to Są
czorowi polscy politycy więc też nie wymagano od Nas nic wielkiego. Wydaje mi
się, że z innych przedmiotów wcale nie było łatwiej, a wręcz przeciwnie.

Do Wasyla

[Gość: Aska]

To ja polecam czytać uwagi Zbulwersowanego na forum matura:

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=157&w=18158881&s=0
Uwagi na temat arkusza I:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=157&w=18158881&a=18336468
Błedy w arkuszu II:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=157&w=18158881&a=18344536

[Gość: Maturzystka]

Bez przesady...po prostu WOS to nie jest przedmiot,który powinno sie zdawać na
zasadzie "bo co ja innego moglbym zdawac,WOS jest najprostszy", spokojnie z
tego mozna bylo dostac 70%min. Tylko po prostu to zadania dla kogos,kto
naprawde sie tym interesuje,orientuje sie w aktualnych wydarzeniach i wiąże z
WOSem w jakims stopniu swoja przyszlosc.Do najprostszych te testy nie
nalezaly,ale nie demonizujmy!

[Gość: rk]

Matura zawierała tak dużo błędów merytorycznych, że trudno mówić o tym, że coś
rzetelnie sprawdzała...
Więc tu nie chodzi o to, czy testy były "proste", czy nie.
Swoją drogą, prawdą jest, że to przedmiot trudny, interdyscyplinarny i jego
wybór na zasadzie "bo nie mam co zdawać" itp. jest bardzo chybiony...

[Gość: nauczyciel]

Są to czołgowi polscy politycy.W którym roku zmarła nieboszczka PZPR?Jeśli nie
trafisz w klucz tracisz punkty.Przeczytaj Zbulwersowanego

Krytyczna analiza matury próbnej z wos

[wsochacki]

Uwagi dotyczące próbnej matury z wiedzy o społeczeństwie

Arkusz I

1. W zadaniu 1 dwie odpowiedzi można uznać za prawidłowe – zarówno b, jak
i d. Nie chodzi tu bowiem o jedną spójną klasyfikację grup społecznych,
zawierającą elementy a, b, c i d, lecz o odrębne klasyfikacje, częściowo się ze
sobą pokrywające. Według wielu socjologów jednym z czynników podziału na grupy
formalne i nieformalne jest typ więzi społecznej. Na przykład prof. Jan
Turowski pisze w książce Socjologia. Małe struktury społeczne (Towarzystwo
Naukowe KUL, Lublin 1993, s. 112):

Grupy formalne różnią się od nieformalnych genezą, więzią grupową [podkreślenie
moje – WS], sposobem unormowania struktury grupy oraz zasadami rekrutacji
członków. (...) Grupy nieformalne opierają się na stosunkach przyjacielskich,
towarzyskich, koleżeńskich.

Z kolei socjolog związany z nurtem lewicowym, Jerzy J. Wiatr pisze w pracy
Społeczeństwo. Wstęp do socjologii systematycznej (PWN, Warszawa 1981, s. 98):

Typ więzi grupowej. Z punktu widzenia tego kryterium dzielimy wszystkie grupy
na dwa zasadnicze rodzaje: grupy nieformalne i grupy formalne. W pierwszych
przeważa więź o charakterze osobistym, w drugim więź o charakterze bezosobowym.

Podział na grupy pierwotne i wtórne został dokonany przez amerykańskiego
socjologa Charlesa Cooleya w roku 1909 (w pracy Social Organization), gdy
socjologowie nie rozwinęli jeszcze bardziej szczegółowych badań grup
społecznych i związanych z tym klasyfikacji. Cooley twierdził, iż grupy
pierwotne oparte są na stosunkach pokrewieństwa, stosunkach przyjaźni oraz
stosunkach sąsiedzkich, natomiast grupy wtórne powstają na gruncie umownych
porozumień między ludźmi.
I w przypadku klasyfikacji na grupy formalne i nieformalne, i w przypadku
podziału na grupy pierwotne i wtórne mamy więc do czynienia z więzią społeczną
jako kryterium wyróżniającym.

2. W zadaniu 14 pojawia się pojęcie „nowo powstałe kraje”. Jest ono w
kontekście pytania nieprecyzyjne – w naukach politycznych mówi się o państwach
(jako organizacjach terytorialnych wyposażonych w atrybut suwerenności), a nie
o krajach (jest to raczej pojęcie z dziedziny geografii). Rosję należy uznać za
jedno z nowych państw w Europie, gdyż w czasach ZSRR Rosyjskiej Federacyjnej
Socjalistycznej Republice Radzieckiej nie przysługiwał atrybut suwerenności.
Natomiast Rosja nie jest nowym krajem, istniała bowiem – jako pojęcie
geograficzne - w ramach ZSRR
Zresztą podobnie rzecz się ma z Ukrainą, Białorusią i republikami bałtyckimi.
Określenie „nowo powstałe państwa” nie rodziłoby takich problemów
interpretacyjnych.

Poważny błąd merytoryczny: nie istnieje już Jugosławia (ani Nowa Jugosławia,
ani Federacyjna Republika Jugosławii), lecz Serbia i Czarnogóra. Ta oficjalna
nazwa obowiązuje od lutego 2003 roku, dziwne jest więc, że autorzy arkuszy tego
faktu do tej pory nie zauważyli.

3. W zadaniu 16 zamiennie jest stosowane pojęcie „kraj” (polecenie w
punkcie a) i „państwo” (w tabeli) – tymczasem na przykład Irlandia Północna nie
jest państwem, ale może być uznana za kraj w sensie geograficznym. Jednak dużo
poważniejszy jest błąd merytoryczny, jaki znalazł się w pytaniu o konflikt B. W
Irlandii Północnej nie walczą przeciwko sobie Irlandczycy i Anglicy, lecz jest
to konflikt wewnątrzirlandzki: Irlandczycy wyznania katolickiego znajdują się w
konflikcie z Irlandczykami wyznania protestanckiego. Protestanci w Ulsterze są
zresztą głównie wyznawcami Kościoła prezbiteriańskiego, a nie anglikańskiego
(jak sugeruje klucz).
Z kolei w konflikt A zaangażowane są – według klucza – religie prawosławna i
muzułmańska. Tymczasem prawosławie jest częścią chrześcijaństwa (tak jak
sunnizm i szyizm są wariantami islamu). Wobec tego odpowiedź, iż w tym
konflikcie przeciwko sobie występują chrześcijanie i muzułmanie, jest również
prawidłowa.
Odnośnie konfliktu C, na określenie wyznawców islamu mieszkających w Bośni
używa się terminu „Muzułmanie”, pisanego właśnie dużą literą. Ten termin
określa wspólnotę etniczną.

4. Zadanie 21 – teza, iż „w drugiej połowie lat 70-tych społeczeństwo
polskie zaczęło nabierać cech społeczeństwa obywatelskiego”, jest mocno
ryzykowna, żeby nie powiedzieć – fałszywa. W kluczu jest mowa o „masowym
słuchaniu RWE” – skąd autorzy arkuszy to wiedzą? Znają jakieś wyniki badań
społecznych w tej kwestii? I uważają, że uczeń też powinien te wyniki znać?
Czy prawie trzy miliony członków PZPR w latach 70-tych to też element
społeczeństwa obywatelskiego?
Punkt B – czym się różni nowoczesne społeczeństwo obywatelskie od
nienowoczesnego?
Pomysł tego pytania uważam za całkowicie chybiony.

5. Zadanie 23 – pytanie o to, do jakich partii należeli w latach 1981,
1990 i 1999 panowie Józef Oleksy, Jarosław Kaczyński i Donald Tusk, świadczy,
iż daleko nam jeszcze do odejścia od encyklopedyzmu. Czy to pytanie sprawdza
jakiekolwiek umiejętności? Przecież taka wiedza nie przyda się nawet do
rozwiązywania krzyżówek.

6. Zadanie 24 – część B: Jeżeli cytuje się w poleceniu sentencję, należy
podać jej autora.
Sama koncepcja pytania sugeruje określony sposób patrzenia na stosunki między
narodami – że jest to mianowicie sfera uczuć (negatywnych bądź pozytywnych), a
nie interesów. Jest to sposób patrzenia szkodliwy – w moim głębokim
przekonaniu – dla kształtowania racjonalnego poglądu na stosunki
międzynarodowe.
Część C – problem został fałszywie postawiony. Samo przystąpienie do Unii
Europejskiej nie stwarza ani żadnych szans, ani zagrożeń dla tożsamości
kulturowej narodu. Od kilkunastu bowiem lat Polacy uczestniczą w procesie
swobodnej wymiany idei, wzorców kulturowych, w wymianie kulturalnej. Proces
uniformizacji kulturowej świata trwa od dziesięcioleci i jest zjawiskiem
znacznie szerszym geograficznie niż Unia Europejska. Oglądamy przecież głównie
filmy amerykańskie, a nie francuskie czy włoskie. Po co więc nawet na próbnej
maturze straszyć Unią Europejską?

Arkusz II

Podstawowy zarzut: ten arkusz bardziej sprawdza wiadomości i umiejętności z
geografii społeczno-gospodarczej niż z wiedzy o społeczeństwie. Wygląda jak
egzamin ze ścieżki międzyprzedmiotowej, a nie egzamin maturalny.

1. Zadanie 27 punkt a – Libia też jest państwem arabskim, a takiej
możliwości klucz odpowiedzi nie przewiduje.
2. Zadanie 29 punkt c – za całkiem chybiony pomysł uważam domaganie się od
uczniów interpretacji rysunku satyrycznego. Poczucie humoru jest sprawą bardzo
indywidualną i – o ile mi wiadomo – nie podlegającą ocenianiu w szkole.
3. Zadanie 30 pkt a – w kluczu wymienia się „problem Walonów w
Belgii”, „problem Arabów we Francji”. Pierwszy z tych problemów (a także
problem Flamandów) jest już dawno przebrzmiały – od czasu przekształcenia
Belgii w federację w roku 1982. Z kolei „problem Arabów we Francji” brzmi
niezbyt szczęśliwie z punktu widzenia zasad poprawności politycznej – to jest
raczej problem fundamentalizmu islamskiego. Poza tym w arkuszach zbyt często
używa się pojęcia narodu w sensie etnicznym, a nie w sensie politycznym –
tymczasem na przykład w preambule naszej konstytucji mówi się o narodzie
polskim jako wszystkich obywatelach Rzeczypospolitej. Większość imigrantów z
państw arabskich we Francji ma obywatelstwo francuskie, a więc są to Francuzi
pochodzenia arabskiego, a nie Arabowie. Warto uczyć naszych uczniów tych
rozróżnień.
Zadanie 30 pkt b – podane w kluczu odpowiedzi – rozpad Jugosławii, spory
terytorialne – to skutki, a nie przyczyny konfliktów etnicznych. Pozostałe
propozycje odpowiedzi w tym punkcie są po prostu bełkotliwe.

Podsumowując, matur

[Gość: Zbulwersowany]

Na forum Matury też umieściłem listę błędów, parę się pokrywa, pare jest innych
i inaczej uargumentowanych. Wnioski są te same - matura została przygotowana na
kolanie, a pan "specjalista od stosunków międzynarodowych" powinien szybko
wylecieć z pracy.

Błedy w arkuszu I
6. Klucz sugeruje możliwość udzielenia niepoprawnej odpowiedzi – fundacja
Equilibre nie jest tożsama z Helsińską Fundacją Praw Człowieka.

8.–CZEKAMY NA EKSPERTYZĘ PRAWNIKA

13. Zadanie to zawiera nieczytelny wykres i niezrozumiałe pytanie. Co autor
pytania rozumiał przez najszybsze tempo spadku bezrobocia: czy różnicę między
stopą bezrobocia (wyrażoną w procentach) między rokiem 1995 a 2001 (wtedy
prawidłowa jest odpowiedź Hiszpania, co sugeruje klucz), czy też spadek
procentowy (w takim przypadku między rokiem 1995 a 2001 najbardziej bezrobocie
obniżyło się w Irlandii bo stopa bezrobocia w roku 2001 stanowiła jedynie około
1/3 z tej 1995)?

14. Odpowiedź na to pytanie nie jest naszym zdaniem jednoznaczna. Socjalistyczna
Federacyjna Republika Jugosławii wprawdzie rozpadła się i została zawiązana
Federalna Republika Jugosławii, ale encyklopedia PWN („Wielka encyklopedia PWN”
PWN, Warszawa 2003) obejmuje historię Jugosławii pod jednym hasłem, aż do roku
2003. De facto, Jugosławia nie przestała istnieć. Uważamy, że jest to na tyle
niejednoznaczne, że nie powinno stawać się przedmiotem pytania wymagającego
udzielenia jednoznacznej odpowiedzi.

15. Pytanie to zawiera nieczytelny wykres z podziałką co 5%, przy czym, aby
odpowiedź została uznana, wykres musi być odczytany z dokładnością do 0,5%.
Jest to przynajmniej o 1,5% za mało przy takiej skali wykresu. Aby poprawnie i
dokładnie wykonać to zadanie uczeń musi skorzystać z linijki z podziałką, a
posiadanie takiej pomocy naukowej na maturze z WOSu nie jest dozwolone.

16. W tym zadaniu znajduje się nieprzemyślana tabelka. Jest w niej za mało
miejsca na wpisanie odpowiedzi, a konstrukcja punktu C (z dodatkowym miejscem na
wpisanie religii) utrudnia wpisanie odpowiedzi poprawnej.
Dodatkowo, czy zapis w kluczu wyrażony w postaci „[Wielka Brytania; Irlandia
Północna]” oznacza, że wymagane jest podanie odpowiedzi zawierającej słowa
Wielka Brytania i Irlandia Północna, czy też uznane będą odpowiedzi jedynie
Wielka Brytania, bądź jedynie Irlandia Północna?

17. W punkcie A należy określić czy informacja „Zarząd gminy jest jednoosobowy”
jest prawdziwa czy fałszywa. Trudno jednak stwierdzić, czy sugerowana przez
klucz fałszywość informacji odnosi się do faktu istnienia organu zwanego
zarządem gminy (wg obecnego stanu prawnego organ taki nie istnieje, wiec
informacja jest rzeczywiście fałszywa), czy też odnosi się do informacji, że
organ wykonawczy w gminie jest jednoosobowy (w takim wypadku odpowiedź
sugerowana przez klucz jest niewłaściwa, gdyż organ wykonawczy w gminie jest
jednoosobowy).
W części C zadanie to zawiera dwa błędy – merytoryczny i logiczny. Wymagana
odpowiedź w tabelce to „organy administracji zespolonej”. Popierwsze, ustawa z
dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie, w art. 1.,
stwierdza, że administrację publiczną w województwie wykonują wojewoda i „organy
administracji niezespolonej”.
Po drugie, termin ten nie występuje w żadnym z podręczników WOS dla liceum,
które są dostępne na rynku w obecnej chwili.

18. W punkcie B tego zadania wymagane jest podanie dwóch argumentów, które
skłoniły Francję do rozpoczęcia procesu integracji europejskiej. W kluczu są
podane możliwe odpowiedzi, ale nie ma stwierdzenia, że inne odpowiedzi mogą być
prawidłowe. Oznacza to, że uczeń, podając inną, merytorycznie poprawną,
odpowiedź, może nie uzyskać punktu za to pytanie, nawet jeśli tok jego
rozumowania będzie zupełnie poprawny.

20. Pytanie to zostało błędnie przygotowane – tabelka jest źle zaprojektowana, a
pytanie źle sformułowane. Po pierwsze, w wymaganych odpowiedziach trzeba
napisać, że prezydent ma 21 dni na podpisanie ustawy, tymczasem prezydent ma 21
dni na dowolny z tych kroków. Po drugie, z konstrukcji tabelki nie wynika, że
uczeń jest zobowiązany napisać ile dni ma prezydent na podpisanie ustawy – jest
napisane: „prezydent może podjąć następujące działania”. Po trzecie z tabelki
jedynie jedna strzałka prowadzi do punktu z zarządzeniem publikacji w Dzienniku
Ustaw, podczas gdy powinny znajdować tam się dwie.

23. Pytanie to zawiera szereg błędów i niejasności, oraz obejmuje niestosowny
zakres wiedzy. Pytanie to zawiera jedynie daty roczne. W wypadku Józefa Oleksego
może to wprowadzać w błąd, ponieważ polityk ten należał w 1990 do dnia 29
stycznia jeszcze do PZPR, tymczasem w kluczu akceptowana jest jedynie odpowiedź
Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiedź wg klucza PC-AWS jest
częściowo tylko prawidłowa, gdyż do sejmu wybrany został z listy Ruchu Odbudowy
Polski, należy więc postawić pytanie, czy akurat przynależność do AWS typowym i
najbardziej charakterystycznym dla Jarosława Kaczyńskiego w roku 1997. Partia PC
budzi wiele niejasności. W istocie Jarosław Kaczyński był członkiem PC, jednakże
jego działalność w AWS zakończyła się jeszcze przed wyborami parlamentarnymi, a
posłem został z listy ROP.
Donald Tusk do kwietnia 1994 roku należał do Kongresu Liberalno-demokratycznego,
a od kwietnia do Unii Wolności.
Dziwne także wydaje się pytanie o jego przynależność partyjną w roku 2001 – nie
był członkiem żadnej partii, ponieważ z Unii Wolności odszedł po wyborze B.
Geremka na przewodniczącego tej Partii (2000), natomiast partia polityczna
Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej (to, w przeciwieństwie do
informacji zawartej w kluczu, jest wymagana w pytaniu pełna nazwa obecnej partii
Tuska) została zarejestrowana dopiero w dniu 5.03.2002. Praktycznie więc przez
cały rok 2001 Platforma Obywatelska funkcjonowała jako ruch społeczny i komitet
wyborców.
Sama natura pytania jest już błędna – przy ilości osób, partii i koalicji, które
mogą się znaleźć w tym pytaniu, niemożliwe jest stwierdzenie, życiorysy których
polityków należy znać. Jeżeli przyjąć, że od 1989 należałoby znać
przewodniczących klubów parlamentarnych, marszałków Sejmu i Senatu, premierów,
ministrów, prezydenta i osób pokazujących się w mediach, dochodzi do sytuacji,
gdzie od ucznia wymagana jest wiedza o blisko siedemdziesięciu osobach. Śmiemy
powątpiewać, czy taką wiedzę posiadają doświadczeni obserwatorzy życia
parlamentarnego, śmiemy także wątpić, czy sami politycy, których dotyczy to
pytanie, potrafiliby co do roku powiedzieć w której partii byli.
Do tego pytanie mogłoby być testowe, nie otwarte i bez dat granicznych.

24. W zadaniu tym znajdują się dwa zasadnicze błędy. Po pierwsze, na podpunkt
„A” nie da się odpowiedzieć korzystając z tekstu źródłowego, a to właśnie
sugeruje stwierdzenie: „Przeczytaj uważnie tekst źródłowy i wykonaj związane z
nim polecenia”. Po drugie, odpowiedzi umieszczone w kluczu są w praktyce
kompletnie niezwiązane z tematem. Można wymienić wiele innych odpowiedzi, które
będą bardziej logiczne i bardziej związane z tekstem niż te podane w kluczu.

25. Zadanie to zostało całkowicie źle zaprojektowane. Połowę punktów stanowią
rzeczy, które nadawałby się na egzamin z typografii. Pomijam już fakt, że nie ma
informacji, jako kto mamy napisać ten wniosek, a informacja „pamiętaj o
właściwiej formie wypowiedzi” jest stanowczo nieadekwatna do wymagań klucza.
Umieszczanie adresu, nr telefonu, nazwiska, zarówno adresata jak i nadawcy jest
nonsensem i miejscem do nadużyć (np. porozumiewania się ze sprawdzającym), jeśli
podstawowe dane nadawcy nie są zapewnione w poleceniu. Dziwi mnie też wymagany
adres adresata – oznacza to, że trzeba znać na pamięć adres Rzecznika Praw
Obywatelskich. Dodatkowo w kluczu uwzględniono jedynie powołanie się na dwa z
a

c.d.

[Gość: Zbulwersowany]

25. Zadanie to zostało całkowicie źle zaprojektowane. Połowę punktów stanowią
rzeczy, które nadawałby się na egzamin z typografii. Pomijam już fakt, że nie ma
informacji, jako kto mamy napisać ten wniosek, a informacja „pamiętaj o
właściwiej formie wypowiedzi” jest stanowczo nieadekwatna do wymagań klucza.
Umieszczanie adresu, nr telefonu, nazwiska, zarówno adresata jak i nadawcy jest
nonsensem i miejscem do nadużyć (np. porozumiewania się ze sprawdzającym), jeśli
podstawowe dane nadawcy nie są zapewnione w poleceniu. Dziwi mnie też wymagany
adres adresata – oznacza to, że trzeba znać na pamięć adres Rzecznika Praw
Obywatelskich. Dodatkowo w kluczu uwzględniono jedynie powołanie się na dwa z
artykułów konstytucji, tymczasem jest możliwe powołanie się na inne. Pomijam już
fakt, że nie ma ustalonej formy wniosku do Rzecznika Prawo Obywatelskich, aby
każdy obywatel, niezależnie od znajomości sposobu pisania listów oficjalnych,
mógł bronić swoich praw.

Arkusz II

26 a) i b) Klucz odpowiedzi do tego punktu sformułowany jest w ten sposób, iż
przyznaje jedyny dostępny punkt za "określenie poziomu wzrostu" populacji w
Europie i Ameryce Łacińskiej. Tymczasem w pytaniu nie ma wzmianki o konieczności
wypisania tych danych. Jest za to polecenie wypisania przyczyn tego wzrostu, co
z kolei nie jest uwzględniane przez klucz jako aspekt, za który przyznaje się punkt.

26 c) Klucz wymaga od zdającego przeliczenia danych procentowych z dokładnością
do dwóch miejsc po przecinku (nie zostało to wyszczególnione w pytaniu), co
wymaga między innymi precyzyjnego podzielenia 6134 przez 826. Zdającemu nie
wolno korzystać z kalkulatora, a ilość miejsca na odpowiedź jest ograniczona - w
arkuszu nie przewidziano miejsca na brudnopis. Obliczenia nie są trudne, ale są
czasochłonne.

26 d) W odpowiedzi żądana jest jednostka w procentach, tymczasem w zadaniu nie
ma słowa o przeliczaniu liczb na procenty.

26 e) W pytaniu wymagane jest podanie problemu pokazanego w źródle B, tymczasem
widać tam dwa problemy – zarówno starzenie się społeczeństwa (jedyna odpowiedź
punktowana w kluczu) jak i przeludnienie, które może obrazować drugi wykres.

27 a) W zadaniu tym należy wymienić spośród podanych kraje arabskie. W kluczu
nie ma pośród nich Libii. O ile nie leży ona geograficznie na Półwyspie
Arabskim, o tyle jest członkiem Ligi Państw Arabskich.

29 a) Odpowiedź na to pytanie wymagała odczytania danych z wykresu słupkowego,
który w dużej części okazywał się nieczytelny. Zdający musiał znaleźć różnicę
pomiędzy dwoma niewiele różniącymi się od siebie odcieniami szarości. Co więcej,
dokonać tego kilkakrotnie, zachowując spójność i poprawność.

29 c) WYSŁANO DO ANDRZEJA MLECZKI ZAPYTANIE O AUTORSKĄ INTERPRETACJĘ RYSUNKU
(interpretacja w kluczu jest nie do przyjęcia)

32 b) (drugi – w tym zadaniu występują zdublowane podpunkty a) i b) )
Odpowiadając na to pytanie można podać więcej wspólnych cech dla każdego rodzaju
uchodźstwa niż uwzględniono w kluczu np. przymusowość tej migracji. W pierwszym
podpunkcie b) stwierdzono, że uchodźstwo jest migracją przymusową.

33 a) Włochy poparły nie tylko wojnę w Afganistanie, ale również w Iraku, czego
najlepszym dowodem jest fakt, iż stacjonuje tam włoski kontyngent. Ponadto
Włochy stawały się już celem terrorystów, których żądaniem było wycofanie
włoskich wojsk z Iraku.

Krytyczna analiza matury z wos

[wsochacki]

Uwagi dotyczące próbnej matury z wiedzy o społeczeństwie

Arkusz I

1. W zadaniu 1 dwie odpowiedzi można uznać za prawidłowe – zarówno b, jak
i d. Nie chodzi tu bowiem o jedną spójną klasyfikację grup społecznych,
zawierającą elementy a, b, c i d, lecz o odrębne klasyfikacje, częściowo się ze
sobą pokrywające. Według wielu socjologów jednym z czynników podziału na grupy
formalne i nieformalne jest typ więzi społecznej. Na przykład prof. Jan
Turowski pisze w książce Socjologia. Małe struktury społeczne (Towarzystwo
Naukowe KUL, Lublin 1993, s. 112):

Grupy formalne różnią się od nieformalnych genezą, więzią grupową [podkreślenie
moje – WS], sposobem unormowania struktury grupy oraz zasadami rekrutacji
członków. (...) Grupy nieformalne opierają się na stosunkach przyjacielskich,
towarzyskich, koleżeńskich.

Z kolei socjolog związany z nurtem lewicowym, Jerzy J. Wiatr pisze w pracy
Społeczeństwo. Wstęp do socjologii systematycznej (PWN, Warszawa 1981, s. 98):

Typ więzi grupowej. Z punktu widzenia tego kryterium dzielimy wszystkie grupy
na dwa zasadnicze rodzaje: grupy nieformalne i grupy formalne. W pierwszych
przeważa więź o charakterze osobistym, w drugim więź o charakterze bezosobowym.

Podział na grupy pierwotne i wtórne został dokonany przez amerykańskiego
socjologa Charlesa Cooleya w roku 1909 (w pracy Social Organization), gdy
socjologowie nie rozwinęli jeszcze bardziej szczegółowych badań grup
społecznych i związanych z tym klasyfikacji. Cooley twierdził, iż grupy
pierwotne oparte są na stosunkach pokrewieństwa, stosunkach przyjaźni oraz
stosunkach sąsiedzkich, natomiast grupy wtórne powstają na gruncie umownych
porozumień między ludźmi.
I w przypadku klasyfikacji na grupy formalne i nieformalne, i w przypadku
podziału na grupy pierwotne i wtórne mamy więc do czynienia z więzią społeczną
jako kryterium wyróżniającym.

2. W zadaniu 14 pojawia się pojęcie „nowo powstałe kraje”. Jest ono w
kontekście pytania nieprecyzyjne – w naukach politycznych mówi się o państwach
(jako organizacjach terytorialnych wyposażonych w atrybut suwerenności), a nie
o krajach (jest to raczej pojęcie z dziedziny geografii). Rosję należy uznać za
jedno z nowych państw w Europie, gdyż w czasach ZSRR Rosyjskiej Federacyjnej
Socjalistycznej Republice Radzieckiej nie przysługiwał atrybut suwerenności.
Natomiast Rosja nie jest nowym krajem, istniała bowiem – jako pojęcie
geograficzne - w ramach ZSRR
Zresztą podobnie rzecz się ma z Ukrainą, Białorusią i republikami bałtyckimi.
Określenie „nowo powstałe państwa” nie rodziłoby takich problemów
interpretacyjnych.

Poważny błąd merytoryczny: nie istnieje już Jugosławia (ani Nowa Jugosławia,
ani Federacyjna Republika Jugosławii), lecz Serbia i Czarnogóra. Ta oficjalna
nazwa obowiązuje od lutego 2003 roku, dziwne jest więc, że autorzy arkuszy tego
faktu do tej pory nie zauważyli.

3. W zadaniu 16 zamiennie jest stosowane pojęcie „kraj” (polecenie w
punkcie a) i „państwo” (w tabeli) – tymczasem na przykład Irlandia Północna nie
jest państwem, ale może być uznana za kraj w sensie geograficznym. Jednak dużo
poważniejszy jest błąd merytoryczny, jaki znalazł się w pytaniu o konflikt B. W
Irlandii Północnej nie walczą przeciwko sobie Irlandczycy i Anglicy, lecz jest
to konflikt wewnątrzirlandzki: Irlandczycy wyznania katolickiego znajdują się w
konflikcie z Irlandczykami wyznania protestanckiego. Protestanci w Ulsterze są
zresztą głównie wyznawcami Kościoła prezbiteriańskiego, a nie anglikańskiego
(jak sugeruje klucz).
Z kolei w konflikt A zaangażowane są – według klucza – religie prawosławna i
muzułmańska. Tymczasem prawosławie jest częścią chrześcijaństwa (tak jak
sunnizm i szyizm są wariantami islamu). Wobec tego odpowiedź, iż w tym
konflikcie przeciwko sobie występują chrześcijanie i muzułmanie, jest również
prawidłowa.
Odnośnie konfliktu C, na określenie wyznawców islamu mieszkających w Bośni
używa się terminu „Muzułmanie”, pisanego właśnie dużą literą. Ten termin
określa wspólnotę etniczną.

4. Zadanie 21 – teza, iż „w drugiej połowie lat 70-tych społeczeństwo
polskie zaczęło nabierać cech społeczeństwa obywatelskiego”, jest mocno
ryzykowna, żeby nie powiedzieć – fałszywa. W kluczu jest mowa o „masowym
słuchaniu RWE” – skąd autorzy arkuszy to wiedzą? Znają jakieś wyniki badań
społecznych w tej kwestii? I uważają, że uczeń też powinien te wyniki znać?
Czy prawie trzy miliony członków PZPR w latach 70-tych to też element
społeczeństwa obywatelskiego?
Punkt B – czym się różni nowoczesne społeczeństwo obywatelskie od
nienowoczesnego?
Pomysł tego pytania uważam za całkowicie chybiony.

5. Zadanie 23 – pytanie o to, do jakich partii należeli w latach 1981,
1990 i 1999 panowie Józef Oleksy, Jarosław Kaczyński i Donald Tusk, świadczy,
iż daleko nam jeszcze do odejścia od encyklopedyzmu. Czy to pytanie sprawdza
jakiekolwiek umiejętności? Przecież taka wiedza nie przyda się nawet do
rozwiązywania krzyżówek.

6. Zadanie 24 – część B: Jeżeli cytuje się w poleceniu sentencję, należy
podać jej autora.
Sama koncepcja pytania sugeruje określony sposób patrzenia na stosunki między
narodami – że jest to mianowicie sfera uczuć (negatywnych bądź pozytywnych), a
nie interesów. Jest to sposób patrzenia szkodliwy – w moim głębokim
przekonaniu – dla kształtowania racjonalnego poglądu na stosunki
międzynarodowe.
Część C – problem został fałszywie postawiony. Samo przystąpienie do Unii
Europejskiej nie stwarza ani żadnych szans, ani zagrożeń dla tożsamości
kulturowej narodu. Od kilkunastu bowiem lat Polacy uczestniczą w procesie
swobodnej wymiany idei, wzorców kulturowych, w wymianie kulturalnej. Proces
uniformizacji kulturowej świata trwa od dziesięcioleci i jest zjawiskiem
znacznie szerszym geograficznie niż Unia Europejska. Oglądamy przecież głównie
filmy amerykańskie, a nie francuskie czy włoskie. Po co więc nawet na próbnej
maturze straszyć Unią Europejską?

Arkusz II

Podstawowy zarzut: ten arkusz bardziej sprawdza wiadomości i umiejętności z
geografii społeczno-gospodarczej niż z wiedzy o społeczeństwie. Wygląda jak
egzamin ze ścieżki międzyprzedmiotowej, a nie egzamin maturalny.

1. Zadanie 27 punkt a – Libia też jest państwem arabskim, a takiej
możliwości klucz odpowiedzi nie przewiduje.
2. Zadanie 29 punkt c – za całkiem chybiony pomysł uważam domaganie się od
uczniów interpretacji rysunku satyrycznego. Poczucie humoru jest sprawą bardzo
indywidualną i – o ile mi wiadomo – nie podlegającą ocenianiu w szkole.
3. Zadanie 30 pkt a – w kluczu wymienia się „problem Walonów w
Belgii”, „problem Arabów we Francji”. Pierwszy z tych problemów (a także
problem Flamandów) jest już dawno przebrzmiały – od czasu przekształcenia
Belgii w federację w roku 1982. Z kolei „problem Arabów we Francji” brzmi
niezbyt szczęśliwie z punktu widzenia zasad poprawności politycznej – to jest
raczej problem fundamentalizmu islamskiego. Poza tym w arkuszach zbyt często
używa się pojęcia narodu w sensie etnicznym, a nie w sensie politycznym –
tymczasem na przykład w preambule naszej konstytucji mówi się o narodzie
polskim jako wszystkich obywatelach Rzeczypospolitej. Większość imigrantów z
państw arabskich we Francji ma obywatelstwo francuskie, a więc są to Francuzi
pochodzenia arabskiego, a nie Arabowie. Warto uczyć naszych uczniów tych
rozróżnień.
Zadanie 30 pkt b – podane w kluczu odpowiedzi – rozpad Jugosławii, spory
terytorialne – to skutki, a nie przyczyny konfliktów etnicznych. Pozostałe
propozycje odpowiedzi w tym punkcie są po prostu bełkotliwe.

Podsumowując, matur

[Gość: Purb]

Szanowny Panie.Byłem wczoraj na spotkaniu z autorem arkusza.Zgłosiłem
wątpliwości odnośnie kilku pytań i klucza.Autor stwierdził,iz cały arkusz i
klucz był recenzowany przez specjalistę (ów) od stosunków
miedzynarodowych.Drążąc spytałem dlaczego kraj a nie państwo
(pyt.14).Dowiedziałem się ,iż tak się przyjęło.
Dzięki za te recenzję.Pzdr.
Proszę o kontakt:[e-mail]

Kompendium z Wiedzy o Społeczeństwie, za 9.99

[Gość: LIBERAŁ]

Na allegro jest rewelacyjne Kompendium z WOS-u, dzięki któremu będzie można
skutecznie przygotować się zarówno do egzaminu jak i do kolejnych etapów
Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym. Link do aukcji:
www.allegro.pl/show_item.php?item=37058110

makabra

[Gość: śląsk]

Straszne! Pytania byly okropne! W ogole nie na poziomie liceum.
Klucz do odpowiedzi zawierał błąd... podano ze Polska wstapila do NATO w 1998r.
(ma byc 1999).
Wrrrr!

[Gość: sophie neveu]

Jak zwykle nie obyło się bez błedu w kluczu odpowiedzi. Oni chcą sprawdzać
naszą wiedzę niech najpierw lepiej sami sprawdzą czy nie popełnili gdzieś błędu
w kluczu odpowiedzi. Jak można zdanie: "Polska przystąpiła do NATO w 1998 r."
uznać za prawdę!!!!!!!!. TEn jeden bład komisji może nas wiele kosztować. A co
by było gdyby było ich więcej.............

[Gość: GrigorRurykowicz]

Słuchajcie mimo błędów wos był taki sam dla wszystkich! ja zdałęm nieźle i nie
narzekam, może było za mało czasu, ale tyle mieli wszyscy i na egzaminie
właściwym wszyscy by mieli ruhollacha itd. Wos to przedmiot interdyscyplinarny,
a geografia gospodarcza itd też jest częścią WOSu.

[Gość: rk]

Taki sam to nie znaczy, że uczciwy; tak ułożony test premiuje średniactwo i
przypadek, a tego na takim egzaminie być nie może...

wos :( /wlkp.

[Gość: Margo_]

ja dzisiaj pisalam WOS wersja dla wielkopolski.poziom podstawowy nie byl
tragiczny,nie bylo trudno,to byl raczej test na inteligencje i sprawdzenie
umiejetnosci odczytywania wszelkich statystyk i konstytucji.list tez nie byl
trudny.poziom rozrzeszony nie byl trudny,sprawdzal te same wiadomosci co
podstawowy(statystyki,teksty z gazet).wypracowanie bylo trudniejsze-byly dwa
tematy ,pierwszy niezrozumialy i w ogole bez sensu,drugi prostszy ale temat
rzeka(patologie spoleczne).Ogolnie myslalam ze bedzie gorzej....pozdro

[yakuza_86]

ja dzis maialam probna z wosu (kuj-pom) i jak dla mnie to proscizna , nie
wiem czym sie tak przejmujesz - wystarczy przesledzic kilka podrecznikow,
statystyk , gazetek prawnych i jestesmy w domu :) do matury jeszcze 100dni wiec
luz - zdolasz sie nauczyc :)

[Gość: Janka*]

czy ktos tutaj pisze 15 stycznia drugi etap z WOSU- u? Jak wam idzie? macie
jakieś newsy ? Czego można oczekiwac na ustnych ?Pozdro